Упершыню за больш чым 25 гадоў з Германіі ў Польшчу пераязджае больш людзей, чым наадварот
Доўгі час суседняя з Польшчай Германія была сімвалам росквіту і прыцягвала многіх людзей з іншых краін. Працоўныя месцы, інфраструктура, квітнеючая эканоміка — Германія ўспрымалася як абяцанне лепшага жыцця. Але лічбы за 2024 год сведчаць пра іншае, расказвае Euronews.

Паводле звестак Федэральнага статыстычнага ўпраўлення, у 2024 годзе з Германіі ў Польшчу пераехалі 90 807 чалавек, а з Польшчы ў Германію — 82 082. Так званы «міграцыйны шлях», які з 1980‑х гадоў бесперапынна рухаўся ў адным кірунку, падобна, на гэты момант падышоў да канца і змяніў вектар.
«Не так ужо шмат людзей вяртаецца ў Польшчу. Рэальная змена заключаецца ў тым, што значна менш людзей пераязджаюць з Польшчы ў Германію,
— тлумачыць Бастыян Сендхардт, палітолаг з берлінскага аддзялення Нямецкага інстытута Польшчы. — Хоць эміграцыя з Германіі ў Польшчу крыху павялічылася, значна больш важкім фактарам адмоўнага балансу з’яўляецца тое, што прыток насельніцтва з Польшчы проста скарачаецца».
У 2024 годзе грамадзяне Польшчы складалі 6,6% замежнага працаздольнага насельніцтва Германіі — трэцюю па велічыні групу замежнікаў пасля туркаў і ўкраінцаў. У 2024 годзе чыстая іміграцыя гэтай групы скарацілася ўпершыню з моманту ўвядзення вольнага перамяшчэння рабочай сілы ў 2011 годзе — чыстая міграцыя ўпала з плюс 15 000 да мінус 11 000 чалавек.
Паводле звестак Інстытута даследаванняў занятасці (IAB), каля 30,7% палякаў, якія пражываюць у Германіі, разглядаюць магчымасць пакінуць краіну. Каля 4,1% ужо маюць канкрэтныя планы па ад’ездзе — з іх 68% хочуць вярнуцца ў Польшчу, асабліва сярод маладых людзей да 35 гадоў.
Што ж з’яўляецца прычынай гэтых змен? Сендхардт апісвае гэта як два паралельныя працэсы: «З аднаго боку, фактары прыцягнення, якія робяць Германію прывабнай, паменшалі. З іншага боку, паменшалі фактары, якія заахвочваюць людзей эміграваць з Польшчы».
Гэта стасуецца з данымі апытання IAB: палякі ў якасці асноўных прычын для магчымага ад'езду з Германіі называюць агульную эканамічную сітуацыю ў Германіі (57,7%), палітычную сітуацыю (56,0%), высокія падаткі (45,9%) і дарагую бюракратыю (38,0%).
У Польшчы змяніўся вобраз Германіі, адзначае Сендхардт: «Доўгі час Германія была краінай, на якую людзі глядзелі з захапленнем. Там можа быць не вельмі добрае надвор’е ці пачуццё гумару, але вы можаце зарабіць неблагія грошы, і інфраструктурныя праекты працуюць. Сёння гэты вобраз ужо не вытрымлівае крытыкі. Абяцанні росквіту больш не дзейнічаюць у Германіі».
У той жа час Польшча імкліва развіваецца. У цяперашні час краіна з’яўляецца шостай па велічыні эканомікай у ЕС, а яе эканамічны рост у мінулым годзе склаў 3,2%, прычым прагнозы на 2026 год яшчэ вышэйшыя. У той час як Германія паказала рэкордны год у гэтым дзесяцігоддзі з ростам у 2,7% — восем гадоў таму, — Польшча рэгулярна расла прыкладна на пяць працэнтаў у год.
Калі зірнуць на рынак працы, то карціна таксама выглядае інакш, чым пакаленне таму: узровень беспрацоўя ў Польшчы ў лютым 2026 года складаў 3,2%, што робіць гэты паказчык адным з самых нізкіх ва ўсім ЕС. У Германіі гэты паказчык складае 4,0%, а ў сярэднім па ЕС — 5,9%.
Сендхардт кажа пра змену менталітэту: «У Польшчы зараз зусім іншы дух, калі гаворка ідзе пра погляд на будучыню. У той час як жыхары Польшчы лічаць, што заўтра будзе лепш, чым сёння, жыхары Германіі схільныя думаць, што заўтра будзе горш. Той, хто едзе з Германіі ў Варшаву на цягніку, трапляе ў горад, дзе лічбавізацыя паўсядзённага жыцця развіта значна больш, чым тут».
З 2022 года Польшча прапануе падатковыя ільготы для рэпатрыянтаў. У межах так званай «Ulga na Powrót» (ільгота на вяртанне) людзі, якія пражылі за мяжой не менш за тры гады, могуць прэтэндаваць на льготу па падаходным падатку ў памеры 85 528 злотых (каля 19 700 еўра) у год на працягу чатырох гадоў запар. Разам з агульнай польскай ільготай, якая не абкладаецца падаткам, рэпатрыянты могуць зарабляць да 115 000 злотых (каля 26 500 еўра) у год без выплаты падаткаў.
Каментары