«Na tobie j koš i ryba». 81‑hadovaja Viera zapisała ŭspaminy pra Davyd-Haradok 1950‑ch i zrabiła aŭdyjazapisy darahoj jaje dušy havorki
-
05.07.2026Lipień, "Na biełaruskim Paleśsi havorka nie zusim biełaruskaja - tam pomieś biełaruskaj, "
tam roznyja havorki, jość i kłasičnyja biełaruskija navat na Ukrainskim baku, da taho, tam litviny žyvuć kala Čarnihava. -
05.07.2026Na Paleśsi svaja, na Homielščynie svaja. Pakiniem tolki viecšnorviu, astatnich razdadŭis susiedziam, bo ŭ ich mova nie svaja, a "pomieś" (maskalskaje słova, darečy)
-
05.07.2026Lipień, heta davoli absurdnaja interpretacyja. Havorki nia mohuć być "miešaninaj movaŭ" -- jany pieršasnyja adzinki na moŭnaj mapie, bo stvarajucca i raźvajucca naturalnym čynam. Ludzi havorać mienaita hetak, a niajnačaj, bo hetak jano skłałasia samo saboj, naturalnym čynam. Niama niejkaha vyšejšaha aŭtarytetu, jaki vyznačaje, jakoj mienavita pavinna być "prostaja" havorka. Kali kažuć, što mova -- žyvy arhanizm, majucca na ŭvazie mienavita havorki, jakimi ludzi štodnia karystajucca ŭ pobycie. U bolšaści dziaržavaŭ Eŭropy siaredniaha pamieru, ludzi, jakija žyvuć u roznych častkach krainy, mohuć nie da kanca razumieć adno adnaho, kali kožny razmaŭlaje "po-svojomu". Byŭšy ŭ zarobkach ŭ Miensku, ja nie adrazu zrazumieŭ, što "ścirka" i "maršrutka" heta nasamreč "ściorka" i "taksička".
Adrozna ad havorak, litaraturnyja movy (biełaruskaja. ukrainskaja, polskaja) nie składajucca naturalna, a kadyfikujucca i rehulujucca dosyć štučna -- isnuje standart litaraturnaj movy dy instytucyi, jakija dbajuć pra jejnuju čyściniu, pravilnaść i adpaviednaść sučasnamu stanu materyjalnaha śvietu, kab movaj było zručna karystacca ŭ metach, jakim jana słužyć. Isnuje pryhožaje piśmienstva, teatar, kino i ŚMI, jakija zadajuć peŭny moŭny ŭzor. Heta čysta madernaja źjava, abumoŭlenaja pieradusim ekanamičnaj patrebaj ŭva ŭnifikacyi i standartyzacyi vytvorčaści, haspadarki i kiravańnia.
Pieršasny materyjał dla litaraturnaj movy vybirajecca z najbolš raspaŭsiudžanych i prestyžnych havorak. Tamu, naadvarot, u peŭnaj stupieni, kožnaja madernaja litaraturnaja mova -- heta miešanina havorak. Movaznaŭcy dy dyjalektolahi ŭmoŭna klasyfikujuć havorki, naprykład, na "biełaruskija" ci "ŭkrainskija" pa krytery najaŭnaści ŭ ich tych ci inšych prykmietaŭ, jakija charaktenyja da toj ci inšaj litaraturnaj movy. Ale stychija havorak našmat bolš składanaja i raznastajnaja, čym uparadkavanyja štučnyja kanstrukty litarurnych movaŭ. Tamu tut zdarajecca bahata kazusaŭ.
Naprykład, pravieści vyraznuju rysu pamiž umoŭna biełaruskimi i ŭmoŭna ŭkrainskimi havorkami davoli składana. Isnuje šyroki pas terytoryi, dzie bytujuć havorki, jakija spałučajuć adrazu charakternyja rysy, jakija movaznaŭcy vyznačyli, jak krytery "biełaruskaści" i "ŭkrainskaści". Ale heta adbyvajecca tamu, što hetyja havorki takimi ŭtvarylisia, a nie tamu što jany źjaŭlajucca "miešaninaj" litaraturnych biełaruskaj dy ukrainskaj movaŭ. -
05.07.2026Lenin dumaje pra Biełaruś, bułl tyr pyr. Patamu šta.
-
05.07.2026Lenin dumaje pra Biełaruś,
Plusuju.
Naturalnyja havorki ńje źjaŭlajucca kambinacyjej sučasnych litaraturnych normaŭ.
A (ńjekatoryja) havorki zachoŭvajuć u sabie charakterystyki staražytnyja, jakija ŭ lit. normije byli vydaleny. I takim čynam naadvarot, mienavita takija havorki heta i jość iskonnaje vymaŭleńnie ŭ adroźniennije ad literaturnaj redukavanaj normy.
(Jość praŭda i inšyja havorki, jakija raźvili ŭ sabije novuju śpiecyfiku, jakaja raniej ńje isnavała, ale ŭsie adno heta ńje zza taho što chtości zrabiŭ štučny miks dvuch literaturnych movaŭ) -
05.07.2026Nadzvyčaj cikava!
Dziakuj! -
05.07.2026Dušeŭna. Tak cikava pačytać było. Bolš takoha publikujcie. I dziakuj za aŭdyjazapisy.
-
05.07.2026U haradčukoŭ svaja havorka, u alšancaŭ svaja, u alpiencaŭ taksama svaja. Što ni vioska to svaje słoŭcy.
-
05.07.2026niejkaje plemia, u movie jakoha byli hetyja dyftonhi raśsialisia tonkaj smuhoj ad Stolinščyny praz navakolli Biarozy i Pružan až da Bielska na Padlaššy; tyja samyja dyftonhi zachavalisia ŭ litoŭskaj movie — NN
NN, ja pravilna razumieju što hetaje plemia nie pryŭniesła nijeki novy dyftong u słavianskuju movu, a naadvarot: ZACHAVAŁA jaho ad źniknieńnia, bo dyftong pieršasna isnavaŭ u słavianskaj movije a zatym pačaŭ źnikać to tut to tam, ale na Palijeśje jon zdoleŭ vyžyć. Tykim čynam adsutnaść dyftonga ŭ inšych, heta prosta redukcyja, sproščanaje vymaŭleńnie.
I da taho ž, naŭraćci nośbity dyftonhavaha vymaŭleńnia heta adno plemia. Chutčej za ŭsie heta kross-plemiennaja charakterystyka.
p.s. dziakuju za artykuł -
06.07.2026V Rot Front , jak vioska biaz durnia, tak i NN biez maskoŭskaha chałopa ŭ kamientarach.
-
07.07.2026V Rot Front , u vsie na vieskie svoja klikucha, kak na zonie. Inohda takije, čto proiznosiť stydno. I vmie eto pri dietiach. Arii dierievienskije.
-
05.07.2026Šo Vy te titku hovóryte ?
A što da ruskaj movy - dyk mnohija biełarusy razmaŭlajuć na jej lepš, čym samyja rasiejcy.