Barys Tumar. Niezaležna ad vybaraŭ

 Niezaležna ad vybaraŭ

Tavarystva Biełaruskaj Movy zastajecca ŭpłyvovaj arhanizacyjaj

Prynamsi ŭ miežach niezaležnaha biełaruskaha hramadztva. Takoje hałoŭnaje ŭražańnie ad učorašniaha źjezdu TBM. Tavarystva zastajecca taksama ci ni adzinaj niezaležnaj arhanizacyjaj, jakuju tryvajuć i ź jakoj ličacca ŭłady. Naŭrad ci niejkaj inšamu niedziaržaŭnamu zhurtavańniu, što łučyć biełaruskamoŭnych, rasiejskamoŭnaja ŭłada dazvoliła b pravieści źjezd u Domie litaratara.

Źjezd ušanavali prysutnaściu i padciahnuty, zahareły farsun — hienerał Kazłoŭski, niaŭłoŭna padobny da hienerała Baraka, i zaturkany Čyhir, i pachmurny emihrant Niaklajeŭ, i pres-ataše MZS płejboj Łatuška. Vitańni dasłali Domaš i Paźniak, što pierabyvajuć za miažoj, a taksama Staršynia Rady BNR Ivonka Surviłła i a.Alaksandar Nadsan.

Kožny kandydat u prezydenty raźličvaje na dapamohu aktyvistaŭ-movaabaroncaŭ. Ale tebeemaŭcy, vidać, abiaruć taho pretendenta, jaki spravaju zaśviedčyŭ addanaść biełaruščynie i maje najbolš šancaŭ na pośpiech, dy jašče j patarhujucca ź im.

Nia dziva, što Trusava pieraabrali. Jon zdoleŭ pieratvaryć TBM u dynamičnuju ŭpłyvovuju arhanizacyju, śmieła viarnuŭ jaje ŭ palityku, uvieś čas pry hetym śćviardžajučy, što arhanizacyja zastajecca pa-nad joju. Hetaje palityčnaje paklikańnie i było tym kaniom, jaki vyciahnuŭ TBM. Na Tavarystva znoŭ pačali spadziavacca, ź im pačali ličycca, a chto-nichto — navat bajacca. Adnak, aktyŭny ŭdzieł movaabarončaj arhanizacyi u palitycy chavaje niebiaśpieku: mova pačynaje ŭsprymacca nie jak ahulnanacyjanalnaja, a jak vuzkapartyjnaja.

Jość i inšaja prablema: siońnia častka demakrataŭ ličyć movu pieraškodaju na šlachu da ŭłady. Kali, maŭlaŭ, Łukašenku nihilizm i razburalnictva vynieśli na viaršyniu, čamu b nam nie skarystacca jahonaj taktykaj, tolki z dobrymi namierami?.. Pra heta — tema siońniašniaha numaru “NN” (staronki 6–7).

Hety hod miniecca, acichnie tłum prezydenckaj kampanii, a hramadztva i TBM zastanucca z raniejšymi prablemami. Jak pierajści ad abarony movy da jaje raźvićcia. Jak stvaryć na ruinach mimalotnaha “Zubra” tryvałuju radykalnuju palityčnuju siłu. Jak pieraaryjentavacca ŭ spravie pramocyi movy ź dziaržaŭnaha sektaru na niedziaržaŭny. Na ŭsie hetyja pytańni daviadziecca šukać adkazy niezaležna ad vynikaŭ prezydenckich vybaraŭ.

Barys Tumar