Hałoŭnaja ekanamičnaja navina apošnich dzion — niečakanaja situacyja z rasijskaj naftaj, jakaść jakoj rezka pahoršała, što zmusiła niekalki krain admovicca ad jaje atrymańnia. Miž tym dla Biełarusi Rasija — adzinaja krynica enierhanośbitaŭ. Dyk što tam za situacyja? Čym heta pahražaje? My paprasili patłumačyć prostaj movaj Taćcianu Manionak, ahladalnicu «Biełrynka», jakaja śpiecyjalizujecca na enerhanośbitach.
Dyk što tam, rasijskaja nafta pastupaje?
«Jana pastupaje. Zabrudžvańnie nafty adbyłosia na ŭčastku Samara—Unieča, hety ŭčastak pierakryty, a na «Naftan» idzie čystaja nafta pa linii Surhut-Unieča, z učorašniaha dnia pačała pastupać. Nie ŭ takich abjomach, viadoma, jakija patrebny dla zahruzki — jany źnižanyja na 40%, ale idzie. A z brudnaj naftaj taksama historyja nie skončana — ź joj sprabujuć niešta rabić, dadajuć reahienty, dadajuć bolš śvietłaj nafty, jakaja pastupała čyhunkaj».
Čamu ŭsio heta?
«Nieviadoma, takoha raniej nie było. A kali nie było, to hety pakazčyk u Rasii i nie kantralavaŭsia, heta našyja pieršymi zreahavali na brudnaść. Zdalok razabracca ciažka — u hetuju trubu zahružaje naftu nie adna kampanija, a mnostva. Pryvatnyja ŭ tym liku. Tamu što tam i jak… Adzinaje što vidavočna, za paru dzion jany situacyi nie vypraviać, jak anansavałasia, bo tam vielmi doŭhi naftaprovad, tysiačy kiłamietraŭ. Usiu hetuju naftu treba ž prapampavać! Našyja zavody taksama adpampoŭvajuć, užo bolš za miljon ton niajakasnaj nafty ŭ nas, kiraŭnictva zavodaŭ dumaje, što ź joj rabić dalej: adpraviać u Rasiju, napeŭna».
Biełaruskaj naftaj my možam dahruzić abjomy?
«U «Biełarusnafty» jość svaje doŭhaterminovyja abaviazki pa pastaŭkach, pieranakiroŭvać ich… Nie viedaju, pakul heta nie zdajecca realnym, chiba što, kali situacyja zaciahniecca, to buduć i taki varyjant prapracoŭvać».
Jakija straty? Bienzin nie stanie deficytam? Cana na jaho nie skoknie?
«Kaniečnie, straty vialikija: i paniesienyja, i niedaatrymanyja. Ź inšaha boku, heta padšturchnuła nas da kontrahientaŭ. Ja voś tolki nie viedaju, na jakich umovach zaklučanyja ŭhody, jak nam što budzie kampiensavacca. Nakolki ja razumieju, biełaruski bok spadziajecca na kampiensacyju, jaje adnaznačna buduć spahaniać z «Transnafty», a taja ŭžo — ź vinavatych kampanij. Tut hałoŭnaje, kab da našych pastaŭščykoŭ naftapraduktaŭ nie było pretenzij z boku klijentaŭ. A pavyšeńnie cany na bienzin čakać nie varta, u nas ža nie rynkavaja situacyja z farmiravańniem cenaŭ: nieadnarazova skazana, što ceny buduć raści pastupova. Cana bienzinu — heta i nahoda dla inflacyi, dla paharšeńnia roznych tam pakazčykaŭ, jakija pilna kantralujucca ŭradam i Nacbankam. Deficytu na ŭnutranym rynku niama».
A heta sapraŭdy niejkija prablemy z naftaj abo palityčnaja kambinacyja?
«Nie, ja tut nie baču nijakaj palityki. Heta pieradusim niepatrebna «Transnafcie» — mocnaje paharšeńnie imidžu. Jeŭrapiejcy i tak dyviersifikujuć kanały pastavak, a tut im taki stymuł być u hetym aktyŭniejšymi. Buduć vystaŭleny štrafy vializnyja «Transnafcie», jany ž sami prybytak stračvajuć. Jakimi palityčnymi vyhadami heta možna kampiensavać, ja nie viedaju».
Ciapier čytajuć
U hadavinu śmierci Žanny Fryskie Dźmitryj Šepieleŭ raspavioŭ, čamu nie dazvalaje synu bačycca ź jaje svajakami14
Kamientary