BIEŁ Ł RUS

Jazapat Zmysła. U Kišynevie kamunisty, a ŭ Safii — car

16.04.2001 / 13:00

Nashaniva.com

№ 15 (224), 9 — 16 krasavika 2001 h.


 U Kišynevie kamunisty, a ŭ Safii — car

Ahlad padziejaŭ u Centralnaj i Ŭschodniaj Eŭropie

 

U Letuvie asudžany jašče adzin złačynca časoŭ savieckaje akupacyi. Da pažyćciovaha źniavoleńnia ŭ pracoŭnaj kalonii ŭzmocnienaha režymu prysudziŭ rajonny sud Šaŭlaŭ kolišniaha aficera NKVD Petrasa Rasłanasa. Na jahonym sumleńni — śmierć 76 žycharoŭ vioski Rajniaj. Zabojcu ŭžo 87 hod, i ŭ kaloniju jon, mabyć, nia trapić, bo źjaŭlajecca hramadzianinam Rasiei, jakaja admoviłasia jaho vydać. Usiaho ŭ Letuvie ciapier razhladajecca kala 90 spravaŭ, datyčnych hienacydu letuvisaŭ za časami SSSR.

U čaćvier padčas sustrečy ŭ Białhradzie z administrataram AAN u Kosavie Hansam Hakierupam V.Kaštunica paviedamiŭ, što Juhasłavija zhodnaja dać Kosavu kanstytucyju. Heta pieršy krok Juhasłavii nasustrač AAN u spravie vyznačeńnia losu Kosava. AAN kiruje krajem ad vajny 1999 h., ale praŭny status pravincyi zastaŭsia raniejšy. Kosaŭskija palityki j mižnarodnyja eksperty rychtujucca da vybaraŭ, pryznačanych na kaniec hodu. Nahadajem, kosaŭski kanflikt i pačaŭsia z pazbaŭleńnia kraju aŭtanomii ŭ 1989 h. Siańnia eŭrapiejcy schilajucca da nieabchodnaści zachavańnia terytaryjalnaj celnaści Juhasłavii. Pra heta śviedčyć ton publikacyjaŭ u niamieckim druku za časam niadaŭnich padziejaŭ u Makiedonii. Na hetym tle pieradača Miłošaviča ŭ trybunał u Haahu vyhladała b zusim lahična.

Novym małdoŭskim prezydentam staŭ hałava tamtejšaj Partyi Kamunistaŭ U.Varonin. Funkcyi prezydenta ŭ Małdovie źviedzienyja da minimumu, i jaho abiraje parlament. Novy prezydent abiacaje pieradavać pradpryjemstvy va ŭłasnaść kalektyvaŭ. Adnym ź lozunhaŭ kamunistaŭ napiaredadni vybaraŭ było dałučeńnie krainy da Sajuzu Biełarusi j Rasiei, ale paźniej Varonin abviaściŭ, što spačatku ŭ Biełarusi j Rasiei dobra było b pravieści referendumy — ci chočuć tam, kab Małdova dałučyłasia da ichnaha sajuzu. Małavierahodna, kab što zrušyłasia ŭ vyrašeńni prydniastroŭskaj prablemy, chacia rasiejski druk i dapuskaje, što Maskva dziela siabroŭstva z Kišynevam moža admovicca ad padtrymki Tyraspalu.

61-hadovy baŭharski car Simiaon II viarnuŭsia z Madrydu na Baćkaŭščynu, stvaryŭ ułasnuju partyju — “Nacyjanalny Ruch Simiaona II” dy rychtujecca da červieńskich parlamenckich vybaraŭ. Šeść hod tamu, kali jon pryjaždžaŭ na Radzimu z vyhnańnia, pryvitać jaho vyjšli na vulicy Safii sotni tysiačaŭ čałaviek. Jahony rejtynh siahaje 40%. Simiaon chacieŭ uziać udzieł u letašnich prezydenckich vybarach, adnak Kanstytucyjny Sud pastanaviŭ, što heta moža zrabić tolki toj, chto stała žyvie ŭ krainie najmienš 5 hod. Ale car nia zdaŭsia.

Žycharoŭ krainaŭ-kandydataŭ na ŭstupleńnie ŭ EZ čakajuć peŭnyja abmiežavańni ŭ pošuku pracy ŭ dziaržavach pieršapačatkovaj piatnaccatki — pra toje abviaściŭ u Berlinie bruselski kamisar Hiunter Verhojhen. Najbolš pytańnie abarony rynku pracy abychodzić Niamieččynu i Aŭstryju. Tolki kožny treci niemiec pahadžajecca z pašyreńniem EZ na Ŭschod, bajučysia, što prychadni adtul adbiaruć u ich pracu. Ratujučysia ad antyeŭrapiejskich nastrojaŭ, Šroder źbirajecca prajechać pa českim i polskim pamiežžy i pierakanać nasielnictva, što pašyreńnie niepaźbiežnaje i ŭ doŭhaterminovym planie karysnaje dla niemcaŭ. U Bruseli abiacajuć dać uschodnim rajonam Niamieččyny hrošaj na padvyšeńnie prafesijnaj kvalifikacyi tutejšych žycharoŭ i palapšeńnie infrastruktury.

Šroder taksama paabiacaŭ, što kardony na ŭschodniaj miažy buduć źniatyja tolki tady, kali budzie “absalutnaja peŭnaść”, što miežy novych siabroŭ EZ nasamreč ščylnyja. Heta zakranie biełarusaŭ užo praź niekalki miesiacaŭ: kab źjeździć u Polšču, daviadziecca brać vizu. Eŭraźviaz daje 1 miljon 400 tysiačaŭ eŭra i na abstalavańnie biełaruska-letuviskaje miažy. Z našaha boku miažu ŭmacoŭvajuć taksama — pałovu hrošaj na heta (kala 75 młn. rasiejskich rubloŭ) daść Rasieja. Druhuju pałovu — my.

Łukašenku Kreml uznaharodziŭ na pačatku tydnia ordenam “Za zasłuhi pieried Otiečiestvom” II stupieni, što, sa słovaŭ samoha ŭznaharodžanaha, było jahonaj pieršaj dziaržaŭnaj uznaharodaj. Baćkaŭščyna nia cenić — dyk niachaj choć Aciečastva ŭznaharodzić.

Jazapat Zmysła


Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła