Rubleŭskaja: Vialikaja častka biełaruskaj historyi jašče nie vierbalizavanaja

U piatnicu ŭ kniharni «łohvinaŬ» prajšła pieršaja sustreča z łonh-listerami litaraturnaj premii imia Ježy Hiedrojca. Padčas pieršaj sustrečy svaju knihu prezientavała Ludmiła Rubleŭskaja.

«Nočy na Plabanskich młynach» Ludmiły Rubleŭskaj ujaŭlaje ź siabie zbornik roznych rečaŭ — u vialiki tom uvajšli hatyčny raman «Skoki sa śmierciu», apovieść «Nočy na Plabanskich młynach» (svojeasablivaje pieraasensavańnie haradskich mifaŭ Minska), apaviadańni i ceły šerah inšych tekstaŭ.

Rubleŭskaja nie pieršy raz traplaje ŭ łonh-list Hiedrojca, u minułym hodzie jaje raman «Avantury Pranciša Vyrviča, škalara i špieha» dabraŭsia da «karotkaha śpisu», i šansy na pieramohu ŭ piśmieńnicy byli vielmi značnyja. Sioleta šansy, z-za śpiecyfiki «Młynoŭ» navat vyšejšyja.

«Niekatoryja z hetych tvoraŭ napisanyja ŭ 2005-2006 hodzie, ale ja nie liču ich sastarełymi, jany ŭsie mnie darahija,- kaža piśmieńnica. – Kali ja zaraz adkryvaju cykł «Staraśvieckija mify», jaki ŭvajšoŭ u zbornik, to razumieju, što siońnia b mahčyma tak i nie napisała».

Sustrečy ŭ «łohvinavie» prachodziać u cikavym farmacie – u naminantaŭ na premiju biare intervju piśmieńnik, dvojčy finalist Hiedrojca i sioletni siabar žury Alhierd Bacharevič.

«Ci nie zdajecca vam, što za hetyja niekalki hod źmianiŭsia sam čytač, litaraturny praces?» — pytajecca Bacharevič.

Pa mierkavańni Rubleŭskaj, praces źmianiŭsia i mocna, nie ŭ apošniuju čarhu dziakujučy internetu.

«Tam kožny moža adčuć siabie piśmieńnikam, tekstaŭ vielmi šmat, nie ŭsie jany dobryja, mnie padajecca, sama prafiesija piśmieńnika desakralizavałasia, — kaža Rubleŭskaja. — Ale asabista ja vieru, što isnuje niejki hamburhski rachunak, pa jakim buduć aceńvacca teksty ŭ budučyni».

Dalej havorka zachodzić pra toje, ci nie zašmat u Biełarusi histaryčnaj litaratury. Ludmiła Rubleŭskaja z takim tezisam pahadzicca nie moža.

«Heta ŭ nas šmat histaryčnaj litaratury? Try-piać aŭtaraŭ heta nadzvyčaj mała, ich pavinna być bolš, chaj jany buduć stajać na supraćlehłych pazicyjach, chaj ich abmiarkoŭvajuć, paraŭnoŭvajuć.

Nadzvyčaj šmat staronak biełaruskaj historyi dahetul nie vierbalizavana. – kaža piśmieńnica. – Voś jak rabili palaki i čechi, jany masava pačynali pisać histaryčnuju litaraturu, jakaja, zrazumieła, była nie roŭnaj pa jakaści, prajšła praź bieletryzacyju, adnak u vyniku jany majuć ceły šerah vysokamastackich tvoraŭ. Tamu jašče b čałaviek dziesiać piśmieńnikaŭ-»historykaŭ» nam by nie zaškodziła».

Jak spadarynia Rubleŭskaja abiraje svaich piersanažaŭ?

«Heta ałchimija, heta toje, uva što ja vieru, - kaža piśmieńnica. – Kali b mnie zamovili knihu pra jakuju-niebudź vybitnuju histaryčnuju postać, jakuju ja nie mahła b adčuć, piersanifikavacca ź joj, stvaryć jakasny mienavita mastacki tvor by ŭ mianie nie atrymałasia. Značnyja histaryčnyja postaci jojość u maich tvorach, ale jany najčaściej nie hałoŭnyja piersanažy».

Dalej razmova zachodzić pra aktualnaść knih, dla spadaryni Ludmiły aktualnyja temy, heta toje, što praciahvaje chvalavać – jak tema represij 20-ch i 30-ch hadoŭ, da jakoj jana jašče vierniecca ŭ budučyni.

«Zaraz pieračytvaješ aŭtaraŭ staražytnaj Hrecyi i Ryma, i razumieješ, što jany ciapier navat bolš aktualnyja, čym ciapierašnija najaktualniejšyja piśmieńniki, - kaža Rubleŭskaja. – Ja liču, što prahresu ŭ mastactvie niama. I sapraŭdy značnyja tvory stanoviacca aktualnymi pieryjadyčna. To bok jakasnyja knihi mohuć stać aktualnymi raptoŭna jašče raz – dla nastupnaha pakaleńnia».

Asobnaje pytańnie datyčycca cykła «Historyi pani», jaki ŭvajšoŭ u zbornik «Nočy na Plabanskich młynach».

«Hety cykł całkam aŭtabijahrafičny, - kaža spadarynia Ludmiła. – Tak, ja sapraŭdy kaliści była pryvidam parka Čaluskincaŭ, vaziła tranzistary ŭ Šaŭlaj, i ŭsie inšyja historyi – čystaja praŭda. Uvohule dla mianie zbornik «Nočy..» nadzvyčaj važny, bo niekatoryja z hetych tvoraŭ spačatku vychodzili pa-rasijsku, ci pa-ŭkrainsku, a ciapier vyjšli pa-biełarusku. Tut jość i aŭtabijahrafičnyja «Historyi..», i haradskija lehiendy, i hotyka».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0