У Мінску дагэтуль працуе сямейнае атэлье «Лявоніха», створанае яшчэ ў 1962 годзе

У Мінску працуе сямейнае атэлье «Лявоніха», гісторыя якога пачалася яшчэ ў 1962 годзе. За гэты час змяняліся эпохі, кліенты, адзенне і сам падыход да рэчаў. Тут цэняць якасць працы, чалавечыя адносіны і атмасферу, у якой кліенту могуць не толькі дапамагчы з заказам, але і прапанаваць выпіць кубачак кавы, піша выданне Myfin.by.

Сёння сямейным бізнэсам кіруе Любоў Яраславаўна. Яе мама шмат гадоў працавала тут і змагла захаваць атэлье ў складаны час, а дачка працягнула справу, якая для сям'і даўно стала больш чым працай. Журналісты пагаварылі з гераіняй пра тое, як жыве сямейнае атэлье з вялікім мінулым, што змянілася за гэтыя гады і чаму людзі вяртаюцца сюды ўжо пакаленнямі.

Мама Любові Яраславаўны прыйшла сюды працаваць у 1975 годзе, пазней змагла захаваць справу, а цяпер атэлье кіруе ўжо дачка.

Унутры захаваліся рэчы з гісторыяй: старое абсталяванне, драўляныя лічыльнікі, прасы, гадзіннік XIX стагоддзя, фатаграфіі людзей, якія дапамагалі атэлье ў розныя гады. А сярод кліентаў ёсць сем'і, якія вяртаюцца сюды ўжо не першым пакаленнем.

«Гэта было маміна дзіця»

Атэлье «Лявоніха» адкрылася разам з домам у 1962 годзе. Паводле слоў Любові Яраславаўны, гэтае памяшканне адразу праектавалася менавіта пад атэлье. У савецкі час яно працавала як атэлье № 13.

«Тады ўсё было строга. Была гарадская структура, якая кіравала атэлье па Мінску. Каб уладкавацца ў нейкае атэлье, спачатку трэба было ісці туды, а ўжо потым чалавека размяркоўвалі».

Мама Любові Яраславаўны прыйшла сюды ў 1975 годзе. Да гэтага яна разам з мужам пераехала ў Мінск з Украіны. У атэлье яна працавала майстрам, сама шыла, ведала гэтае месца знутры і з часам стала для яго чалавекам, без якога цяжка ўявіць яго гісторыю.

У 1992 годзе, калі пасля распаду СССР многае змянялася і закрывалася, ёй удалося захаваць атэлье.

«Маме ўдалося ўзяць кіраўніцтва на сябе, аформіць ТДА. Гэта было яе дзіця».

Сама Любоў Яраславаўна прыйшла да кіравання атэлье пазней. У 2012 годзе яе бацькі вырашылі выехаць на радзіму. Бацька ўжо быў на пенсіі і хацеў вярнуцца дадому, а мама вырашыла ехаць разам з ім.

Тады яна прапанавала дачцэ ўзяць атэлье.

«Мы з мужам доўга думалі, бо гэта адказнасць. Я разумела, што атэлье будзе забіраць шмат часу. Але калі б мама аддала яго чужому чалавеку, невядома, як усё склалася б далей».

У выніку сям'я вырашыла захаваць справу. З 2013 года бізнэсам кіруе ўжо Любоў Яраславаўна.

У савецкі час людзі чакалі на двары

Любоў Яраславаўна памятае гэтае месца яшчэ з дзяцінства. Яна часта прыходзіла да мамы на працу і бачыла, наколькі іншым тады быў попыт.

«Я вельмі любіла прыходзіць да мамы. Тады атэлье працавала ў дзве змены. Першая пачыналася з 7‑й раніцы, а другая магла ісці да поўначы. Мы з татам часта прыязджалі за мамай, каб забраць яе дадому».

Прыём заказаў пачынаўся пазней — з 11‑й гадзіны. Але людзі прыходзілі загадзя і чакалі.

«Людзі стаялі ў чарзе на двары. Іх сюды не запускалі, хоць цэх ужо працаваў. Улетку такую чаргу яшчэ можна было вытрымаць, а ўзімку людзі ўсё адно прыходзілі загадзя і чакалі на двары».

«Тады шылі вельмі шмат. У крамах было мала рэчаў, якія можна было купіць, таму людзі прыходзілі ў атэлье. Тут была выстава тканін, можна было выбраць матэрыял і заказаць рэч адразу на месцы».

Цяпер сітуацыя зусім іншая. Адзення стала больш, многае можна купіць гатовым, заказаць анлайн або знайсці на маркетплэйсах. Індывідуальны пашыў застаўся, але для многіх гэта ўжо занадта дарагое задавальненне.

«Зараз індывідуальны пашыў могуць дазволіць сабе не ўсе. Таму больш стала рамонту, падгонкі, працы з гатовым адзеннем».

У 1990‑я давялося перабудоўвацца

Пачатак 1990‑х стаў для атэлье складаным часам. Каб утрымацца, даводзілася згаджацца не толькі на звыклы пашыў.

«Мама тады бралася за любую працу. Было шмат масавых заказаў. Шылі працоўныя рукавіцы і рознае іншае. Потым паступова вярнуліся да сваёй працы — пашыву і рамонту».

Пазней з'явіліся і пастаянныя буйныя заказы. Паводле слоў Любові Яраславаўны, з 2000‑х гадоў атэлье абслугоўвае хакейную каманду «Дынама-Мінск».

«Форму яны шыюць не ў нас, але да нас яна прыходзіць ужо на дапрацоўку. Мы прышываем рэкламу і прозвішчы, падганяем па памеры, нешта пакарачаем, звужаем, падаўжаем, рамантуем разрывы».

«Прыходзьце проста пагаварыць»

Любоў Яраславаўна апісвае атэлье не толькі як месца працы. Для яе важна, каб чалавек адчуваў сябе спакойна і не баяўся зайсці з пытаннем.

«Я кажу: прыходзьце да мяне ў атэлье, прыходзьце проста пагаварыць, прыходзьце папіць кавы. Я частую сваіх заказчыкаў кавай».

У «Лявоніхі» няма актыўнага прасоўвання ў сацсетках. Тэлеграм-канал калісьці існаваў, але весці яго пастаянна не атрымалася. Галоўны спосаб, па якім сюды прыходзяць людзі, — рэкамендацыі і сарафаннае радыё. Адныя кліенты раяць атэлье іншым, нехта вяртаецца сам, нехта прыводзіць дзяцей.

«Гэта вельмі прыемная гісторыя. Спачатку бацькі прыходзілі з маленькімі дзецьмі, потым гэтыя дзеці выраслі і цяпер прыходзяць самі, ужо са сваімі дзецьмі.

Інтэр'ер, які збіралі гадамі

Унутры многае зроблена рукамі самой гаспадыні і яе сям'і. Яна фарбавала, прыдумляла дэталі, паступова абнаўляла прастору. Дзе патрабавалася фізічная дапамога, падключаліся муж і сын.

«У асноўным я сама ўсё раблю, фарбую, прыдумляю. А фізічную працу дапамагаюць рабіць муж і сын».

Частка абсталявання, паводле слоў Любові Яраславаўны, засталася яшчэ з ранейшых часоў.

Абнаўляць памяшканне Любоў Яраславаўна пачала амаль адразу пасля таго, як прыйшла кіраваць атэлье. Спачатку ўзялася за цэх, потым паступова стала мяняць і іншыя часткі.

На паліцах стаяць лічыльнікі. Зараз яны ўспрымаюцца як элемент інтэр'еру, але калісьці на іх сапраўды лічылі заказы. Побач — старыя прасы і іншыя рэчы, якія прыносілі самі людзі са словамі «а раптам спатрэбіцца».

На сцяне вісіць старадаўні гадзіннік XIX стагоддзя, зроблены Генры Мозерам у Санкт-Пецярбургу. Гэта рэдкая антыкварная рэч, якая захавалася ў сям'і.

«Садзіцеся і пакажыце свае ручкі»

Добрага майстра, паводле слоў Любові Яраславаўны, відаць не толькі па дыпломе. Калі ёй даводзілася шукаць людзей у каманду, яна глядзела ў першую чаргу на працу.

«Я не цікавілася, якая ў чалавека адукацыя, якія дакументы, дыпломы. Казала: садзіцеся і пакажыце свае ручкі».

Для яе важныя не толькі навыкі, але і адносіны да справы. Майстар можа ўмець многае, але калі ён няўважлівы да кліента і не адчувае адказнасці за вынік, працаваць будзе складана.

Што часцей за ўсё прыносяць сёння

Сёння ў «Лявоніху» прыходзяць з самым розным адзеннем. Гэта штаны, спадніцы, пінжакі, касцюмы, курткі, верхняе адзенне, дзіцячыя рэчы. Часцей за ўсё людзям трэба пакараціць, ушыць, замяніць маланку, падагнаць рэч па фігуры або адрамантаваць тое, што ўжо носіцца.

«Людзі пытаюцца: «А вы ўсё робіце?» Я адказваю: стараемся. Але я ніколі не абяцаю тое, у чым не ўпэўненая. Для мяне якасць найвышэй за ўсё».

У атэлье ёсць сваё правіла: калі чалавек забраў заказ, а дома зразумеў, што трэба нешта паправіць, ён можа вярнуцца.

«Бывае, кліенту не хочацца мераць рэч пасля рамонту. Я заўсёды кажу: дома памерайце, калі будуць пытанні — прыходзьце, мы ўсё скарэктуем бясплатна».

Колькі каштуе базавы рамонт

• Пакараціць штаны: каля 30 рублёў;
• Замяніць маланку ў штанах: каля 28 рублёў;
• Замяніць маланку ў куртцы: каля 65 рублёў;
• Замяніць маланку ў скураной куртцы: каля 100‑120 рублёў.

Самае складанае для ацэнкі — падгонка адзення па фігуры. Тут кошт залежыць ад самой рэчы, тканіны, швоў і аб'ёму працы. Асобная гісторыя — джынсы. Іх у атэлье прыносяць часта: недзе трэба пакараціць, недзе заштопаць, недзе прыдумаць акуратны рамонт.

Так «Лявоніха» і працягвае сваю гісторыю: з майстрамі, пастаяннымі кліентамі і адносінамі да працы, якія тут перадаюцца не па інструкцыі, а праз людзей.

Каментары да артыкула