Miačyki dla holfa dy chleb ź vinom dla pryčaścia: top-5 niezvyčajnych rečaŭ, jakija pabyvali ŭ kosmasie
6 lutaha 2018 hoda kampanija Space X praviała paśpiachovy zapusk zvyšciažkaj rakiety-nośbita Falcon Heavy sa startavaj placoŭki na mysie Kanavierał u Fłarydzie. Roznyja ziamnyja rečy stali traplać u kosmas razam ź ludźmi z samych pieršych palotaŭ. My vybrali najbolš dziŭnyja ź ich, źviazanyja ź cikavymi historyjami.
1. Załatyja płaścinki
U 1977 hodzie byli zapuščanyja dva znakamityja zondy — Vajadžer-1 i Vajadžer-2. Abodva aparaty lacieli da samych dalokich płaniet Soniečnaj sistemy i nieśli na svaim borcie futlary z pazałočanymi płaścinkami i instrumientami dla ich prajhravańnia. Na płaścinkach, pryznačanych dla pazaziemnych cyvilizacyj, zapisanyja pryvitańni na 55 ziamnych movach, muzyka roznych narodaŭ, hałasy ludziej i huki pryrody, a taksama 116 fatahrafij i malunkaŭ. Praz 10-20 hadoŭ Vajadžer-2 vyjdzie za miežy Soniečnaj sistemy i apyniecca ŭ mižzorkavaj prastory. Paśla hetaha zond nazaŭždy stracić suviaź ź Ziamloj, bo mahutnaści pieradatčyka nie chopić dla pryjomu sihnału na Ziamli.
2. Chleb i vino dla pryčaścia
Padčas miesiacovaj misii «Apałon-11» u 1969 hodzie, nieŭzabavie paśla atrymańnia dazvołu na daterminovy vychad na pavierchniu Miesiaca, amierykanski kasmanaŭt Edvin Ołdryn vymaviŭ:
«Kaža piłot miesiacovaha modula. Ja b chacieŭ skarystacca hetaj mahčymaściu i paprasić kožnaha čałavieka, jaki słuchaje mianie, kim by jon ni byŭ i dzie b ni znachodziŭsia, na chvilinu adciahnuć uvahu, parazvažać nad padziejami apošnich niekalkich hadzin i pa-svojmu ŭšanavać padziaku».
Dalej Ołdryn, jak starejšyna preśviteryjanskaj carkvy, pravioŭ karotkuju pryvatnuju carkoŭnuju słužbu, ździejśniŭšy jeŭcharystyju. Druhi kasmanaŭt, Armstranh, jaki byŭ ateistam, udziełu ŭ cyrymonii nie pryniaŭ i pryčaščacca nie staŭ. Ołdryn mieŭ z saboj maleńkuju płastykavuju skryniu ź minijaturnym paciram (kielicham), chlebam dy kapsułaj ź vinom, jakija jon uziaŭ zahadzia va Uebsterskaj carkvie ŭ Chjustanie. Paźniej Ołdryn uspaminaŭ:
«Ja pryniaŭ śviatyja dary i prynios padziaku rozumu i duchu, jakija dastavili dvuch maładych piłotaŭ u Mora Spakoju.
Cikava, padumaŭ ja, bo samy pieršy napoj i samaja pieršaja ježa, padadzienyja na Miesiacy, — heta vino i chleb pryčaścia».
3. Paštovyja marki
Ekipaž «Apałona-15», zapuščanaha ŭ 1971 hodzie dla čaćviortaj vysadki na Miesiac, apynuŭsia ŭciahnuty ŭ bujny skandał. Astranaŭty ŭpotajki pravieźli z saboj kala 400 kanviertaŭ z markami, jakija płanavałasia pradać pa zakančeńni misii, — značna bolš, čym kolkaść asabistych rečaŭ, dazvolenaja dla pravozu ŭ kosmas kasmanaŭtami. Paśla ŭsie členy ekipaža atrymali dyscyplinarnyja spahnańni, a NASA ŭviali bolš žorstkija praviły, źviazanyja z pravozam asabistych rečaŭ u kosmas.
4. Piaro sokała dy małatok
Na Miesiacy niama pavietra, a značyć i jaho supraciŭleńnia. Heta vydatnaje miesca, kab prademanstravać pryncyp Halileja, jaki jašče ŭ piatnaccatym stahodździ vykazaŭ zdahadku, što ciažkija i lohkija rečy padajuć z adnolkavaj chutkaściu, kali niama supraciŭleńnia pavietra. Na žal, u jaho nie było nijakaj mahčymaści prybrać supraciŭleńnie pavietra sa svaich ekśpierymientaŭ, u toj čas jak u kasmanaŭtaŭ takaja mahčymaść była. Astranaŭt «Apałona-15» Devid Skot vyrašyŭ joj skarystacca.
Znachodziačysia na Miesiacy, jon kinuŭ małatok i piaro sokała z adnoj vyšyni, i jany dakranulisia pavierchni spadarožnika ŭ adzin čas. Heta było zapisana na videa, hledziačy jakoje, znachodziačysia na Ziamli, ciažka ŭśviedamić, što piaro moža padać z takoj chutkaściu.
5. Miačyki i kluška dla holfa
Ałan Šepard byŭ adnym z astranaŭtaŭ na Miesiacy ŭ liku ekipaža misii «Apałon-14», padčas jakoj ŭziaŭ na Miesiac dva miačy dla holfa i klušku.
Voś, što skazaŭ Šepard: «Na žal, kaścium vielmi žorstki, tamu ja nie mahu zrabić heta dźviuma rukami, ale ŭsio ž pasprabuju raźviejać trochi piasku tut».
Pieršy ŭdar padniaŭ «bolš pyłu, čym miačoŭ». Druhi ŭdar pierasunuŭ miač na mietr. Treci ŭdar byŭ krychu lepšy — jon zapuściŭ pieršy miač pa karotkaj duzie. Druhi ž miač adpraviŭsia na «mnohija-mnohija mili». Miačy dahetul na Miesiacy, a kluška viarnułasia na Ziamlu.