На радзіме Кастуся Каліноўскага бура пашкодзіла старыя могілкі. Праваслаўная парафія просіць дапамогі — або грашыма, або хто можа прыехаць з бензапілкай
Магутная навальніца, якая прайшла днямі над Падляшшам, нанесла сур'ёзныя страты старадаўнім могілкам у вёсцы Мастаўляны — на радзіме нацыянальнага героя Беларусі Кастуся Каліноўскага. Мясцовая праваслаўная парафія, якая апякуецца святыняй, не дае рады самастойна справіцца з наступствамі стыхіі і просіць неабыякавых людзей аб дапамозе: як фінансавай, так і валанцёрскай.
Паваленыя дрэвы на праваслаўных могілках у Мастаўлянах. Фота: фэйсбук Юрася Меляшкевіча
У першыя дні ліпеня маштабны ўраган накрыў тэрыторыю гміны Гарадок, якая ляжыць на заходнім беразе ракі Свіслач, па якой праходзіць беларуска-польская мяжа.
Як паведаміў беларус Юрась Меляшкевіч, які абвясціў збор сродкаў на аднаўленне, найбольшы ўдар стыхіі прынялі на сябе Мастаўляны. Шквалісты вецер з каранямі вырываў старыя ліпы вакол парафіяльнай царквы Святога апостала Іаана Багаслова, у тым ліку на могілках.
Паваленыя дрэвы на праваслаўных могілках у Мастаўлянах. Фота: фэйсбук Юрася Меляшкевіча
Паваленыя дрэвы на праваслаўных могілках у Мастаўлянах. Фота: фэйсбук Юрася Меляшкевіча
Масіўныя дрэвы валіліся проста на магілы, пашкодзілі агароджы, крыжы і надмагільныя пліты. Мясцовыя жыхары кажуць, што ўсё адбылося літаральна за некалькі секундаў.
Прыбіраць гэты хаос трэба сілы. Але праваслаўная парафія ў Мастаўлянах сёння налічвае ўсяго каля 35 чалавек. Настаяцель парафіі, святар Славамір Якімюк, з горыччу канстатуе, што пасля трох перанесеных інфарктаў ён проста не ў стане выконваць такую цяжкую фізічную працу, а сродкаў на наём прафесійных брыгад у вясковай грамады няма.
Паваленыя дрэвы на праваслаўных могілках у Мастаўлянах. Фота: фэйсбук Юрася Меляшкевіча
Мастаўляны — адно з найважнейшых месцаў для беларусаў на Падляшшы. Менавіта тут у 1838 годзе нарадзіўся Канстанцін Каліноўскі, будучы кіраўнік вызваленчага паўстання і аўтар «Мужыцкай праўды». Тут жа пабачыў свет і ягоны старэйшы брат Віктар — выбітны гісторык і археограф, чый уплыў на светапогляд Кастуся цяжка пераацаніць.
Сёння ў Мастаўлянах не засталося сядзібы, дзе жыла сям'я. Але засталася парафіяльная драўляная царква Святога апостала Іаана Багаслова, якую пачалі ўзводзіць у 1840 годзе. Хоць пазней, у 1862 і 1905 гадах, храм быў грунтоўна перабудаваны, атрымаўшы званіцу. А таксама драўляная могілкавая капліца Святых Казьмы і Дзям'яна. Узведзеная пры канцы XVIII стагоддзя яшчэ як уніяцкая, яна каля 1840 года была перанесена менавіта на тыя самыя могілкі, якія цяпер пакрушыла бура.
Царква Святога апостала Іаана Багаслова ў Мастаўлянах да буры. Фота: Wikimedia Commons
Царква Святога апостала Іаана Багаслова ў Мастаўлянах пасля буры. Фота: фэйсбук парафіі
Як дапамагчы
Каб дапамагчы парафіі, беларускі грамадскі дзеяч і руплівец аховы спадчыны Юрась Меляшкевіч запусціў краўдфандынгавую кампанію.
Сёння Мастаўляны востра маюць патрэбу ў дзвюх рэчах: прафесійных руках і фінансах. Айцец Славамір Якімюк звяртаецца да ўсіх неабыякавых з просьбай аб валанцёрскай дапамозе.
У першую чаргу парафіі неабходныя людзі, якія ўмеюць працаваць з бензапіламі.
Таксама патрэбныя працоўныя рукі для прыборкі галля і расчысткі тэрыторыі. Валанцёраў, гатовых прыехаць у Мастаўляны, просяць браць з сабой уласныя бензапілы, сякеры, граблі і рабочыя пальчаткі.
Кантактны тэлефон па ўсіх пытаннях (Польшча): 883 762 185. Працы пачынаюцца штодня з 9:00 раніцы па меры збору груп.
Для тых, хто не можа далучыцца фізічна, адкрыты збор сродкаў на платформе Zrzutka.pl. Мэта кампаніі даволі сціплая — 5000 злотых, якія цалкам пойдуць на аплату спецыялізаванай тэхнікі, вываз аварыйных дрэў і аднаўленне пашкоджаных надмагілляў.
Акрамя таго, ахвяраванні можна пералічваць наўпрост на банкаўскі рахунак праваслаўнай парафіі ў Мастаўлянах:
Parafia Prawosławna pw. św. ap. Jana Teologa
Bank Spółdzielczy w Białymstoku Oddział w Gródku
Nr. 60 8060 0004 0392 7690 2000 0010