Rost šerahaŭ
Pasły j konsuły našaje dziaržavy i kaŭčukavyja plantacyi dahladajuć, i matacykły źbirajuć, i tanki pradajuć
Hledziačy na raźvićcio stasunkaŭ Biełarusi sa śvietam, patrochu pazbaŭlaješsia pesymizmu. Štat našych dyplamataŭ raście navat u takich niablizkich krainach, jak Syryja, Vijetnam i Arhientyna, dzie ŭžo isnujuć pradstaŭnictvy Biełarusi. Na pačatku lutaha ŭ Miensku adčyniłasia pasolstva Iranu. Chodziać čutki pra niedalokaje adkryćcio pasolstvaŭ Kanady j niekalkich eŭrapiejskich krainaŭ, pačynajučy z Halandyi. Biełaruskich dyplamataŭ rychtujuć užo ŭ dźviuch ustanovach — BDU i Akademii kiravańnia pry prezydencie. Letaś z 46 vypusknikoŭ adpaviednaj specyjalnaści BDU 44 atrymali pracu adrazu ž.
I heta dobra, bo, pavodle asabistaha dośviedu kantaktaŭ, bolšaść našych dyplamataŭ starejšaha vieku abaznanaja najbolš u pytańniach pabytovych: dzie krama dobraja i kali jaki pryjom. U MZS, asabliva na valutnyja zarobki za miažu, traplaje mnoha starońnich ludziej samych roznych prafesijaŭ, pryčym nia z vulicy, a z uładnych kłanaŭ. Za savieckim časam, kab stać daradcam, čałaviek musiŭ adpracavać sama mała 25 hadoŭ. U našym ministerstvie dosyć być prosta “dobrym znajomym ”.
Aficyjna supracoŭniki MZS atrymlivajuć nie takija j vialikija hrošy — akład namieśnika ministra składaje 160 tys. rubloŭ. Bolš pryvabnyja zarobki — kali pracuješ u zamiežnym pradstaŭnictvie. Beścić usich našych dyplamataŭ nie vypadaje, bo hrošy dla krainy, treba pryznać, jany zarablajuć: heta ž tre było ŭmudrycca ŭ 1999 h. davieści abjom tavarazvarotu z dalokim Alžyram da $100 młn. — niajnačaj tanki pradali.
A ŭ Vijetnamie my nabyli, jašče da Łukašenki, kolki kaŭčukavych plantacyjaŭ dla svajoj šynnaj vytvorčaści (niedzie da 1994 h. Biełaruś uvachodziła ŭ pieršuju piatnaccatku investaraŭ u Vijetnam, abhaniajučy navat Niamieččynu). Ciapierašnija plany MZS uražvajuć: naprykład, vytvorčaść detalaŭ dla biełaruskaj avijapramysłovaści i zborka matacykłaŭ ź biełaruskich detalaŭ u Tadžykistanie, pra što ŭpieršyniu stali havaryć na letašniaj sustrečy premjera Jarmošyna sa svaim tadžyckim kaleham.
Chacia našyja pasolstvy nibyta i pracujuć “u režymie ekanomii”, časam ich rost uražvaje. Hetak, pasolstva ŭ Aŭstryi ŭ 1994 h. mieła ŭ svaim składzie tolki čatyroch dyplamataŭ — pasła, daradcaŭ pa palityčnych i handlovych pytańniach i konsuła. Z absłuhi byli tolki buchhaltar, načalnik kancylaryi i kiroŭca. Štohod ich kolkaść bolšała, i ŭ 2001 h. tam užo siamiora tolki kadravych dyplamataŭ. Biełaruskaja dziaržava kupiła im zakinuty dom, adramantavała jaho, absadziła ŭsio kvietkami, nabyła niekalki aŭtamabilaŭ dyj naniała zaŭhasa. I heta ŭ Eŭropie, našyja stasunki ź jakoj ad samoha 1994 h. tolki horšali. A ŭ darahich sercu našaha kiraŭnictva ŭschodnich krainach što robicca...
Sfarmavalisia chaj sabie j nie da kanca biełaruskija dyplamatyčnyja kadry, kreŭna zacikaŭlenyja ŭ niezaležnaści, častka jakich pry lubych źmienlivaściach losu zachoŭvaje niejki biełaruski duch. Heta pavialičvaje šancy na toje, što zusim nieŭzabavie hety duch zapanuje va ŭsioj našaj dyplamatyi.
Jan Zielanicki
Kamientary