Specyjalisty abviarhajuć infarmacyju ab štučnym asadžvańni radyjeaktyŭnych abłokaŭ na terytoryju Biełarusi adrazu paśla avaryi na ČAES.
Śpiecyjalisty abviarhajuć infarmacyju telekanała Bi‑bi‑si (Vialikabrytanija) ab tym, što paśla čarnobylskaj avaryi stvaralisia štučnyja daždžy z metaj nie dać radyjeaktyŭnym čaścicam raspaŭsiudzicca ŭ bok Maskvy.
22 krasavika ŭ efiry telekanała Bi‑bi‑si‑2 byŭ pakazany dakumientalny film «Navuka ab supierštormach». U filmie pryviedzieny słovy rasijskaha vajennaha lotčyka majora Alaksieja Hrušyna ab tym, što jon braŭ udzieł u apieracyi, metaj jakoj było stvareńnie štučnych apadkaŭ nad rajonam Čarnobyla, kab «zmyć» radyjeaktyŭnyja čaścicy i nie dać im raspaŭsiudzicca ŭ bok bujnych nasielenych punktaŭ — najpierš Maskvy. Pavodle śćviardžeńnia rasijskaha lotčyka, u pavietry raspylaŭsia ijadyd sierabra, jaki sadziejničaŭ vypadańniu radyjektyŭnych apadkaŭ na terytoryi Biełarusi.
Prafiesar Ivan Nikitčanka, jaki ŭ 1986 hodzie byŭ namieśnikam ministra sielskaj haspadarki BSSR, u intervju BiełaPAN zaznačyŭ, što paśla avaryi na ČAES pa rasparadžeńni ŭładaŭ, naadvarot, «strymlivali stvareńnie daždžavych chmar na praciahu miesiaca, mahčyma, navat bolš». Dla hetaha samaloty sapraŭdy raspylali ŭ pavietry azotna‑kisłaje sierabro. «Śćviardžeńnie majora adpaviadaje sapraŭdnaści, tolki pryznačeńnie hetaha raspyleńnia jon nie zrazumieŭ, — skazaŭ I.Nikitčanka. — Usio heta rabiłasia dla taho, kab jakraz nie dać sabracca daždžavym chmaram».
I.Nikitčanka padkreślivaje, što ŭsie namahańni tady byli skiravanyja na toje, kab pieraškodzić stvareńniu radyjeaktyŭnych daždžavych vobłakaŭ, jakija mahli «pajści nie tolki na Maskvu, ale i na Kijeŭskaje vadaschovišča». «Tady było vielmi horača. Uvieś radyjeaktyŭny pył uziaŭsia vysoka ŭ strataśfieru, — uspaminaje I.Nikitčanka. — Kali ŭžo byccam by vyrašyli pytańnie z vodazabieśpiačeńniem Kijeva, źniali hetuju błakadu, ale jašče tydzień, a to i bolš, nad Čarnobylem naohuł nie źbiralisia daždžavyja chmary».
Ryhor Kručanica, jaki ŭznačalvaŭ u 1986 hodzie adździeł kantrolu aktyŭnaha ŭździejańnia Centralnaj aerałahičnaj absiervatoryi (Maskva, Rasija), zajaŭlaje, što «praktyčna niemahčyma pieraškodzić raspaŭsiudžvańniu ŭ atmaśfiery aerazolnych čaścic, jakija znachodziacca ŭ ćviordaj fazie». «Nielha «nie puścić» radyjeaktyŭnaść u niejki bok, utvaryŭšy daždžy. Heta, paŭtaraju, niemahčyma, — skazaŭ u hutarcy z karespandentam BiełaPAN R.Kručanica. — Što ž tyčycca rabot pa aktyŭnym uździejańni, jakija prachodzili ŭ zonie čarnobylskaj avaryi, to jany ŭ asnoŭnym pravodzilisia z apadkaniasučymi vobłakami, jakija byli na padychodzie da pojmaŭ Prypiaci i inšych rek. Kali b radyjeaktyŭny hrunt byŭ by zmyty daždžami z hetych vobłakaŭ u reki, to stupień zabrudžańnia była b značna vyšejšaj, a płošča zabrudžańnia — bolšaja».
Pavodle słoŭ R.Kručanicy, daždžavyja vobłaki abiasškodžvalisia na padychodzie da zony radyjeaktyŭnaha zaražeńnia. «Apadki vyklikalisia zahadzia z abłokaŭ, ź jakich jany ŭ pryncypie mahli vypaści, kab daždžy nie pralilisia ŭ zaražanaj zonie i nie zmyli «brudny» hrunt», — śćviardžaje R.Kručanica.
Kamientary