Statkievič źvinavaciŭ łukašystaŭ u etnacydzie i nazvaŭ procijadździe jamu

Darujcie, ale ja znoŭ pra sabak. Nie mahu zrazumieć, kali niechta, abbrachany maimi sabakami, pačynaje narakać na ich za heta. Navat dakarać ci niešta tłumačyć im.

U sabak svaja łohika. Jany brešuć, bo ich za heta kormiać. Za toje, što sihnalizujuć haspadaru pra čužych ludziej, pra realnuju ci mahčymuju pahrozu, sprabujuć napałochać i prahnać čužych. Praca ŭ ich takaja. Analizavać źmieny amplitudy ci śpiektru sabačaha brechu — pusty zaniatak. Lepiej razabracca, čamu haspadar zahadaŭ im brachać ci čamu jany sami vyrašyli, što ich brech z kankretnaj nahody budzie ŭspryniaty haspadarom stanoŭča, za što sabakam pierapadzie lišniaja miska kormu.

Kali ja baču ci čytaju zanadta adyjoznyja vykazvańni aficyjnych prapahandystaŭ, ja ŭsprymaju ich prosta — jak ahučvańnie dumak ich haspadara. I heta — samaje strašnaje.

Bo heta nie jany chočuć «pahanaj miatłoj vyčyścić nacyjanalistyčnuju zarazu» — našu historyju, nacyjanalnuju kulturu, tradycyi, vopratku, movu — usio, što stvaraje nacyjanalnuju identyčnaść, što robić nas admietnaj nacyjaj. Heta nie jany chočuć «prybrać» usio pieraličanaje, tamu što my «heta lubili». Jany prosta pačuli ci adčuli žadańni taho, chto ich kormić, i ahučvajuć ich.

Raniej aficyjnyja prapahandysty šmat vykazvalisia nakont nacyjanalnaha pryhniečańnia biełarusaŭ palakami ŭ Zachodniaj Biełarusi ŭ 20‑30 hady minułaha stahodździa. Pra pałanizacyju, zabaronu navučańnia na biełaruskaj movie, pra daminavańnie polskaj u dziaržaŭnych ustanovach. Navat ŭžyvali słovy «etnacyd biełaruskaj nacyi palakami». Pra rusifikacyju biełarusaŭ va Uschodniaj Biełarusi, pra masavyja represii, pra źniščeńnie 80% biełaruskich litarataraŭ u NKVD čamuści saramliva maŭčali.

Ale voś ciapier Biełaruś nibyta niezaležnaja biełaruskaja dziaržava. I što tut u nas ź biełaruskaj movaj? Rytaryčnaje pytańnie. Niadaŭna pračytaŭ, što zaraz u Minsku pa-biełarusku navučajucca 0,13% vučniaŭ škoł. A ciapier navat da vopratki, da Kupalla i Hrunvalda dabralisia. Kali chto nia viedaje, pryvodžu vyznačeńnie słova «etnacyd»:

«Etnacyd — heta źniščeńnie abo razbureńnie etničnaj identyčnaści». 

Tamu kińcie emacyjna kamientavać brech. Situacyja całkam zrazumiełaja. Lepiej davajcie dumać, što rabić, kab zachavać usio, što my lubim, kab nie dać «prybrać» ci «vymieści» našu nacyju. U siońniašnich varunkach, kali ŭsie materyjalnyja nacyjanalnyja prykmiety źjaŭlajucca abjektami pieraśledu, zrabić heta niaprosta. Zastajucca tolki niemateryjalnyja. Hałoŭny ź ich — mova.

Razumieju, što heta niaprosta. Ale davajcie, chacia b, napačatku čytać biełaruskamoŭnyja knihi — niahledziačy na zabarony peŭnych aŭtaraŭ ci knih, na źmianšeńnie kolkaści biełaruskamoŭnych vydańniaŭ jość internet-biblijateki biełaruskich knih, jakim patrebny čytačy i naša padtrymka. Niedaremna ž ich atakujuć. Nastupny krok — pačać pisać u sietkach pa biełarusku. I hałoŭnaje — razmaŭlać. Razumieju, što składana. Dyk možna pačać ź niekalkich słoŭ: «Dziakuj, kali łaska, pryvitańnie, da pabačeńnia». Usiudy — ad kramy da pracy. Tak my budziem viedać, što my jość, što Biełaruś žyvie.

• 70
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 7