БЕЛ Ł РУС

Навукоўцы ўпершыню выявілі падобную да Зямлі планету з атмасферай. Гэта дае надзею на існаванне пазазямнога жыцця

18.07.2026 / 13:44

Nashaniva.com

Гэта адкрыццё стала самым пераканаўчым на сёння сведчаннем таго, што за межамі Сонечнай сістэмы могуць існаваць светы, падобныя да нашай планеты.

Ілюстрацыя: чырванаватая вобласць вакол планеты паказвае, як можа выглядаць атмасфера камяністай планеты, што абарачаецца вакол чырвонай зоркі.

Амерыканскія навукоўцы паведамілі, што ўпершыню выявілі планету, якая па сваіх асноўных характарыстыках нагадвае Зямлю і мае атмасферу. Гэтае нябеснае цела таксама абарачаецца вакол зоркі і знаходзіцца ў зоне, дзе тэарэтычна магчыма існаванне жыцця, піша Бі-бі-сі.

На думку даследчыкаў, гэта адкрыццё стала самым пераканаўчым на сёння сведчаннем таго, што за межамі Сонечнай сістэмы могуць існаваць светы, падобныя да нашай планеты.

У атмасферы гэтай планеты быў знойдзены гелій. У такім асяроддзі жыццё немагчымае, аднак там могуць прысутнічаць і іншыя газы.

Аўтар даследавання, доктар Колін Чэрубім з Гарвардскага ўніверсітэта, лічыць адкрыццё надзвычай важным.

«Мы сталі першымі, хто выявіў атмасферу на камяністай планеце, якая знаходзіцца ў зоне жыццяпрыдатнасці каля іншай зоркі», — адзначыў вучоны.

Планета, пра якую ідзе гаворка, называецца LHS 1140 b. Яна знаходзіцца прыкладна за 48 светлавых гадоў ад Зямлі і абарачаецца вакол чырвонага карліка — зоркі, якая значна меншая і халаднейшая за наша Сонца.

На сёння навукоўцам вядома больш за 6 тысяч планет, якія знаходзяцца на арбітах іншых зорак. Значнасць новага адкрыцця ў тым, што яно тэарэтычна набліжае чалавецтва да аднаго з найважнейшых навуковых дасягненняў — выяўлення жыцця на іншай планеце.

Аўтары даследавання, апублікаванага ў часопісе Science, падкрэсліваюць, што гэтага рубяжа яны пакуль не дасягнулі.

Што такое «зона Золатавалоскі»?

Каб на якой-небудзь планеце магло ўзнікнуць жыццё, на ёй павінна быць вада.

Для гэтага планета павінна знаходзіцца на адпаведнай адлегласці ад сваёй зоркі: калі яна занадта блізка, тэмпература будзе надта высокай, а калі занадта далёка — занадта нізкай.

«Правільная» адлегласць называецца «зонай Золатавалоскі» — па аналогіі з вядомай казкай пра дзяўчынку, якая выбірала тое, што «не занадта гарачае і не занадта халоднае». У такіх зонах вакол розных зорак ужо адкрыты сотні планет.

Аднак толькі нямногія з іх аказаліся камяністымі і адносна невялікімі — менавіта такімі, як Зямля. Гэтыя ўласцівасці лічацца аднымі з ключавых для магчымасці існавання жыцця.

Да гэтага часу ні на адной з такіх планет не ўдавалася выявіць атмасферу. Цяпер гэта ўпершыню атрымалася.

Праўда, пакуль навукоўцы знайшлі ў атмасферы толькі гелій, імаверна, у яе верхніх пластах. У інертным геліі жыццё немагчымае, але ў ніжніх пластах атмасферы LHS 1140 b могуць знаходзіцца і іншыя газы.

Доктар Дэвід Шарбано з Гарвардскага ўніверсітэта адзначыў, што галоўнае значэнне адкрыцця заключаецца ў тым, што ўпершыню знойдзена планета з цвёрдай паверхняй і атмасферай.

«Людзей цікавіць самае галоўнае пытанне: ці адны мы ў Сусвеце? Ці існуе жыццё па-за межамі Зямлі або нават Сонечнай сістэмы? Гэта даследаванне паказвае, што ўпершыню выяўлена атмасфера на камяністай планеце ў зоне жыццяпрыдатнасці за межамі нашай Сонечнай сістэмы», — сказаў ён.

Чытайце таксама:

Каментары да артыкула