Na praciahu 45 dzion na kraŭdfandynhavaj placoŭcy ulej.by adbyvaŭsia zbor srodkaŭ na vydańnie ŭnikalnych uspaminaŭ žaŭniera Druhoha polskaha korpusa Paŭła Ničyparuka. Za hety čas prajektam zacikavilisia šmatlikija žychary Biełarusi, Rasii, Polščy, Ukrainy, Litvy i inšych krain i dapamahli zrabić jaho paśpiachovym. U vyniku, u «Adysiei palešuka» bolš za 160 sponsaraŭ. Heta pradstaŭniki roznych nacyj i sacyjalnych hrup, ale abjadnovaje ich žadańnie padtrymać histaryčnuju praŭdu pra ciažki los biełarusaŭ padčas Druhoj suśvietnaj vajny.
Aŭtar uspaminaŭ - Pavał Kalenikavič Ničyparuk naradziŭsia ŭ žniŭni 1902 h. na chutary Žardziečna kala vioski Zaprudy (zaraz Kobrynski rajon Bieraściejskaj vobłaści). U lutym 1941 h. jaho aryštavali i nakiravali ŭ łahier HUŁAHu ŭ Śviardłoŭskaj vobłaści. U 1942 h. biełarus akazaŭsia ŭ Armii Andersa i ŭ jaje składzie ŭdzielničaŭ u bajach z nacystami ŭ Italii. U 1948 h. Ničyparuk pajechaŭ u ZŠA, dzie i pražyŭ da samaj śmierci ŭ 1979 h. U natatkach Paŭła Kalenikaviča, nadrukavanych na mašyncy na maleńkich, «amierykanskich» arkušach papiery, jość usio: ciažkaja sialanskaja praca, niečałaviečyja ŭmovy savieckich turmaŭ i HUŁAHu, front i bai z nacystami, rasstańnie ź siamjoj i žyćcio ŭ emihracyi. A jašče — vialikaja nastalhija pa rodnaj Biełarusi. Los Ničyparuka typovy dla šmatlikich biełaruskich andersaŭcaŭ. Šmat žaŭnieraŭ paśla vajny viarnułasia ŭ BSSR. U 1951 h. savieckija ŭłady departavali hetych ludziej u Irkuckuju vobłaść. Inšyja vyrašali zastacca «na Zachadzie». Pra hieraizm biełaruskich žaŭnieraŭ Druhoha polskaha korpusa, jakija mužna zmahalisia suprać hitleraŭskich vojskaŭ na Zachodnim froncie, u Biełarusi, na doŭhi čas zabylisia. I tolki zaraz, kali tych vieteranaŭ Druhoj suśvietnaj užo niama z nami, praŭda pra ich žyćcio i vyprabavańni, praź jakija jany prajšli, stanovicca zdabytkam biełaruskaj hramadskaści.
Cikavym faktam źjaŭlajecca toje, što ŭ 1989 h. z rukapisam uspaminaŭ hetaha čałavieka aznajomiŭsia znakamity biełaruski piśmieńnik, udzielnik Druhoj suśvietnaj vajny Vasil Bykaŭ. «Ja pračytaŭ Vašyja miemuary. Niesumnienna, jany zasłuhoŭvajuć uvahi. Treba ich vydać. Dziela hetaha Vam treba źviarnucca ŭ vydaviectva ŭ Minsku ci ŭ Maskvie (naprykład, u vydaviectva «Biełaruś»), jakoje vydaje padobnaha kštałtu litaraturu, i pradstavić tudy dva ekzemplary rukapisu. Sprava hetaja praciahłaja, tamu treba pačynać nie hublajučy času. Žadaju Vam pośpiechaŭ!», — pisaŭ Vasil Uładzimiravič svajaku Ničyparuka. Adnak tady miemuary biełarusa tak i nie ŭbačyli śviet.
Redaktaram knihi, jakaja ŭbačyła śviet u minskim vydaviectvie «Alfa-kniha», źjaŭlajecca viadomy biełaruski historyk Ihar Mielnikaŭ. Darečy vydańnie bahata ilustravana zdymkami i materyjałami z pryvatnaha archiva hetaha daśledčyka.
Prezientacyja knihi «Adysieja palešuka» adbudziecca 11 maja 2017 hoda ŭ 19-00 u Halerei TUT.BY (h. Minsk, pr-t Dziaržynskaha, 57, 9 pavierch). Padčas jaje historyk Ihar Mielnikaŭ raspaviadzie pra toje, jak adbyvałasia padrychtoŭka vydańnia da druku, a taksama paznajomić haściej imprezy ź cikavymi faktami, jakija atrymałasia sabrać padčas pracy nad hetaj i inšymi knihami.
A my vam kazali: «nie dumajcie, što heta kapiejki»! Stali viadomyja źviestki, kolki padachodnaha biełarusy Litvy pieraličyli roznym hramadskim strukturam3030
Kamientary