Centru «Daśje» i Der Spiegel udałosia vyśvietlić, što adnoj ź firmaŭ, jakaja kaardynuje patok nielehalnych mihrantaŭ, stała dziaržaŭnaja turystyčnaja kampanija «CentrKurort». Jana ŭvachodzić u strukturu Kiraŭnictva spravami prezidenta Biełarusi.
U rasparadžeńni «Daśje» i Der Spiegel apynulisia dakumienty «CentrKurort», jakija paćviardžajuć udzieł dziaržaŭnaj turfirmy va ŭvozie mihrantaŭ u Biełaruś. Ź ich vynikaje, što ŭ pačatku traŭnia 2021 hoda «CentrKurort» zaklučyŭ damovu ab supracoŭnictvie «ŭ raźvićci mižnarodnaha turyzmu pamiž krainami arabskaha śvietu i Respublikaj Biełaruś» ź biełaruskaj turystyčnaj kampanijaj «Oskartur». Jaje ŭznačalvaje Sałach Muchejmien Al-Asadzi.
Nieŭzabavie «Oskartur» staŭ spravazdačycca pierad «CentrKurortam» ab kantaktach z avijakampanijaj Fly Baghdad, a praź niekalki tydniaŭ paśla hetaha irakski pieravozčyk zapuściŭ rehularnyja rejsy ŭ Minsk. Akramia taho, «Oskartur» źviarnuŭsia ŭ «CentrKurort» z prośbaj dapamahčy atrymać vizy 51 hramadzianinu Iraka, choć vydačaj viz zajmajecca Ministerstva zamiežnych spraŭ, a nie Kiraŭnictva spravami prezidenta. U adnym z vypadkaŭ «Oskartur» paprasiŭ «CentrKurort» dapamahčy z afarmleńniem vizy irakcu pa imieni Machamied Nasier Ałvan Okbi, jakomu raniej turystyčnaja kampanija prapanavała kantrakt na markietynhavyja pasłuhi, a kopiju kantrakta adpraviła ŭ «CentrKurort».
Paśla ŭ «CentrKurort» pa vizy dla 10 hramadzian Iraka źviarnułasia jašče adna biełaruskaja kampanija — «Bierahavaja zorka». Z dakumientaŭ vynikaje, što praz prezidencki «CentrKurort» prajšło bolš za 200 zajavak na vizy dla irakskich hramadzian. Metaj pryjezdu amal usich «turystaŭ», u tym liku dziaciej, było paznačana «praviadzieńnie palaŭničych turaŭ».
U niekatorych zajaŭkach na vizy taksama ŭkazvalisia haścinicy raźmiaščeńnia — «Minsk» i «Biełaruś», jakija papularnyja siarod irakskich «turystaŭ». U hrupach, pryśviečanych pajezdcy ź Iraka ŭ Jeŭropu praź Biełaruś, sami irakcy pišuć, što ŭ hatelach nie zatrymlivajucca: zvyčajna jany pravodziać tam paru načej, a paśla jeduć da pamiežnaha punkta «Bieniakoni» i sprabujuć pieraleźci praz paŭtaramietrovy płot, jaki adździalaje Biełaruś ad Litvy. Kali pašancavała, pierad mihrantami adkryvajucca ŭsie dźviery ŭ Jeŭropu: miežy pamiž krainami Jeŭrasajuza praktyčna nie achoŭvajucca.
U dadatak «CentrKurort» zaklučyŭ damovu na akazańnie transpartnych pasłuh ź biełaruskaj kampanijaj «Strojtur», jakaja prapanuje arendu aŭtobusaŭ z kiroŭcami. U dalejšym hetaja firma vystaŭlała «CentrKurortu» rachunki za akazańnie transpartnych pasłuh pa maršrucie Minsk — Aeraport Minska — Minsk. Pajezdki prachodzili jak minimum trojčy: 14, 15 i 21 traŭnia.
Praktyčna va ŭsich zapytach na vizy dla irakcaŭ zhadvajucca dźvie kantaktnyja asoby z «CentrKurorta» i «Oskartura». Der Spiegel udałosia parazmaŭlać z byłym supracoŭnikam «CentrKurorta», čyjo imia sustrakajecca ŭ zapytach. Jon paprasiŭ nie raskryvać svaju asobu, ale paćvierdziŭ sapraŭdnaść dakumientaŭ. Pavodle jaho słoŭ, «CentrKurort», jaki naležyć Kiraŭnictvu spravami prezidenta, dapamoh atrymać vizy sotniam hramadzian Iraka. U zonie prylotu «turystaŭ» čakali zakazanyja «CentrKurortam» aŭtobusy, jakija razvozili ich pa hatelach u centry Minska.
«Mnie chutka stała jasna, što heta nie turystyčnyja pajezdki, — kaža eks-supracoŭnik turfirmy. — Ja zrazumieŭ, što heta ŭsio niezakonna, i zvolniŭsia ŭ kancy traŭnia».
Dyrektar «CentrKurorta» Natalla Jarmak paviedamiła Der Spiegel, što «pradpryjemstva nie pracuje pa zaprašeńniach u Respubliku Biełaruś haściej ź Iraka, Siryi, Livii, Afhanistana». Kali žurnalist Der Spiegel zadaŭ pytańnie dyrektaru «Oskartura» ab ich supracoŭnictvie z «CentrKurortam», Sałach Muchejmien Al-Asad paviesiŭ trubku.
U pačatku žniŭnia litoŭski bok aficyjna abviaściŭ ab rašeńni adpraŭlać nielehalnych mihrantaŭ nazad u Biełaruś. Z-za bieśpierapynnaha patoku biežancaŭ litoŭcy hatovyja płacić mihrantam za adjezd z krainy pa 300 jeŭra, ale pakul achvotnych niašmat. U sacyjałnych sietkach možna sustreć dziasiatki videa ź biełaruska-litoŭskaj miažy, dzie vidać, jak ludzi sprabujuć sahrecca, spalvajučy svaju vopratku, a ŭ zakrytych hrupach u Facebook abmiarkoŭvajuć mahčymaść pierasiekčy miažu z Polščaj, kali Litva praciahnie abmiažoŭvać patok uciekačoŭ.
9 žniŭnia Alaksandr Łukašenka zajaviŭ, što Biełaruś i dalej hatova prymać turystaŭ z AAE, Turcyi, Siryi, Irana, Iraka i Afhanistana, patłumačyŭšy heta ekanamičnymi pryčynami. Adnačasova jon adchiliŭ abvinavačvańni ŭ arhanizacyi nielehalnaj mihracyi.
«Fakty na stoł, dzie Łukašenka kaho ŭziaŭ, pierakidaje i hetak dalej», — zapatrabavaŭ jon.
Dakumienty, jakija apynulisia ŭ rasparadžeńni Centra «Daśje» i Der Spiegel, raskryvajuć častku hetych faktaŭ: ź ich vynikaje, što turfirma Kiraŭnictva spravami prezidenta naŭprost zajmałasia zavozam budučych nielehalnych mihrantaŭ u Biełaruś.
Kamientary