Restaŭracyja Kałožy musić być «prazrystaj»
Piša Alaksandr Milinkievič.
Piša Alaksandr Milinkievič.
Ź niepakojem daviedaŭsia pra namier raspačać «rekanstrukcyju» Kałožskaj carkvy ŭ Hrodnie. Sam termin strašyć, bo hety
ŭnikalny pomnik sakralnaj architektury patrabuje nie «pierabudovy», a navukovaj restaŭracyi.Dobra, što haradzienskija ŭłady razumiejuć: Kałoža – adzin z najbolš unikalnych turystyčnych abjektaŭ histaryčnaj spadčyny Biełarusi – patrabuje terminovaj uvahi. Niedapuščalna toje, što prajekt nie byŭ publična abmierkavany i absalutna nie adpaviadaje tendencyjam sučasnaj jeŭrapiejskaj tradycyi restaŭracyi pomnikaŭ takoha ŭzroŭniu.
Na pačatku 90‑ch hadoŭ minułaha stahodździa ŭ Hrodzienskim harvykankamie my surjezna pracavali nad kancepcyjaj adradžeńnia Kałožskaha chrama. Prajekt stvaraŭsia ŭ supracoŭnictvie z navukoŭcami i ekśpiertami z Francyi i Polščy i byŭ padtrymany ŭ toj čas JUNIESKO jak adzin z najlepšych u Jeŭropie. Ŭ Hrodna pryjazdžali śpiecyjalisty z Paryžu i Limožu. Jany padkreślivali unikalnaść architekturnaha stylu carkvy, jaje značeńnie dla historyi jeŭrapiejskaj kultury i
prapanavali pravieści tolki tak zvanuju «prazrystuju» restaŭracyju. Heta značyć adnavić zhublenuju častku pomnika z kantrasnaha materyjału — naprykład, takoha naturalnaha dla Biełarusi, jak dreva. Pavodle sučasnych padychodaŭ navukovaj restaŭracyi, u takich vypadkach jak z Kałožaj novaje dabudavanaje pavinna lohka adroźnivacca ad staražytnaha pa kolery, pa struktury navat dla voka zvyčajnaha turysta.Na dumku jeŭrapiejskich ekśpiertaŭ, nielha sprabavać adnavić nieisnujučuju častku chramu CHII stahodździa z sučasnych materyjałaŭ, jakija imitujuć aryhinalnyja histaryčnyja, bo heta źniščyć jaho ŭnikalnaść nazaŭsiody.
Liču nieabchodnym admovicca ad idei «rekanstrukcyi» Kałožskaj carkvy i zrabić šyrokaje navukovaje i hramadskaje abmierkavańnie kancepcyi restaŭracyi zhodna z sučasnaj jeŭrapiejskaj tradycyjaj. Pakolki ŭ našaj krainie niama svajoj škoły restaŭracyi pomnikaŭ architektury, pry realizacyi budučaha prajektu varta zaprasić u jakaści kansultantaŭ admysłoŭcaŭ z krainaŭ Jeŭraźviazu, pierš za ŭsio z Polščy i Litvy. Ščyra prapanuju svaju dapamohu ŭ hetaj dobraj spravie.
* * *
Alaksandr Milinkievič — staršynia Ruchu za Svabodu, były kandydat u prezidenty.