Paralelnaja ekanomika Bieraścia

Trykatažniki

Kinieš pohlad na Bieraście — stalica trykatažnikaŭ. Trykatažniki — heta firmy, što specyjalizujucca na pašyvie žanočaj vopratki. Vysokaefektyŭnaja vytvorčaść paŭstała biez padtrymki dziaržavy, i na hety momant dziaržava zajzdrościć. Adnyja słovy «najśviatlejšaha» čaho vartyja: «Treba asušyć hetuju trykatažnuju bahnu». Radavacca treba, a nie złasłović. Bo hetyja firmy dajuć niebłahi zarobak švačkam, madeljeram, ekanamistam, handlaram. Zamiest taho, kab zaachvocić i paspryjać vyrabu jašče i mužčynskaj vopratki, robicca naadvarot. Kab nichto nia byŭ niezaležnym i zamožnym, bo zabitymi i zapałochanymi lohka kiravać. Toje ž tyčycca i vyrabu mebli, i stalarak, i tych, chto vyrablaje eŭravokny i dźviery, i tartakoŭ, i inšaha.

Sielskaja haspadarka

Ni dla kaho heta nie tajamnica, što pradprymalnyja ludzi skuplajuć jałavičynu, cialacinu, śvininu i płociać žyvymi hrašyma, pa rynkavych cenach. Zdavałasia, dobra ŭsim. Až nie.

Usio čaściej źjaŭlajucca pieraškody: to ty musiš atrymać dazvoł u sielsaviecie na prodaž ułasnaj žyvioły. A tabie skažuć: zdavaj u kałhas. Jak nie, to byk kałhasny karovu nie pakryje, a to aštrafujem (zaŭždy znoj¬dziecca, za što), ci siena nie damo, ci jašče čaho. A adtul atrymajem hrošy, moža, praz tydzień, a, moža, i praz paŭhodu. Dy staryja ŭ horad nie najeździacca, na toj samy kirmaš. Dzie kampensacyja za nervy i prynižeńni? Nam śćviardžajuć, što sielhasekanomika nieefektyŭnaja, ale ž paraŭ¬najcie zakupkavyja ceny ŭ sielanina: jałavičyna — 1870, cialacina — 4100, śvinina — 4500 žyvoju vahoju, małako — 550. I ŭsio heta pradajecca. Chiba nierentabelna?

Bo ž va ŭsich vyšejpadadzienych ličbach niama subsydyjaŭ — adna svabodnaja praca! Pra fermeraŭ lepiej zusim maŭčać. Enerhanośbity, vytvorčyja pryłady, technika — usio praz bank i papierki. Heta pry tym, što pracavitamu čałavieku na vioscy da vietru časam brakuje času schadzić. Ciapier pra žytło, jakoje budujecca na vioscy. Sabiekošt jaho składaje ad 20000 u.a. i vyšej. U dadatak jano nizkaj jakaści i patrabuje ŭnutranaha azdableńnia. Dy i mała prystasavanaje da patrebaŭ sielanina. Heta pry tym, što kapitalovyja ciopłyja damy z usimi chlavami, aborami i płotam kaštujuć da 5000 u.a. Ludzi prosiać: dajcie nam žyvymi hrašyma. Ale ž nie.

Za efektyŭnym haspadarańniem daloka jeździć nia treba. Zajedźcie na Stolinščynu, Łuninieččynu, u Davyd‑Haradok, Motyl. Umiejuć ludzi vyroščvać i nasieńnie, i ahurki, i pamidory, i kvietki, umiejuć i kiŭbasy vyrablać, i hrošaj nia prosiać.

Budmateryjały

Našaja budaŭničaja vytvorčaść pradukuje vysokaj jakaści materyjały: cement, bloki, žalezabetonnyja vyraby, dachoŭku. I kali jašče rost cenaŭ na ich abhruntavany (vialikaja enerhajomistaść), to vartaść spadarožnych rečaŭ, jak, naprykład, hipsakardon, laki, farby, roznaja drabiaza, špalery, santechničnyja pryłady, katły (hazavyja i inšyja), ničym nie abhruntavanyja. U toj samaj Polščy ŭsio heta tańniejšaje ŭ dva razy, pry suśvietnych cenach enerhanośbitaŭ i zarobkach vyšejšych za našyja ŭ try razy.

Nieruchomaść

Da sumnaviadomaha ŭkazu pra ziamielnyja nadzieły, nadzieł u nas kaštavaŭ ad 2000 —15000 u.a. Jaho možna było svabodna nabyć. Ciapier vy i nie pytajciesia biez najaŭnaści jak najmieniej 10000 u.a., heta pry tym, što zakonna (pavodle jahonaha zakonu) aformić pakupku amal niemahčyma. Voś dobra zrabiŭ — pieramoh «spekulacyju». Nadzieły isnuć niepryvatyzavanyja, pryvatyzavanyja i takija, što byli nabytyja. Kali niepryvatyzavanyja zabirajucca, i potym jany dziŭnym čynam uspłyvajuć, to što rabić z dvuma inšymi — nieviadoma. Rekvizavać i pradavać suprać voli? Ale heta ŭžo jość revalucyjnaja balšavisckaja eksprapryjacyja. Nadyšoŭ čas kamunikacyj: vada, kanalizacyja, haz, elektryčnaść. Usie jany ciahnucca centralizavana i za dziaržaŭny košt. Usie kamunikacyi zabudoŭniki zrabili b za svaje hrošy.

Budaŭnictva vytvorčych płoščaŭ dla pradprymalnikaŭ uvohule pieratvarajecca ŭ pakutlivaje błukańnie. Navat pry najaŭnaści vialikich srodkaŭ, jon nia volny najmać ludziej i płacić im. Nieabchodna najmać firmu, a ŭžo firma vysmakča ŭvieś vodar. Pieravažnaja bolšaść firmaŭ zaprašaje takich ludziej, jakim možna jak najmieniej zapłacić. A chto z majstroŭ pojdzie pracavać za 500.000? Voś i vychodzić: toje, što treba budavać za adzin miesiac, budujecca šeść…

Budaŭnictva

Voś, narešcie my padyšli da pryvatnaha budaŭnictva. Cana 1 metra kvadratnaha novabudu składaje 1000—1200 u.a. (heta majecca na ŭvazie kvatera ŭ budaŭničach firmach). Kali ž pakupnik jaje atrymaje, to jon tam nia zmoža žyć. Tamu što jamu nieabchodna nabyć dźviery, plitku, padłohu, usio heta ŭstalavać, papravić chiby, zrabić stolu… Čamu ž heta dobra¬ŭparadkavany dom na 150 kvadratnych metraŭ pad kluč kaštuje stolki ž, kolki i nieazdoblenaja kvatera ŭ 100 kvadratnych metraŭ? A tamu što tut prysutničaje volnaja jakasnaja praca biez pasiarednikaŭ. I heta ŭsio tolki na miascovym uzroŭni. A jak nakont usioj krainy?

Prapanuju ŭładzie nia bić ludziej pa hałavie i rukach, i tady my damo ŭsiamu rady. Lidery apazycyjnych partyjaŭ, apuścicie vočy dołu, bo zvyčajna nacyja žyvie štodzionnym kłopatam. Paabiacajcie im palohku ŭ hetym žyćci. A hrošy lažać pad nahami — nie pieraškadžajcie ich padymać.

Ihar Dzienisiuk, Bieraście

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0