Kalonka Alesia Bialackaha

Kalonka Alesia Bialackaha

Vybary va Ŭkrainie

Cikava było panazirać za ŭkrainskimi vybarami. Chaj sabie i praź miažu. Zrešty, jakaja heta miaža. Nia viedaju, jak ciapier, a, budučy školnikam, siedziačy ŭ babuli ŭ Naraŭlanskim rajonie, ja źbiraŭ hryby ŭžo na ŭkrainskim baku.

Ukraincy — najbližejšy da nas narod. I pa mentalnaści, i pa saŭkovaści, i pa zaciataści, i pa historyi, i pa kultury, i, urešcie, pa movie. Ale ŭ apošnija dziesiać hadoŭ my, jak tyja dźvie kryhi ŭ voziery, raspłyvajemsia ŭsio dalej.

Jašče šmat čaho znajomaha možna ŭbačyć tam. I źniknieńnie žurnalistaŭ, i handal zbrojaj, i karupcyja ŭ najvyšejšych kołach ułady, i małyja zarobki dy pensii, i vylehčanaja rasiejščyna ŭ Charkavie j Adesie — heta ŭsio jak našaje, rodnaje. Ale ź inšaha boku — nacyjanalnaja ŭkrainskamoŭnaja adukacyja, mahutnyja dziaržavatvorčyja pracesy, volnaja presa — toje, što vyklikaje apošnim časam nieprychavanuju histeryju pa rasiejskich telekanałach, — hetaha ŭ nas niama.

Ichny Kučma na vyhlad padobny da našaha Čyhira. Darečy, abodva byli premjerami. Abodva pasprabavali supraćstajać svaim prezydentam. Dla Kučmy heta skončyłasia pieramohaj i padvojnym terminam prezydenctva, a dla Čyhira — turmoj. Voś u čym roźnica miž palitykaj i pravavym biaźmiežžam.

Kožny narmalny čałaviek dumaje pra svajo zaŭtra, hetak i Kučma. Niebiaśpiečna siońnia ździekavacca ź ludziej, siarod jakich tabie daviadziecca žyć zaŭtra. Tak robiać tolki “biaźmiežniki”. I tamu va Ŭkrainie narmalny parlament sa značnymi paŭnamoctvami, narmalnaje vybarčaje zakanadaŭstva, narmalnyja vybarčyja kamisii, sfarmavanyja z pradstaŭnikoŭ roznych partyjaŭ. A heta — hałoŭnaja ŭmova dla praviadzieńnia bolš-mienš abjektyŭnych vybaraŭ.

Ničoha dziŭnaha, što najbolšuju kolkaść hałasoŭ atrymaŭ blok Juščanki. Pravyja, nacyjanalna śviadomyja, aryjentavanyja na Eŭropu palityki ŭpieršyniu va Ŭkrainie buduć hetak surjozna ŭpłyvać na jaje dalejšy los.

Nie za harami j biełaruskija vybary ŭ miascovyja saviety. Sioleta ŭ śniežni pačniecca farmavańnie vybarčych kamisijaŭ. Pierad deputatami adkryjecca šerah dadatkovych mahčymaściaŭ, jakija možna budzie vykarystoŭvać dziela raźvićcia miascovych supolnaściaŭ i pieraadoleńnia šmathadovaha kryzysu dy pastupovaha zdrabnieńnia našaha palityčnaha žyćcia. Nam jak pavietra nieabchodnyja choć by nievialikija pieramohi, ale dasiahnutyja nia šlacham palityčnaha zhodnictva j kapitulacyi, a šlacham baraćby i pryncypovaha adstojvańnia svaich pazycyjaŭ dy intaresaŭ. Vybary ŭ miascovyja saviety daduć takuju mahčymaść. Ci chopić u demakratyčnych, narodnych partyjaŭ palityčnaj voli damovicca pamiž saboj, ci chopić u ich razumieńnia sytuacyi, ci zdolejuć jany zacuhlać svaje ambicyi dziela ahulnaj pieramohi ŭ šerahach adzinaha bloku, ci dapamoža im pieramožny dośvied Juščanki — pra heta my z vami daviedajemsia jašče sioleta.

Padajecca, z hetymi vybarami Ŭkraina pieražyła histaryčny pierałom ad saŭkovaści j kamuniactva da demakratyčnaści i eŭrapiejskaści. U nas usio jašče napieradzie.

Aleś Bialacki