Залужны: Не варта лічыць, што Расія ўжо прайграла вайну

Былы галоўнакамандуючы Узброенымі сіламі Украіны, а цяпер пасол Украіны ў Вялікабрытаніі Валерый Залужны ацэньвае сітуацыю на фронце.

Валерый Залужны. Фота: AP Photo / Alberto Pezzali

Як адзначае Залужны ў сваім артыкуле на старонках The Telegraph, «сучасная вайна больш не ўзнагароджвае за тактычныя перамогі так, як гэта было раней». Развіццё беспілотнікаў, высокадакладных сродкаў паражэння і сістэм назірання зрабіла маштабныя прарывы надзвычай складанымі для абодвух бакоў. Таму вайна ператварылася ў знясільваючае супрацьстаянне, дзе «поспех на полі бою вымяраецца метрамі, а не мілямі, і часта цаной, якая не мае амаль ніякага дачынення да ягонай стратэгічнай каштоўнасці».

На погляд Залужнага, гэта датычыцца і ўдараў Украіны па расійскай лагістыцы і крытычнай інфраструктуры. Такія атакі сапраўды ствараюць праблемы для Масквы, аднак яны патрабуюць складаных тэхналогій і значных затрат. Пры гэтым Расія таксама захоўвае магчымасць наносіць удары ў адказ, таму ніводны з бакоў не можа разлічваць, што менавіта такая тактыка прынясе вырашальную перамогу.

«Сітуацыя на полі бою дасягнула стану, блізкага да раўнавагі. Расіі не хапае ваеннай моцы, каб цалкам заваяваць Украіну. У сваю чаргу, Украіна на гэты момант не валодае рэсурсамі для вызвалення ўсіх акупаваных тэрыторый выключна сілай. Ваенны баланс ператварыўся ў стан «узаемнага адмаўлення», а не рашучай перамогі», — канстатуе Залужны.

Вынік вайны залежыць не толькі ад сітуацыі на фронце

Разважаючы пра тое, ці можна лічыць Расію пераможанай, Залужны прапануе адрозніваць невыкананне першапачатковых палітычных мэтаў ад сапраўднай паразы. Паводле яго, Крэмль сапраўды не здолеў рэалізаваць свае асноўныя задумы, аднак працягвае весці вайну, кантралюе значную частку ўкраінскай тэрыторыі і не дэманструе гатоўнасці спыніць баявыя дзеянні на ўмовах, якія азначалі б прызнанне паразы.

Разам з тым Залужны паказвае на хісткасць пазіцыі Украіны, якая застаецца глыбока залежнай ад фінансавай дапамогі, паставак узбраенняў і сучасных тэхналогій з боку заходніх партнёраў, пры гэтым сутыкаючыся з унутранымі праблемамі.

Як даводзіць Залужны, Масква ўсё больш робіць стаўку не на хуткія наступальныя аперацыі, а на паступовае эканамічнае, ваеннае і псіхалагічнае знясіленне Украіны.

«Расія ўсё яшчэ валодае глыбейшымі рэзервамі жывой сілы і прамысловымі магутнасцямі ў шэрагу крытычных сектараў, уключаючы вытворчасць балістычных ракет. Сама па сабе супрацьпаветраная абарона не можа цалкам нівеляваць гэтую перавагу», — піша былы галоўнакамандуючы.

Залужны падкрэслівае, што здольнасць Украіны працягваць супраціўленне ў значнай ступені залежыць ад дапамогі саюзнікаў.

«Палітычныя змены ў Вашынгтоне і захаванне рознагалоссяў у Еўропе спараджаюць заканамерныя пытанні аб тым, ці ўдасца захаваць цяперашні ўзровень падтрымкі на нявызначаны тэрмін. Дыпламатычныя саміты і старанна вывераныя дэманстрацыі салідарнасці маюць сімвалічнае значэнне. Але яны не заўсёды трансфармуюцца ў трывалую палітычную еднасць, неабходную для працяглага супрацьстаяння з Расіяй», — папярэджвае Залужны.

У сувязі з гэтым ён прапануе ацэньваць ход вайны не толькі паводле сітуацыі на фронце. Ён лічыць, што сёння не менш важнымі сталі лагістыка, вытворчыя магчымасці, стан крытычнай інфраструктуры, эфектыўнасць супрацьпаветранай абароны і здольнасць грамадства вытрымліваць працяглы канфлікт.

У якасці прыкладу ён прыводзіць сухапутны калідор паміж Расіяй і Крымам. Калі раней гэты маршрут лічыўся адным з галоўных стратэгічных дасягненняў Масквы, то развіццё дальнабойных сродкаў паражэння і беспілотнікаў, паводле яго ацэнкі, істотна знізіла яго значэнне.

«Дэфіцыт паліва і перабоі з грамадзянскім забеспячэннем ілюструюць, што фізічная акупацыя больш не гарантуе стратэгічнай бяспекі», — даводзіць былы галоўнакамандуючы.

Паводле Залужнага, гэта можа ўмацаваць пазіцыі Украіны на будучых перамовах, але не ліквідуе пагрозы для самой краіны, бо расійскія ўдары па ўкраінскіх гарадах і аб'ектах крытычнай інфраструктуры будуць працягвацца. Таму развіццё супрацьпаветранай абароны і павышэнне ўстойлівасці грамадзянскай інфраструктуры застаюцца не менш важнымі, чым поспехі непасрэдна на фронце.

«Вырашальнае пытанне не ў тым, хто захопіць наступную вёску ці знішчыць наступны склад боепрыпасаў. Пытанне ў тым, якое грамадства здолее і далей несці эканамічны, ваенны і псіхалагічны цяжар працяглага канфлікту, захоўваючы пры гэтым міжнародную падтрымку, неабходную для выжывання», — лічыць Залужны.

НАТА павінна адаптавацца да войнаў XXI стагоддзя

Напрыканцы Залужны звяртаецца да ролі НАТА. На яго думку, «вайна ва Украіне агаліла нязручныя пытанні аб тым, ці гатовы Альянс да канфліктаў XXI стагоддзя».

Былы галоўнакамандуючы лічыць, што арганізацыя, створаная для рэалій Халоднай вайны, застаецца ў палоне прынцыпу «пазбягання эскалацыі», што не цалкам адпавядае сучасным выклікам. Ён сцвярджае, што архітэктура бяспекі павінна быць арыентаваная не толькі на кіраванне крызісамі, але і на фарміраванне стратэгічных вынікаў.

Паводле Залужнага, развіццё беспілотнікаў, высокадакладнай зброі, кібервайны і імклівы тэхналагічны прагрэс патрабуюць новага падыходу да стрымлівання і калектыўнай абароны.

У завяршэнне артыкула Залужны адзначае, што будучыня бяспекі Еўропы будзе залежаць не толькі ад тых, хто гатовы абараняць сябе, але і ад тых, хто здолее прапанаваць новае стратэгічнае бачанне для кантынента.

«Украіна даказала, што гатовая да першага. Пытанне, якое застаецца адкрытым: хто гатовы да другога?» — піша ён.

Каментары да артыкула