«Разліў Heineken» з пахам каналізацыі. Чаму ў Лідзе зноў смярдзіць рака?
Жыхары Ліды і Лідскага раёна зноў скардзяцца на непрыемны пах з ракі. Вада выглядае бруднай, на паверхні калыхаюцца здохлыя рыбы, а смурод у некаторых месцах настолькі моцны, што людзі стараюцца не падыходзіць да берага. Гэта не новая праблема: падобныя гісторыі паўтараюцца ўжо не першае лета.
«Разліў Heineken»
Адзін з жыхароў Лідчыны мяркуе ў сацсетках, што праблема можа быць звязаная са састарэлымі гарадскімі ачышчальнымі збудаваннямі і тым, што людзі скідваюць летам адкіды ў рэчку.
Іншыя жыхары ўдакладняюць, што асабліва моцны смурод ідзе ад Астраўлянкі — невялікай ракі, якая працякае праз Ліду.
— Вось яна вельмі смярдзючая і брудная. Мясцовыя называюць яе «Смярдзючкай», а моладзь — «разлівам Heineken», — расказаў у сацсетках адзін з лідачан.
Жартаўлівая назва, імаверна, з'явілася праз незвычайны колер вады. Але за мясцовым гумарам стаіць праблема, якая цягнецца не першы год.
Рыба гінула, а ад вады пахла каналізацыяй
Дзітва — 93‑кіламетровая рака, большая частка якой працякае па тэрыторыі Беларусі. Яна бярэ пачатак у Літве, праходзіць праз Лідскі раён і ўпадае ў Нёман каля Бярозаўкі.
У рацэ нават водзіцца рачная стронга— гэта найлепшы прыродны сертыфікат якасці вады. У пойме Дзітвы сустракаюцца дзясяткі відаў птушак, у тым ліку рэдкія. Але рака неаднаразова сутыкалася з сур'ёзным забруджваннем.
Яшчэ ў ліпені 2014 года жыхары вёскі Даржы паведамлялі пра мёртвую рыбу і моцны непрыемны пах. Чыноўнікі тады галоўнай прычынай назвалі анамальную спёку: вада прагрэлася, а колькасць кіслароду ў ёй істотна знізілася.
У 2018 годзе было зафіксавана чарговае забруджванне, звязанае са сцёкамі Лідскай ЖКГ. Аднаго з адказных супрацоўнікаў прадпрыемства тады прыцягнулі да адказнасці, але абышоўся ён толькі штрафам.
Але асабліва цяжкай стала сітуацыя летам 2019 года. Вада ў Дзітве пацямнела, стала каламутнай і пакрылася шэрымі шматкамі. На берагах знаходзілі мёртвую рыбу, а мясцовыя жыхары скардзіліся на рэзкі пах каналізацыі і хіміі.
Утрыманне кіслароду ў вадзе тады ўпала да крытычнага ўзроўню. Прычынай называлі тэхналагічны збой на ачышчальных збудаваннях сумна вядомай з яшчэ мінулых разоў Лідскай ЖКГ: праз спёку пацярпеў актыўны глей — мікраарганізмы, якія ўдзельнічаюць у ачыстцы сцёкавых вод.
У выніку ў раку трапілі недастаткова ачышчаныя сцёкі, а канцэнтрацыя некаторых забруджвальных рэчываў перавысіла дапушчальныя паказчыкі.
«Мёртвая Дзітва»
У 2019 годзе праблему забруджвання Дзітвы публічна ўздымаў грамадскі актывіст з Бярозаўкі Вітольд Ашурак. Каля вёскі Шырокае ён знайшоў месца, дзе ў раку скідаліся адходы.
Разам з Сяргеем Пантусам Ашурак выйшаў да будынка Лідскага райвыканкама з плакатам «Мёртвая Дзітва». За несанкцыянаваны пікет яго аштрафавалі.
Актывіст таксама звяртаўся ў пракуратуру і патрабаваў расследаваць абставіны забруджвання. У 2020 годзе крымінальную справу па факце забруджвання ракі аднавілі.
Вёска Шырокае, месца дзе ў Дзітву скідаліся адходы
У 2021 годзе Вітольд Ашурак памёр у шклоўскай калоніі. Праз некалькі гадоў праблема, да якой ён спрабаваў прыцягнуць увагу, зноў нагадвае пра сябе.
Прыйшло лета — і ўсё паўтарылася
Цяпер у сацсетках публікуюць відэа з каламутнай вадой, дзе плавае здохлая рыба, і скаргі на смурод. Мясцовыя жыхары кажуць, што каля ракі цяжка знаходзіцца.
«Дапамажыце, калі ласка, неяк вырашыць пытанне з Дзітвай! Які год нехта нешта злівае ў раку, і знаходзіцца побач проста немагчыма!» — звярнуўся да ўладаў адзін з жыхароў.
2 ліпеня ў тэлеграм-канале мясцовага райвыканкама з’явіўся адказ уладаў. Паводле яго, ЖКГ цяпер працуе над ліквідацыяй прычын сітуацыі і лакальна чысцяць рэчышча.
Пры гэтым улады не ўдакладнілі, што менавіта стала прычынай цяперашняга забруджвання і непрыемнага паху.
У Лідзе таксама завяршаецца рэканструкцыя гарадскіх ачышчальных збудаванняў. Цяпер там ідуць пусканаладачныя работы і комплекснае выпрабаванне новага абсталявання. Улады разлічваюць, што мадэрнізацыя палепшыць якасць ачысткі сцёкавых вод і дапаможа зменшыць забруджванне Дзітвы. Завяршыць усе неабходныя працэдуры плануюць цягам двух месяцаў.
Цяпер чытаюць
Памерла Святлана Курс. У яе творах спалучаліся магія жывога жыцця і бязлітасны псіхалагізм. А ў публічных выступах і ФБ — рэзкі антыімперыялізм і элегантны лірызм1818
Каментары