Tadevuš Kandrusievič: “U Maskvie biez nadziei ciažka”

Tadevuš Kandrusievič: “U Maskvie biez nadziei ciažka”

Mitrapalit Tadevuš Kandrusievič adkazaŭ na pytańni našaha karespandenta.

“NN”: Jak by Vy acanili siońniašniaje stanovišča ryma-katalickaj Carkvy ŭ Rasiei?

T.K.: Choć Kanstytucyja i zakanadaŭstva deklarujuć usim kanfesijam roŭnyja pravy, my sutykajemsia ź vialikimi ciažkaściami. Asabliva sioleta, kali byli ŭtvoranyja novyja struktury. Pravasłaŭnaja carkva vinavacić nas u ekspansii na “kananičnuju terytoryju”. My sami suprać prazelityzmu. Ale treba akreślić, što pad hetym razumiejecca.

My ličym, što svaboda sumleńnia, svaboda vieravyznańnia hruntujecca na pryznańni hodnaści kožnaha čałavieka, jaho volnym vybary. A pravasłaŭnaja Carkva vučyć: “Chto naradziŭsia rasiejcam, toj pravasłaŭny”. Ale vierniki parafij Maskoŭskaha patryjarchatu — heta nia tolki rasiejcy. Što tyčycca našaje dziejnaści na “kananičnaj terytoryi Maskoŭskaha patryjarchatu”, dyk Jezus nie padzialaŭ śvietu.

“NN”: Mo ŭ hetym pytańni bolej palityki, čym relihii?

T.K.: Tak, krajnija palityčnyja siły vykarystoŭvajuć hetuju sytuacyju. Pskoŭski archijapiskap Jaŭsievij niadaŭna napisaŭ dva žorstkija listy: prezydentu Pucinu i pskoŭskamu hubernataru. Maŭlaŭ, “niama miesca katalikam na rasiejskaj ziamli”… U Pskovie kaścioł byŭ pabudavany ŭ 1854 h., ciapier u im škoła. My zhadzilisia pabudavać novy kaścioł. Paśla lista Jaŭsievija ŭźnikli prablemy z budaŭnictvam…

Vydaleny biskup Ježy Mazur ź Irkucku. Niadaŭna nie atrymaŭ dazvołu na vizu słavacki śviatar-probašč u Jarasłaŭli. U Chabaraŭskim aeraporcie byŭ zatrymany i vysłany nazad u Japoniju a.Jarasłaŭ Višnieŭski. Heta biada, što 85% śviataroŭ pryjechali ŭ Rasieju z-za miažy, z 22 krainaŭ. Dyj adkul tut uziacca svaim śviataram — za 81 hod nie paśviacili nivodnaha.

“NN”: U interviju hazecie “Fiharo” Vy adznačali, što kataliki, u adroźnieńnie ad pravasłaŭnych ci musulmanaŭ, nia majuć dostupu da vyšejšych ešalonaŭ ułady ŭ Rasiei. Ci jość nadzieja, što sytuacyja źmienicca ŭ lepšy bok?

T.K.: Za 11 hadoŭ ja nivodnaha razu nie spatkaŭsia z prezydentam Rasiei — ni ź pieršym, ni z druhim. Na pryjomach u Kramli prysutničaŭ, ale asabista nia byŭ pryniaty. Choć i prasiŭ pra heta. Adno ŭ lipieni sustrakaŭsia z kiraŭnikom administracyi prezydenta Vałošynym. Tydzień tamu, razam z pradstaŭnikami pravasłaŭnych, musulmanaŭ i judejaŭ, byŭ pryniaty ŭ Ministerstvie ŭnutranych spraŭ. Nadzieja na źmienu da lepšaha jość. Viedajecie, u Maskvie nielha biez nadziei, vielmi ciažka. Kaliści ž heta skončycca. A pakul mnohija palityčnyja siły hetuju sytuacyju chočuć vykarystać. U niekalkich haradach prajšli mitynhi, pikiety. Ale jany nie razumiejuć, što vystupajuć suprać takich samych rasiejcaŭ. Kataliki ž nia z Marsu źjavilisia ŭ Rasiei…

“NN”: U jakich rasiejskich rehijonach katalikoŭ najbolš?

T.K.: Najbolš katalikoŭ u Maskvie — 65 tysiačaŭ. A majem tolki dva kaścioły, jašče adzin nam nie pieradajuć. Sorak tysiačaŭ viernikaŭ naličvajecca ŭ Sankt-Pieciarburzie, dzie jość 5 kaściołaŭ. Vielmi šmat katalikoŭ u Kalininhradzie — kala 60 tysiačaŭ. My starajemsia drukavać jak najbolš litaratury. Za 11 hadoŭ padrychtavali i vydali 400 roznych knihaŭ. Ciapier vyjšaŭ pieršy tom Rasiejskaj katalickaj encyklapedyi. U kastryčniku ŭ Miensku maje adbycca jaho prezentacyja.

“NN”: A viadoma, kolki katalikoŭ-biełarusaŭ u Rasiejskaj Federacyi?

T.K.: Biełarusy jość, ale nichto nie ličyŭ, kolki ich. U Sankt-Pieciarburhu časam słužacca nabaženstvy pa-biełarusku. Ja taksama słužyŭ nabaženstvy dla biełarusaŭ.

“NN”: Ci budujucca ŭ Rasiei katalickija chramy? Ci nia čyniać pieraškodaŭ u hetym ułady?

T.K.: Skančajem budoŭlu my ŭ Ćviery, budujem kaścioł u Kalininhradzie. U inšych miescach — kaplički. Dzie-nidzie damy pad kaplicy pieraabstaloŭvajem. Ale nia ŭsiudy spryjalnaja atmasfera.

“NN”: Ci možna ŭ najbližejšyja hady čakać vizytu Papy Rymskaha ŭ Rasieju?

T.K.: Nichto nia moža skazać pra heta. Choć intelektuały da jaho prychilna staviacca i žurnalisty ŭvieś čas zadajuć hetaje pytańnie. Ludzi chacieli b bačyć jaho. Kali Śviaty Ajciec byŭ va Ŭkrainie, u Rasiei ładziłasia sacyjalahičnaje daśledavańnie. Vyjaviłasia, što 60—70% ludziej chacieli b, kab jon pryjechaŭ.

A.T.

Tadevuš Kandrusievič naradziŭsia ŭ 1946 h. na Haradzienščynie. Skončyŭ Leninhradzki politechničny instytut, Kaŭnaskuju duchoŭnuju seminaryju. Słužyŭ śviatarom u Litvie, u Biełaruś viarnuŭsia ŭ 1988-m. U 1989—91 h. uznačalvaŭ Biełaruskuju katalickuju dyjaceziju. U 1991 h. Jan Pavał II pryznačyŭ jaho apostalskim administrataram dla ryma-katalikoŭ paŭnočnaj častki eŭrapiejskaj Rasiei, biskupam Maskoŭskaj dyjacezii. Z taho času jon słužyć u Rasiei. U 1999 hodzie abrany staršyniom Kanferencyi katalickich biskupaŭ Rasiejskaj Federacyi. Ź lutaha 2002-ha — mitrapalit ryma-katalickich japarchij Rasiei. Vałodaje biełaruskaj, rasiejskaj, polskaj, litoŭskaj, anhielskaj i italjanskaj movami, aktyŭna zajmajecca sportam.