Śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej Biełarusi ŭklučaje bolš za 5,5 tys. abjektaŭ
Bolš za Ukrainu, ale mienš za Azierbajdžan.
Navahrudski zamak siońnia. Fota Kiryła Chilko.
Hety śpis paraŭnalna nievialiki. Pra heta paviedamiŭ načalnik upraŭleńnia pa achovie historyka-kulturnaj spadčyny Ministerstva kultury Ihar Čarniaŭski.
Ciapier u Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej Biełarusi ŭklučana 5 tys. 527 abjektaŭ spadčyny,
ź ich materyjalnych nieruchomych — 5 tys. 373, materyjalnych ruchomych — 78, niemateryjalnych prajaŭ tvorčaści čałavieka — 76. Materyjalnyja abjekty spadčyny pradstaŭleny 2 tys. 336 pomnikami archieałohii, 1 tys. 759 pomnikami architektury, 1 tys. 192 pomnikami historyi, 60 pomnikami mastactva, 11 pomnikami horadabudaŭnictva, 4 zapaviednymi miaścinami.
U paraŭnańni z susiednimi krainami Biełaruś maje adnosna nievialiki pa kolkaści pomnikaŭ śpis materyjalnych nieruchomych abjektaŭ historyka-kulturnaj spadčyny. Tak, u Rasii naličvajecca amal 121 tys. pomnikaŭ historyi i kultury, absalutnaja bolšaść jakich skancentravana na jeŭrapiejskaj častcy terytoryi krainy. U Polščy — amal 60 tys. abjektaŭ spadčyny, u Litvie — bolš za 18 tys., Azierbajdžanie — bolš za 8 tys. Bolš karotki rejestr pomnikaŭ historyi i kultury, čym u Biełarusi, tolki va Ukrainie (4 tys. 659).
Pry ŭmoŭnym raźliku ščylnaści pomnikaŭ na kvadratny kiłamietr terytoryi i pa kolkaści nasielnictva atrymlivajecca, što ŭ Biełarusi adzin pomnik prypadaje na 38 kv.km abo na 1 tys. 737 čałaviek. U inšych krainach, pavodle danych infarmacyjnaj sistemy HEREIN System (European Heritage Policies), pakazčyk nastupny: Rasija — 1 pomnik / 141 kv.km/1 tys. 212 čałaviek, Ukraina - 1 pomnik / 129 kv.km/9 tys. 102 čałavieki, Azierbajdžan — 1 pomnik / 10 kv.km/1 tys. 184 čałavieki, Polšča — 1 pomnik / 5 kv.km/641 čałaviek, Litva — 1 pomnik / 3,5 kv.km/157 čałaviek.
Havoračy pra situacyju z abjektami suśvietnaj spadčyny JUNIESKA, Ihar Čarniaŭski adznačyŭ, što Biełaruś u hetym vypadku padzialaje pieradapošniaje miesca ź Litvoj pa kolkaści abjektaŭ u asnoŭnym śpisie suśvietnaj spadčyny (pa 4 abjekty). Na apošnim miescy znachodzicca Azierbajdžan (2 abjekty). Ukraina maje 7 abjektaŭ, Polšča — 14, Rasija — 26. U suviazi z hetym jon nahadaŭ ab metazhodnaści aktyvizavać rabotu pa stvareńni i pierapracoŭcy raniej padrychtavanych daśje na novyja abjekty biełaruskaha boku z papiaredniaha śpisa JUNIESKA.