Aktyvisty BRSM piłujuć la polskaha pasolstva bierviano siabroŭstva. .
Na biaźludnaj vulicy Rumiancava staić natoŭp. Paŭsotni čałaviek pad čyrvona-zialonymi ściahami. Pikietoŭščyki pieramaŭlajucca adzin z adnym, adkazvajuć na pytańni žurnalistaŭ ci prosta pazirajuć pierad saboju, niby źlohku zahipnatyzavanyja. Śpiakotna. Minułym razam pierad pasolstvam Polščy admyvali ŭ pralnaj mašynie dalary, siońnia — piłujuć bierviano, na jakim napisana «družba». Na lazo piły prymacavany bieła-čyrvony ściažok. Na adpiłavanym kruhlašku flamastaram napisali «1 dzień». Kali tak pojdzie dalej, dyk bierviana chopić dzion na dziesiać — paśla hetaha jano prosta zvalicca z kozłaŭ.
«Pakul chtości tančyć amerykanski fakstrot, biełaruskaja polka nam radaść niasie», — nadrukavana pryntaram pa-rasiejsku na arkušy papiery. Jaho trymaje la hrudziej dziaŭčo hadoŭ šasnaccaci na vyhlad. «A vy viedajecie, što takoje «fakstrot?» — pytajecca ŭ jaje teležurnalistka «RenTV». Na tvary dziaŭčyny źjaŭlajecca źnijakaviełaja mina. Što takoje fakstrot, jana ŭjaŭlaje dosyć ćmiana. «A čaho vy tut staicie?» — nie pakidaje jaje ŭ spakoi žurnalistka. «Staju sabie i staju». — «Skazali stajać, voś i staicie?» — «Tak». «Ty što takoje kažaš?!» — šykaje na jaje zzadu starejšaja tavaryška. Dziaŭčo, kančatkova źbiantežanaje, ličyć za lepšaje naahuł zmoŭknuć.
Jaje palityčna padkavanaja susiedka prymaje estafetu. «Chiba vy kali-niebudź čuli, kab biełarusy i palaki ŭ našaj krainie varahavali, jakija-niebudź procistajańni, prociborstvy byli? Ja taksama nia čuła. Čamu tady pa telebačańni pačynajecca niejki harmidar, što my niekaha pryhniatajem?» — «Dyk chto vinavaty?» — «Ja liču, što heta idzie źvierchu. Pamiž prostymi ludźmi niama nieparazumieńnia». Pikietoŭščyca pakrysie raspalajecca. Vychodzić amal kramoła: «Ja spadziajusia, što na ŭsio heta źviernuć uvahu ŭrady našych krain i nia buduć siejać razład pamiž našymi ludźmi. Žyli my ŭ miry i budziem žyć dalej».
Pobač stajać Maksim i Dzianis — zvyčajnyja beeresemaŭcy. Dva školniki ŭ pinžakach, jakija na ich plačach vyhladajuć krychu zavialikimi. Maksim trymaje papiarovy plakat «Nia treba parušać tradycyi bratoŭ-słavian!», a Dzianis — žoŭtuju raściažku «Susiedziam treba siabravać».
«Dyk što rabić, chłopcy, u hetaj sytuacyi?» — «Nia viedajem, — adkazvaje Maksim. — Pa-mojmu, jany sami pavinny vyrašać». — «Jany — heta chto?» — «Polšča». — «A što palaki pavinny zrabić?» — «Jany pavinny, jak by, pahladzieć na ŭsio i… acanić», — pačynaje zapinacca Maksim. «Acanić usie pieravahi, jakija pieravažajuć u nas na terytoryi Biełarusi, i taksama palepšyć suadnosiny svajoj zamiežnaj i ŭnutranaj palityki, — dapamahaje padšukać słovy siabru Dzianis. — A to kažuć, što va ŭnutranaj palitycy niejkaja nieraźbiarycha vychodzić, i, kab usio źvieści z kancami, jany abapirajucca na Respubliku Biełaruś i spadziajucca na jaje. I niezrazumieła, praz što ŭsia hetaja nieraźbiarycha pačałasia. My źjaŭlajemsia susiedziami, miežy ŭ nas supolnyja, i jany pavinny ŭmovy stvaryć dla pierasiačeńnia miažy. U mianie ŭ Polščy šmat rodnych, i, kab da ich dabracca, treba šmat ciahaniny, kab aformić heta ŭsio i pryjechać da ich u hości. I handal pavinny padtrymlivać, a to parušajuć usiakaje zakanadaŭstva, jakoje było zaklučanaje pamiž Respublikaj Biełaruś i Polščaj. Nu i na hetym, zdajecca, usio». — «Dyk mo varta nam u Eŭraźviaz ustupić? Niama miežaŭ — niama prablem». — «Skazać, kab u Eŭraźviaz, — dyk niejak nieachvota ŭstupać, — krekaje Dzianis. — Prosta, na moj pohlad, u Eŭraźviaz ustupajuć tyja krainy, u jakich uzrovień dabrabytu na najvyšejšym uzroŭni. I pa-druhoje, mnie padabajecca naša Respublika Biełaruś (tut jon pierachodzić na biełaruskuju movu. — Aŭt.), niezaležnaja ad nijakich inšych krain, i nieachvota, kab my zaležali ad pradvyznačanaści. Treba samastojna raźvivacca. A pa-druhoje, z Respubliki Biełaruś sychodzić šmat navukoŭcaŭ usialakich. Treba, kab Alaksandar Ryhoravič zrabiŭ tak, kab navuka našaja pavyšała ŭzrovień dabrabytu i kab usie navukoŭcy zastavalisia ŭ nas, a nie źjaždžali za miažu ŭ toj samy Eŭraźviaz. Na hetym usio». — «A voś biełaruskaja mova ž taksama słavianskaja…» — «Tak!» — achvotna zhadžajecca Maksim. «…Dyk čamu ŭ vas usie plakaty pa-rasiejsku?» «Plakaty nia my składali. Plakaty byli arhanizavanyja Pieršamajskim rajonam, i heta nie da nas pytańnie». «U bolšaści słavianskich krainaŭ pałova ludziej razmaŭlaje na rasiejskaj movie, i našy movy zhubilisia», — tłumačyć sytuacyju Maksim.
Nie, nie pa hładka abhablavanych słovach funkcyjaneraŭ BRSM, a mienavita pa biazładnych abryvistych dumkach šarahovych aktyvistaŭ možna mierkavać pra toje, u kaho pakrysie pieratvarajecca našaja moładź. Tak, jany vierać u Alaksandra Ryhoraviča, zatoje lubiać svaju Respubliku Biełaruś. Jany nie navučanyja biełaruskaj movie, ale samyja hałoŭnyja rečy jany instynktyŭna sprabujuć pramaŭlać mienavita na joj. U ich hałovach niejmaviernaja kaša z abryŭkaŭ lekcyj pa idealohii, napaŭvucha słuchanych pramoŭ, repartažaŭ BT dy lekcyj «važakoŭ». Ale jany nie stvarajuć uražańnia złych ludziej. U pryncypie, nie złavali jany i na palakaŭ. Prosta chtości pierakanaŭ ich, što heta mienavita palaki razzłavalisia na Biełaruś, i beeresemaŭcy pryjšli spytacca: «Čamu?» Tym bolš što adkazu na pytańnie «Z čaho ŭsio pačałosia?» nichto ź ich nia viedaŭ. Navat śmiajacca nia chočacca z hetych dziaciej, jakija stajali pad soncam, pakul ich pravadyry chavalisia ŭ ciańku dreŭ na vulicy Rumiancava.
Kamientary