Aryfmietyka koštu čałaviečaha žyćcia plus pamidory i ahurki
Była takaja historyja. Žančyna-piensijanierka išła pa piešachodnym pierachodzie. Jechaŭ kiroŭca na aŭtamabili, jaki naležyć pradpryjemstvu, dzie jon pracavaŭ. U aŭtamabili byli niaspraŭnyja tarmazy, a kiroŭca byŭ padślepavaty, i pavinien byŭ być u linzach ci akularach. Žančynu źbiŭ, jana zahinuła. Byŭ sud, kiroŭcu pakarali pazbaŭleńniem voli z adterminoŭkaj vykanańnia pakarańnia.
Dačka zahinułaj padała zysk da pradpryjemstva, jakomu naležyć aŭtamabil, kab spłacili joj materyjalnuju kampiensacyju maralnaj škody — 500 miljonaŭ. Rajonny sud spyniŭsia na ličbie ŭ 100 miljonaŭ, maŭlaŭ, 500 — zašmat. Dačka abskardziła rašeńnie rajonnaj instancyi ŭ abłasnoj. U abłasnym sudzie było tak.
Pradpryjemstva (pa-raniejšamu — saŭhas, jaki zajmajecca vyroščvańniem harodniny i sadaviny) admoviłasia pavialičyć sumu materyjalnaj kampiensacyi maralnaj škody. Patłumačyli svaju pazicyju tym, što dačka nie vielmi i haruje pa maci-niabožčycy. Maŭlaŭ, i 100 miljonaŭ chopić za vočy! Nie tak-to jana i pakutuje, nie na 500 miljonaŭ. Navat u špital nie źviartałasia. Niedzie jany navat zaŭvažyli ci ŭbačyli, što žančyna mała prajaŭlaje emocyj, mała płača. I heta pajšło joj u paprok na sudzie.
Zajaŭnica adkazała, što płača jana mała, bo pje zaspakajalnyja srodki «Novapasit» — raz. Była ŭ śviatara, i jon nie raiŭ płakać — dva. «Śviatar mnie skazaŭ, što niabožčykam nie patrebnyja našy ślozy, i płakać jon nie rekamiendavaŭ», — dadała žančyna.
Tady pradstaŭniki saŭhasu skazali, što nie mohuć joj takuju sumu vypłacić, tamu što haspadarka biednaja i maje 15 miljardaŭ kredytorskaj zapazyčanaści. Z čaho, maŭlaŭ, płacić, my i tak u minusie! I zarobki małyja ŭ haspadarcy — kala 3,5 miljona. Tut ža na sudzie siadzieŭ i vinavaty ŭ DTZ, pradstaŭniki saŭhasu apielavali da jaho — voś jon naohuł zaraz 2,5 miljona atrymlivaje. Toj padchapiŭsia i papraviŭ administracyju: «Nie dva z pałovaj, a dva miljony sto, i heta tolki brudnymi!».
Tady žančyna, što padała kasacyjnuju skarhu, paryravała, što nie takoje pradpryjemstva biednaje i niaščasnaje, jak prezientuje siabie ŭ sudzie. U pieršym kvartale majuć zapazyčanaści — što naturalna dla sielskaj haspadarki, a ŭ trecim ci čaćviortym kvartale, kali źbiaruć uradžaj — buduć pry hrašach.
Pradstaŭnicu saŭhasu takaja zajava aburyła, i jana skazała, što da čaćviortaha kvartału ŭ haspadarcy budzie ŭžo nie 15 miljardaŭ zapazyčanaści, a ŭsich sto miljardaŭ — ź minusam, kaniečnie.
Tady žančyna skazała, što jana pasivieła ad hora, i prapanavała sudu prademanstravać svaje sivyja vałasy — jak dokaz pakut. Sud adniośsia da takoj prapanovy strymana. «Ja ciapier vymušana čaściej farbavać vałasy z-za sivizny, a čaściej farbuju — dyk jany vypadajuć, i mnie treba ich lačyć! Na heta hrošy taksama treba!», — patłumačyła paciarpiełaja.
Jašče jana dadała, što z-za trahiedyi vymušana była šukać novuju pracu, bo na minułaj pracy jaje ŭsie škadavali i takim čynam nie davali zabyć pra trahiedyju, i jana znoŭ pakutavała praz toje škadavańnie.
A pradstaŭnica saŭhasu ŭ svajoj pramovie ŭsio vybačałasia pierad žančynaj i znoŭ kazała pra kredytorskuju zapazyčanaść u 15 miljardaŭ i pra toje, što «sto miljonaŭ — narmalnaja suma». Sudździa zapytałasia ŭ pradstaŭnicy adkazčyka: a vy nie prapanoŭvali kampiensavać paciarpiełaj maralnuju škodu pradukcyjaj? «Dy radzi Boha! — adkazała pradstaŭnica saŭhasu. — Pa sabiekošcie, kaniečnie možam». «A biaspłatna?» — spytałasia sudździa. «Jany nie zhodziacca, napeŭna», — zadumałasia pradstaŭnica saŭhasu.
Ujavicie situacyju: žančynie kampiensujuć śmierć maci niekalkimi hruzavikami zialonaha harošku, pamidoraŭ i ahurkoŭ. O tak pryviazuć i ŭ dvor vyhruziać.
U zali siadzieŭ i vinavaty ŭ avaryi. Sudździa zacikaviłasia i jaho asobaj, spytałasia — čamu nie pravieryŭ tarmazy pierad darohaj?
«Jak ja mahu pravieryć, kali ich nie bačna? A jamy, kab zahnać na jaje mašynu i pahladzieć — što tam unutry, u našaj haspadarcy niama», — raźvioŭ rukami čałaviek.
«Vy što — kiepska bačycie?», — usio pytałasia sudździa. «Čamu? Dobra ja vas baču. — A čamu tady žančynu na darozie nie ŭbačyli? — Tamu što mnie tady zub vyrvali, pryčym zdarovy zub, a nie chvory. — Pryčym tut zub?! — Tamu što jon mnie baleŭ, tak baleŭ, što vočy ślazilisia, voś ja žančynu i nie ŭbačyŭ!».
Sudździ pajšli raicca. Nu i parailisia, što sto miljonaŭ, pa słovach pradstaŭnicy saŭhasu — «narmalnaja suma». A 500 miljonaŭ — nienarmalnaja. Tamu rašeńnie pryniali na karyść saŭhasu.
Dobra, što nie ahurkami i jabłykami kampiensavali maralnuju škodu.
Kamientary