«Babry ŭ nas tut u kožnaj łužynie siadziać»
U biełaruskich lasach raspładziłasia dzikich źviaroŭ. Pryčynaŭ niekalki: pamiakčeła zima, źmienšyŭsia popyt na pušninu, a taksama abiaźludzieli vioski.
U biełaruskich lasach raspładziłasia dzikich źviaroŭ. Pryčynaŭ niekalki: pamiakčeła zima, źmienšyŭsia popyt na pušninu, a taksama abiaźludzieli vioski.
«Babrovyja dy lisinyja futry nikomu niepatrebnyja»
Viestki pra toje, što za apošnija hady ŭ našych lasach raźviałosia bahata dzičyny, prychodziać z usioj krainy.
«Haradzienščyna ŭ hetym płanie nie vyklučeńnie», — padzialiŭsia svaimi nazirańniami supracoŭnik adnaho ź miascovych laśnictvaŭ, raźmieščanaha na biełaruska‑litoŭskaj miažy. «U niekatorych vioskach dziki nie dajuć harodninie vyraści — baranujuć usio ŭščent», — kaža jon. Zavitvajuć u vioski vaŭki, a taksama lisy. Apošnich raźviałosia šmat, časam šalonyja zachodziać u viosku, ale nie ŭsie žychary śpiašajucca zajavić pra takija vypadki, prosta zabivajuć žyviolinu dy zakopvajuć. Bo, kažuć, pryjeduć inśpiektary, buduć praviarać. Karaciej, miarkuje miascovy lud, kłopatu nie abiarešsia.
«Barsukoŭ tolki nie pabolšała, bo na ich dziela karysnaha tłušču palujuć. Andatraŭ stała mienš, a voś babry ŭ nas tut u kožnaj łužynie siadziać», — śmiajecca laśnik. Babry zasialajuć luby prydatny dla ich vadajom. Padtoplenyja ŭ vyniku ich burlivaj drevaapracoŭčaj dziejnaści terytoryi siahajuć niekalkich hiektaraŭ. Mahčyma, jany i vycieśnili svaich kankurentaŭ — andatraŭ, a mo tyja pastupova źnikajuć naturalnym šlacham, bo dla našaj terytoryi hetyja žyvioliny nie zusim charakternyja, miarkuje supracoŭnik laśnictva.
Pryčynaŭ niebyvałaha pryrostu lasnoha žycharstva jon nazyvaje niekalki — najpierš źnižeńnie popytu na pušninu: «Babrovyja dy lisinyja futry nikomu nie patrebnyja». Druhaja pryčyna — niaŭmolnaje skaračeńnie viaskovaha žycharstva: «Mienšaje palaŭničych i brakańjeraŭ».
«Litoŭskija kabany palubili našu kukuruzu»
Staršynia Astravieckaha adździaleńnia DHA «Biełaruskaje tavarystva palaŭničych i rybałovaŭ» (BTPR) Ivan Mušnicki pryznaje, što dzikich źviaroŭ stała značna bolš, ale maje trochi inšy pohlad na pryčyny hetaha pryrostu. «Zimy ciapier ciopłyja, śniehu vypadaje mała, nie toje što hadoŭ piatnaccać tamu — kali płaty ŭ vioskach pad pokryvam chavalisia», — kaža Ivan Ivanavič.
Dziki, tłumačyć jon, paŭdniovyja žyvioły. Raniej, kali śniežnaje pokryva było hłybokim, dzikam, asabliva maładniaku, było składana zdabyć zimoj korm, što pryvodziła da moru. Ciapier z kormam stała praściej, tamu pahałoŭje dzikoŭ raście hod ad hodu. Najbolš jany palubili kukuruzu: «Naš rajon miažuje ź Litvoj, to adtul na našu kukuruzu nabiahaje kala sotni łyčastych «haściej», prychodziać i dziki z Naračanskaha zapaviedniku — kala 50—60 štuk. Lubiać dziki i bulbu».
U ramkach Dziaržaŭnaj prahramy raźvićcia palaŭničaj haspadarki na 2006—2015 h. supracoŭniki laśnictvaŭ dy adździełaŭ BTPR ładziać bijatechničnyja mierapryjemstvy ŭ miescach karmleńnia dzikich źviaroŭ uzimku: u korm dadajucca lekavyja preparaty, jakija dapamahajuć maładniaku pieražyć zimu.
Jašče adzin, ci nie hałoŭny, momant — raście kultura palavańnia, ćvierdzić I.Mušnicki. Dziakujučy ŭviadzieńniu ŭ krasaviku 2007 hodu novych praviłaŭ palavańnia, kolkaść brakańjeraŭ istotna źmianšajecca. «Raniej siezon palavańnia na bujnuju žyviołu pačynaŭsia z 1 kastryčnika i leta faktyčna zastavałasia za brakańjerami, jakija bili ŭsio zapar. Ciapier my vychodzim na palavańnie z 15 maja i brakańjery vymušanyja chavacca, a šmat chto ź ich lehalizujecca, ustupajučy ŭ tavarystva», — raspavioŭ staršynia rajonnaha adździaleńnia. Pa jaho słovach, ciapier palaŭničyja vybirajucca ŭ les pad kiraŭnictvam staršaha hrupy, jaki viedaje adpaviednyja normy. Tych ža dzikoŭ, ščylnaść statkaŭ jakich rezka pavialičvajecca, adstrelvajuć zhodna adpaviednaha limitu, jaki źmianiajecca ŭ zaležnaści ad situacyi.
«Ciapier za ŭsio treba płacić, a palavańnie — nie tannaja zabaŭka, tamu trochi i źmianšajecca kolkaść palaŭničych», — udakładniŭ Ivan Mušnicki.