Paraza Anhieły Mierkiel? Nie tolki — da vynikaŭ vybaraŭ u Mieklenburhu — Piaredniaj Pamieranii.

«Za našu krainu — čałaviečnuju i adkrytuju śvietu». Taki adzin ź sioletnich łozunhaŭ Sacyjał-demakratyčnaj partyi Hiermanii. Tema adkrytaści śvietu, tema salidarnaści ź ludźmi inšych rasaŭ, etnasaŭ i relihij była hałoŭnaju ŭ čas vybarčaj kampanii ŭ fiederalnaj ziamli Mieklenburh — Piaredniaja Pamieranija.

Pavialičyć

Pytańnie stajała tak: ci zdoleje čyrvona-čornaja (esdecka-chadeckaja) kaalicyja ŭtrymać uładu ŭ Mieklenburhu? Druhoje pytańnie było: kolki hałasoŭ atrymaje Alternatyva dla Hiermanii (AdH)?

 Hetaja novaja palityčnaja farmacyja, AdH, paŭstała ŭ 2013 hodzie jak reakcyja na kryzis jeŭrazony. Užo ŭ 2014 hodzie AdH stała parłamienckaj partyjaj u Brandenburhu, Saksonii i Ciurynhii. Letaś pradstaŭniki Alternatyvy ŭvajšli ŭ parłamienty Bremiena i Hamburha. Asabliva ščodry byŭ dla novaj partyi 2016 hod. Kali na vybarach 2014—2015 hh. AdH nabirała ad 5,5 (Bremien) da 10,6 (Ciurynhija) pracentaŭ hałasoŭ vybarščykaŭ, dyk sioleta za jaje hałasavali 12,6 adsotkaŭ vybarščykaŭ u Rajnłandzie-Pfalcy, 15,1 — u Baden-Viurtembierhu i 24,2 adsotka ŭ Saksonii-Anhalcie.

Ni ŭ kaho nie było sumnieńniaŭ, što elektaralnaha pośpiechu AdH dasiahnuła dziakujučy mihracyjnamu kryzisu. Ale nie tolki dziakujučy hetamu kryzisu.

Zvyčajna kali havorka idzie pra Nacyjanalny front u Francyi, Alternatyvu dla Hiermanii i navat Prava i Spraviadlivaść u Polščy, hetyja partyi nazyvajuć pravymi. Adnak treba mieć na ŭvazie, što hetyja partyi nazyvajuć pravymi pierš za ŭsio tamu, što jany akcentujuć uvahu na pytańniach nacyjanalnaha suvierenitetu, vystupajuć suprać palityki multykulturalizmu, za zachavańnie tradycyjnaj moŭna-kulturnaj i etnična-rasavaj struktury hramadstva. Hetyja i padobnyja da ich partyi ŭ inšych krainach, kali i zhadžajucca na pryjom mihrantaŭ, dyk u minimalnaj kolkaści i, jak u Polščy, tolki chryścijanskich vieravyznańniaŭ. Što tyčycca sacyjalnaj daktryny hetych partyj, dyk tut nie ŭsio adnaznačna. Sprava ŭ tym, što z 1930-ch hadoŭ XX stahodździa libieralnyja i kansiervatyŭnyja partyi Jeŭropy i Paŭnočnaj Amieryki ŭ baraćbie z sacyjał-demakratyjaj i kamunistami ŭklučali ŭ svaje prahramy ŭsio bolš pryvabnyja dla hramadzian pałažeńni. Što tyčyć ciapierašnich tak zvanych krajnich pravych partyj, dyk ich sacyjalnyja prahramy mała čym adroźnivajucca ad prahram sacyjał-demakrataŭ i navat bolš levych farmacyj. Kanstatujučy hety fakt, palitołahi schilnyja nazyvać takija partyi pravapapulisckimi. Da pravapapulisckich palitołahi adnosiać i Alternatyvu dla Hiermanii.

Zvažajučy na elektaralnyja pośpiechi AdH, na niezadavolenaść niemcaŭ mihracyjnaj palitykaj uradu i pašyreńnie nacyjanalistyčnych nastrojaŭ, asabliva ŭ suviazi ź minułahodnimi padziejami na Kalady ŭ Kiolnie i niadaŭnimi terarystyčnymi aktami ŭ Bavaryi, nichto z naziralnikaŭ nie sumniavaŭsia, što Alternatyva projdzie i ŭ łandtah Mieklenburha—Piaredniaj Pamieranii. Pytańnie farmulavałasia tak: kolki hałasoŭ nabiare Alternatyva?

Pytańnie hetaje było tym bolš važnaje, što praz 2 tydni adbuducca vybary ŭ Bierlinie i što vybary ŭ ziamielnyja parłamienty razhladajucca jak preludyja da vybaraŭ u Bundestah, jakija pavinny adbycca ŭ nastupnym hodzie. Pa sutnaści heta było hałasavańnie ab daviery fiederalnaj kanclercy Hiermanii Anhiele Merkiel. Hetaje hałasavańnie ŭ peŭnaj miery pavinna było adkazać na pytańnie, ci budzie Merkiel uznačalvać partyjny śpis Chryścijanska-demakratyčnaha sajuza na vybarach u Bundestah.

Učorašnija vybary ŭ Mieklenburhu niesuciašalnyja dla ŭsich starych i adnosna starych partyj Hiermanii. Nie prajšli ŭ łandtah zialonyja, jakija na vybarach 2011 hoda atrymali 8,7 pracenta hałasoŭ. 5,2 adsotka hałasoŭ straciła Levaja partyja. Sioleta jana nabrała 13,2 pracenta hałasoŭ. Na 5 adsotkaŭ upała elektaralnaja padtrymka sacyjał-demakrataŭ (30,6 adsotka suprać 35,6 na papiarednich vybarach). Mienšyja straty panieśli chadeki (19,0 adsotka hałasoŭ suprać 23,0 adsotka).

Vidavočna, što SDPH i CHDS, choć i panieśli straty, pa-raniejšamu buduć kiravać Mieklenburham—Piaredniaj Pamieranijaj. Razam čyrvonyja i čornyja nabrali 49,6 pracenta hałasoŭ i atrymali 42 mandaty z 71 mahčymaha (26+16). Zrešty, jak zaŭvažyła Merkiel, sacyjał-demakraty mohuć utvaryć kaalicyju i ź Levaj partyjaj. Ale heta budzie chistkaja bolšaść (26+11). Taki adkaz na pieršaje pytańnie, jakoje stajała ŭ čas vybarčaj kampanii.

Stanoŭčy adkaz atrymany i na druhoje pytańnie: kolki hałasoŭ nabiare Alternatyva dla Hiermanii? AdH nabrała 20,8 adsotka hałasoŭ i stała ŭ Mieklenburhu—Piaredniaj Pamieranii druhoju palityčnaju siłaju paśla sacyjał-demakrataŭ. Partyja Anhieły Merkiel, chadeki, adkinutaja na 3-je miesca.

Kažučy pra adsotki hałasoŭ, treba źviarnuć uvahu i na inšyja dźvie ličby. Kali ŭ 2011 hodzie na vybarčyja ŭčastki pryjšli 60 adsotkaŭ vybarščykaŭ, dyk sioleta — 52 adsotki. Heta značyć, što na vybarčyja ŭčastki nie pryjšli pierš-napierš tyja, chto hałasavaŭ za sacyjał-demakrataŭ i chadekaŭ. Palityka hetych partyj ich nie zadavalniaje, a hałasavać za AdH jany nie zachacieli.

«Niederlage für Kanzlerin» — «Paraza dla kanclerki» — tak prakamientavała vyniki ŭčorašnich vybaraŭ «Süddeutsche Zeitung», a «Bild» uzmacniła: «Eine schwere Niederlage der Kanzlerin» — «Ciažkaja paraza kanclerki». A jašče adno vydańnie nazvała hetuju parazu balučaj. Niekatoryja analityki pradkazvajuć: kali spravy buduć iści tak i dalej, u nastupnym hodzie Alternatyva stanie treciaj palityčnaj siłaj u Niamieččynie.

Praz dva tydni, nahadaju, vybary ŭ Bierlinie. Jany, peŭna, pradvyznačać palityčny los nie tolki Anhieły Merkiel, ale i tych, chto ŭvajšoŭ z chadekami ŭ vialikuju kaalicyju. Staršyni SDPH, vice-kancleru Zihmaru Habryelu i ŭsioj partyi jość nad čym zadumacca. Sumna, ale fakt: łozunh «Za čałaviečnuju i adkrytuju śvietu krainu» ŭ Mieklenburhu—Piaredniaj Pamieranii nie spracavaŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0