Niamiecki ekśpiert kryminalnaha i kryminalna-pracesualnaha prava Marcin Finkie, jaki rabiŭ zaklučeńnie pa spravie vaŭkavyskich pradprymalnikaŭ, byŭ zaprošany ABSIE pa prośbie biełaruskaha ŭrada. Karespandent «NN» datelefanavaŭsia spadaru Finkie ŭ Pasaŭ.
Niamiecki ekśpiert kryminalnaha i kryminalna-pracesualnaha prava Marcin Finkie, jaki rabiŭ zaklučeńnie pa spravie vaŭkavyskich pradprymalnikaŭ, byŭ zaprošany ABSIE pa prośbie biełaruskaha ŭrada. Minsk jon naviedaŭ 9-10 červienia.
My patelefanavali prafiesaru Finkie ŭ Pasaŭ.
«Naša Niva»: Hier Finkie, chto Vas zaprasiŭ u Biełaruś?
Marcin Finkie: ABSIE.
«NN»: Chto z Vami kantaktavaŭ u hetaj spravie?
MF: Spadar pasoł.
«NN»: Pasoł ABSIE Hans Jochan Šmidt?
MF: Tak.
«NN»: U ramkach ekśpiertyzy z kim Vy sustrakalisia ŭ Biełarusi?
MF: Ja byŭ tam tolki adzin-dva dni. Tak, dva dni, i sustrakaŭsia tolki z supracoŭnikami Ministerstva ŭnutranych spraŭ.
«NN»: Ci bačylisia vy z advakatam?
MF: Nie.
«NN»: Ci bačyli Vy Aŭtuchoviča?
MF: Nie.
«NN»: Ci chacieli heta zrabić?
MF: Čamu nie? Chacieŭ by.
«NN»: Ale nie zmahli?
MF:
Urad, nakolki ja viedaju, paprasiŭ zaprasić mižnarodnaha śpiecyjalista i jany zaprasili mianie. Jany pryvieźli mianie ŭ Ministerstva ŭnutranych spraŭ dla sustrečy z tymi, chto rasśleduje hetuju spravu.I ja daŭ ekśpiertnaje zaklučeńnie, pra jakoje ja, naturalna, ničoha nie mahu raspavieści. Jany mnie ŭsio raspaviali i adkazali na ŭsie pytańni. Mnie pakazali ŭsie materyjały, jakija mianie cikavili.
«NN»: Takim čynam vy zadavolenyja supracoŭnictvam z MUS?
MF: Nie! Ja, naturalna, byŭ abmiežavany toj infarmacyjaj, jakuju mnie davali śledčyja, i pradastaŭlenymi dakumientami.
«NN»: Ci było dastatkova hetaj infarmacyi?
MF: Naturalna, heta była rabota, zasnavanaja na pradastaŭlenaj mnie infarmacyi. Rabota, jakaja palahaje ŭ tym, kab šukać pamyłki. Z našaha hledzišča isnujuć prablemy ź biełaruskim pravam: kryminalnym, kryminalna-pracesualnym. Ale heta nie maje dačynieńnie da spravy. I z tymi normami prava, jakija prymianiajucca ŭ ramkach hetaha pracesu. I, naturalna, tamu tak zaciahvajecca heta sprava, ale ŭ hetym niama ničoha nadzvyčajnaha. Hetaja prablema (praciahłaści pracesu) isnuje i ŭ nas, prynamsi, pavodle našaha prava, hetaja praciahłaść nie jość praźmiernaj.
«NN»: Heta značyć, u spravie Aŭtuchoviča z papierami ŭsio ŭ paradku, ale ci ŭsio ŭ paradku z samoj spravaj?
MF: Ja nie mahu skazać, bo heta budzie parušeńniem biełaruskaha prava.
«NN»: Ci rabili Vy raniej anałahičnyja ekśpiertyzy ŭ inšych krainach?
MF: Tak, šmat.
«NN»: Možacie paraŭnać hety vypadak ź inšymi?
MF: Biełaruś krychu adstaje ŭ śviecie, navat adstaje ad Kirhiziii ŭ tym, što tyčycca refarmavańnia kryminalnych pracesaŭ. Ale što značyć paraŭnać? Ale ŭrešcie pytańni, jakija my daśledujem pa zadańniach Rady Jeŭropy, Jeŭrasajuza amal zaŭsiody tyja samyja, i pryčyna nie ŭ biełaruskaj admietnaści. Heta bolš ci mienš tyja samyja pytańni standartaŭ pravoŭ čałavieka.
«NN»: Vy možacie skazać, da jakich vysnovaŭ pryjšli, razhladajučy spravu Aŭtuchoviča?
MF: Nie.
«NN»: Niekatoryja pravaabaroncy kažuć, što sprava Aŭtuchoviča palityčna matyvavanaja i jon źjaŭlajecca palitviaźniem...
MF: Tak, ja viedaju. Ale, naturalna, nichto nie viedaje, što heta takoje «palityčny źniavoleny». Naprykład, Mižnarodnaja Amnistyja vielmi vuzka vyznačaje hety paniatak, i zaraz ja prosta nie viedaju, pavodle jakoj definicyi pra heta kažuć. Ja chacieŭ by dadać, što
nikoli nie čytaŭ u niamieckim druku pra hetu spravu. Tamu ja pryjechaŭ u Minsk absalutna niepieraduziatym.Ja nie mieŭ nijakaha ŭjaŭleńnia pra hetu spravu.
«NN»: Čamu mienavita Vas ABSIE zaprasiła być ekśpiertam?
MF: Ja amal adziny, chto aktyŭna zajmajecca kryminalna-pracesualnym pravam postsavieckich krainaŭ i ja da peŭnaj stupieni vałodaju rasijskaj movaj.
«NN»: Ale Vašaj śpiecyjalizacyjaj źjaŭlajecca Rasija, a heta Biełaruś.
MF: Ale zaraz ja daśleduju kryminalna-pracesualnaje prava ŭ Turkmienistanie, a da hetaha rabiŭ kursy dla sudździaŭ u Biškieku. Ja pracavaŭ taksama ŭ Hruzii i Armienii. Bo ŭsiudy ŭ hetych krainach možna pracavać z rasijskaj movaj.
«NN»: A ŭ Biełarusi Vy raniej byvali?
MF: Ja pryjaždžaŭ zaraz užo treci raz. Ja byŭ u Minsku na mižnarodnaj kanfierencyi pa pytańniach dostupa da pravasudździa. a pieršy raz ja pryjaždžaŭ u saviecki čas, prajezdam z Maskvy ŭ Vilniu.
«NN»: A Vam nie zdajecca, što Vaša ekśpiertyza, z taje pryčyny, što jana hruntujecca na mierkavańni tolki adnaho z bakoŭ spravy, moža supiarečyć Vašamu akademičnamu statusu? U niekatorych naziralnikaŭ uźnikła ŭražańnie, što Vy supracoŭničajecie ź biełaruskim uradam.
MF: Tak? (ździŭlena śmiajecca). Majo daručeńnie było ad ABSIE, da biełaruskaha ŭradu ja nie maju nijakaha dačynieńnia.
***
Advakat Aŭtuchoviča Pavieł Sapiełka ŭ kamientary dla BiełaPAN nazvaŭ pradastaŭleńnie materyjałaŭ spravy niamieckomu ekśpiertu «aburalnaj biezzakonnaściu».
Marcin Finkie — prafiesar kafiedraŭ kryminalnaha prava, kryminalna-pracesualnaha prava i ŭschodniaha i savieckaha prava roznych univiersitetaŭ Hiermanii. Aŭtar šmatlikich publikacyj i knih pa kryminalna-pravavych aśpiektach paraŭnalnaha pravaznaŭstva, inicyjatar i arhanizatar śpiecyjalnych prahram i sieminaraŭ ź jurydyčnymi VNU šerahu postsavieckich krain. Na piensii z 2006.
Kamientary