Nazarbajeŭ: Pa miery rostu siaredniaha kłasa prezidenckuju ŭładu treba asłablać
Prezident Kazachstana padzialiŭsia z partniorami pa SND receptam reformaŭ.
vedomosti.ru
Prezident Kazachstana Nursułtan Nazarbajeŭ raspavioŭ susiedziam pa SND pra reformy dziaržkiravańnia. Na sustrečy z kiraŭnikami ŭradaŭ krain SND, jakija sabralisia ŭ kazachstanskim pasiołku Burabaj, jon znoŭ pradstaviŭ svaju prahramu instytucyjnych reformaŭ. «U ciažkija časy treba rabić ciažkija reformy», — kanstatavaŭ jon.
U asnovu płana Nazarbajeva lehła jaho pieradvybarnaja prahrama: 100 krokaŭ, padzielenych na piać błokaŭ — «prezidenckich reformaŭ»: farmiravańnie sučasnaha dziaržaŭnaha aparatu, zabieśpiačeńnie viaršenstva zakona, industryjalizacyja i ekanamičny rost, farmiravańnie «nacyi adzinaj budučyni» i «transparentnaja padspravazdačnaja dziaržava».
Nazarbajeŭ rastłumačyŭ kaleham pryjarytety płana. Spačatku treba «pieratreści» ŭvieś dziaržaŭny aparat, pierajści da pryznačeńnia vyklučna ŭ zaležnaści ad kvalifikacyi i zasłuh, kantralavać padrychtoŭku dziaržsłužačych. Druhi błok reformaŭ — zabieśpiačeńnie viaršenstva zakona. Pytańnie, aktualnaje dla ŭsich prysutnych, adznačyŭ Nazarbajeŭ. Sud pavinien stać miescam, dzie čałaviek moža vyrašyć svaje prablemy, zaklikaŭ jon: adzin ź pieršych krokaŭ — pavyšeńnie patrabavańniaŭ da sudździaŭ, ich kvalifikacyi i vopytu.
Kali vykanać pieršyja dva kroki — zabiaśpiečyć jakasnaje dziaržkiravańnie i sudovuju ŭładu — vyrašycca i treciaja zadača: budzie raźvivacca mały i siaredni biznes, pojdzie industryjalizacyja i ekanamičny rost, praciahvaŭ Nazarbajeŭ.
Kali pieršyja try punkty buduć vykananyja, atrymajecca ažyćciavić i čaćviorty — sfarmavać «adzinuju nacyju budučyni». Kali ŭsie buduć viedać, što prymajuć udzieł u kiravańni dziaržavaj, što dziaržaparat i sudy pracujuć u intaresach čałavieka, to hramadstva budzie adzinym, razvažaŭ Nazarbajeŭ.
Apošni punkt možna było b nazvać demakratyzacyjaj, ale nie chočacca vykarystoŭvać hetaje słova, praciahnuŭ jon. Pad demakratyzacyjaj takija rečy robiacca, paskardziŭsia jon. Demakratyzacyja ŭ Kazachstanie pavinna zaklučacca ŭ tym, što dziaržava stanie padspravazdačnaj hramadstvu: kali heta nie dziaržtajamnica, usie spravy pavinny być adkrytyja. A parłamient i ŭrad pavinny atrymać bolš paŭnamoctvaŭ: «Da hetaha času ŭ nas była prezidenckaja ŭłada, i vy viedajecie — heta surjoznaja viertykal, mocnaja prezidenckaja ŭłada. Ale pa miery rostu kolkaści siaredniaha kłasa, napeŭna, treba asłablać(…) i bolš davać mahčymaści samastojna pracavać uradu i bolš pieradavać paŭnamoctvaŭ parłamientu».
Płan Nazarbajeva niadaŭna vysoka acaniŭ prezident Aščadbanka Hierman Href, jaki i sam vystupaŭ ź idejami reformy dziaržkiravańnia ŭ Rasii. Płan zdolny pieratvaryć Kazachstan u «pryncypova inšuju dziaržavu», kazaŭ Href. «Kali pračytaŭ hety dakumient, ja adčuŭ kulturny šok», — dzialiŭsia jon: nahadvaje prahramu ŭrada Sinhapura, dy i mnohija krainy Jeŭropy mahli b pazajzdrościć.