Što nie spalili ŭ piečkach: vystava starych biełaruskamoŭnych vydańniaŭ u Kaŭnasie
U ramkach III Mižnarodnaha Kanhresu daśledčykaŭ Biełarusi Biełaruski muziej ŭ Vilni zładziŭ vystavu svaich skarbaŭ: starych biełaruskamoŭnych vydańniaŭ pieravažna mižvajennaha času. Vystava prachodzić u budynku humanitarnaha fakulteta Univiersiteta Vitaŭta Vialikaha ŭ Koŭnie. Ekspanaty vystaŭlenyja ŭ prostych stełažach, ale navat z hetaha nievialikaha knihasboru zrazumieła, nakolki raznastajnaj była biełaruskamoŭnaja vydavieckaja sprava ŭ pieršyja dziesiacihodździ XX stahodździa.
«U mižvajenny čas u Vilni vydavałasia šmat mastackaj, navukova-papularnaj, dziciačaj litaratury, drukavalisia padručniki dla škoł. Vychodzili haziety: «Naša dola», «Naša Niva», «Biełaruskaja krynica», «Sialanskaja niva», «Samapomač», «Homan», «Biełaruski hołas»; časopisy «Chryścijanskaja dumka», «Šlach moładzi», «Kałośsie», «Nioman»; humarystyčny časopis «Małanka»; dziciačy časopis «Zaranka», «Praleski» i inš.
Z apoviedaŭ vilenskich biełaruskich dziejačoŭ, jakija za svaju dziejnaść byli pakaranyja stalinskimi łahierami, usiu biełaruskamoŭnuju litaraturu, knihi, haziety padčas śledstva ich prymušali pad nahladam śledčych spalvać u piečkach. Zachoŭvańnie knih i haziet było prosta niebiaśpiečnym dla žyćcia ich samych i ich blizkich.
Biełarusy chavali knihi ŭ samych niejmaviernych miescach. Tak, Jazep Šnarkievič svaje dziońniki zakapaŭ u ziamlu. Tolki praz poŭvieku, padčas budoŭli novaha doma jaho naščadki ich znajšli. Tamu pradstaŭlenyja vam knihi i haziety prajšli nialohki, pakutlivy šlach», — paviedamlajuć arhanizatary.
Knihi, pradstaŭlenyja na vystavie, byli achviaravanyja z pryvatnych kalekcyj, a taksama nabytyja Biełaruskim muziejem u Vilni. Vystava pryśviečana Siaržuku Vitušku, jakomu naležyć ideja adradžeńnia Biełaruskaha muzieja ŭ Vilni.
Kamientary