Čamu naš cukar? Tłumaču.
Čamu naš cukar? Tłumaču. Maje baćki žyvuć u vioscy i raniej im «naviazvali» cukrovyja buraki. Apłata za rabotu była kancavym praduktam — cukram.
Za prapołku 1 sotki — 1 kh cukru. Za cierableńnie burakoŭ paśla miechaničnaj uborki za zdadzienuju 1 t burakoŭ — 3 kh cukru. Niaciažka padličyć: za prapołku 1 ha burakoŭ (100 sotak — 100 kh cukru). Pry ŭradžajnaści 500 c z hiektara atrymlivajuć 50 t burakoŭ. 50 t ch 3 kh atrymlivajem 150 kh cukru. U nievialikim kałhasie, dzie siejali 300 ha burakoŭ, narod atrymlivaŭ 30 ton cukru za prapołku i 45 ton cukru za zdadzienyja buraki (300 ha ch 50 t z hiektara = 15 tys. ton ch 3 kh za 1 t).
Na burakach pracavali dzieci i ŭnuki, dapamahali susiedzi, znajomyja i siabry. Cukar dzialili na ŭsich, chto pracavaŭ. Cukar stajaŭ na stale da harbaty, jaho jeli dzieci z chlebam i blinami, varyli sočyva, kampoty i h.d. Častka cukru išła na samahonku. Adstuplu ad temy. Što, siońnia mieniej pjuć?
Pravilna, na pali pryjšła technika, zamiest ručnoj prapołki ŭnosicca «chimija». Ja nie za toje, kab viarnucca da ručnoj pracy. Ale, moža, dla svajho naroda, svaich dziaciej treba vypuskać cukar biez hierbicydaŭ, piestycydaŭ, nitrataŭ i h.d.? Ci budziem čakać, kali Rasija zrobić analiz i budzie jak z małakom? Siońnia tyja ludzi, što pracavali na burakach, zastalisia biez pracy i niama tych 200 albo 300 kh cukru, katoryja jany zarablali na burakach. Ale zatoje chutka znajšoŭsia «haspadar», katory prybraŭ cukar naroda da ruk, i siońnia naš cukar padaražeŭ.
Novaja technika na palach (nabytaja za našy hrošy), mieniej vytrataŭ za ručnuju pracu — cukar pavinien być tańniejšy, a jon padaražeŭ. Nie treba kazak pra naftu, nieŭradžai, suśvietny kryzis. Niama čaho zarablać na svaim narodzie. Pahladzicie na tych, chto zastaŭsia nie pry spravach, chto zarablaŭ na burakach choć try miachi cukru — siońnia ŭ ich heta adniali. Dajcie im pracu, a nie možacie dać pracu, dajcie dapamohu, kab jany mahli kupić sabie i dzieciam cukar.
-
Palitviazień Kim Samusienka paraŭnaŭ śviet na momanty jaho pasadki i vyzvaleńnia: Usio niadrenna dla jeŭrapiejskaj cyvilizacyi, a značyć, i dla biełarusaŭ
-
Statkievič pra stukačoŭ: Zdaduć i tych, chto dapamahaje
-
«Usiu vyhadu ad hetaha zajmieje Maskva i Pucin». Paźniak daŭ acenku vizitu Cichanoŭskaj va Ukrainu
Kamientary