Vieršy Bykava na temu šachmat
U redakcyju pryjšoŭ list ad vielmi pavažanaha biełaruskaha šachmatnaha kampazytara z prapanovaj ušanavać pamiać Jana Paŭła II, nadrukavaŭšy jaho zadaču na mat za try chady. Aŭtar lista spasłaŭsia na knihu Zaiły Kaputy «Mastactva šachmatnaha etudu» (Buenas-Ajres, 1996). U Kaputy jakraz skazana, što ŭ siaredzinie XX ct. u katalickim časopisie «RSK» byli nadrukavany «mnohija zadačy Karala Vajtyły».
Niekatoryja maje kalehi ŭsumnilisia, što K.Vajtyła znachodziŭ čas na składańnie šachmatnych zadač, pahatoŭ trochchadovak, — chaj sabie i ŭ studenckim vieku. Partał «Chessbase.com» rasstaviŭ kropki nad «i». Pa abrańni kardynała Vajtyły na Apostalski pasad niejki žartaŭnik razasłaŭ u eŭrapiejskija šachmatnyja peryjodyki «papavy partyi i zadačy», nieŭzabavie apublikavanyja francuskim časopisam Europe Échecs i brytanskim The Problemist. Z taho času jany vandrujuć pa śviecie — ad Arhientyny da Biełarusi. Mit pra papu-šachmatysta dobra kładziecca na ciapierašniuju masavuju śviadomaść…
U čas raśśledavańnia, zładžanaha pradstaŭnikom polskaha šachmatnaha źviazu Tomašam Lisoŭskim, vyjaviłasia, što nijakich vierahodnych źviestak pra pavyšanuju cikavaść K.Vajtyły da šachmataŭ niama. Tyja, chto pamiataŭ budučaha pantyfika pa Krakaŭskaj seminaryi, adkazvali: «Hulaŭ zredku, jak i inšyja seminarysty». Nichto nia ŭspomniŭ navat pra isnavańnie časopisa «RSK», nia toje što pra drukavanyja tam šachmatnyja kampazycyi. Stvareńnie trochchadovak vymahaje nieabyjakoha napružańnia siłaŭ, takich nieabchodnych dla dušpastyrskaj dziejnaści. Katalickija hierarchi, tradycyjna strymanyja što da praźmiernaha zachapleńnia šachmatami dy inšymi hulniami, niejak adreahavali b na źjaŭleńnie takich zadač — va ŭsiakim razie, śviedčańni musili b zastacca…
U siaredzinie 1990-ch T.Lisoŭski navažyŭsia dasłać zapyt samomu papu, kab napeŭna daviedacca — ci hulaŭ toj u šachmaty, ci składaŭ zadačy? Adkazam było… vinšavańnie z Kaladami. Zrešty, kiraŭnik Vatykanu i nie abvierh čutak pra svaje junackija zachapleńni. «Niadaŭna stała viadoma, — paviedamlała niejak vałahodzkaja hazeta «Krasnyj Sievier», — što Jan Pavał II dahetul hulaje ŭ turnirach pa pierapiscy, praŭda, pad pseŭdanimam». Dy chto b sumniavaŭsia?
Šachmatystam chočacca cudaŭ, chočacca vieryć u pryhožyja apoviedy pra Napaleona, Aŭraama Linkalna dy Natana Ščaranskaha, jakija ŭ pierapynkach pamiž dziaržaŭnymi podźvihami ŭtaroplivalisia ŭ čorna-biełuju došku. Ščaranski vyjhraŭ pakazalnuju partyju ŭ Kasparava, kali Hary davaŭ seans u Jerusalimie (praŭda, kali ŭ 2000 h. ja damoviŭsia z eks-ministram izrailskaha ŭradu zhulać partyjku, toj jašče da rasstanoŭki fihur uciok «na pasiadžeńnie Knesetu»). U savieckija časy amal nivodzin padručnik nie abychodziŭsia biez raździełu «Lenin i šachmaty» z susalnymi apoviedami pra amatarskija turniry, dzie Illič vychodziŭ pieramožcam. Adnak Janu Paŭłu II naŭrad ci varta prypisvać čužyja zasłuhi — vieličnaja asoba mieła bieźlič svaich.
Kampazycyja na temu «pierakryžavanych šachaŭ» drukujecca dziela jaje estetyčnaj vartaści.