Lider Ruchu «Za svabodu» raspaŭsiudziŭ tekst vystupu, ź jakim mieŭ źviarnucca da ŭdzielnikaŭ śviatočnaha šeścia ŭ honar 90-hodździa abviaščeńnia niezaležnaści Biełarusi 25 Sakavika.
Lider Ruchu «Za svabodu» raspaŭsiudziŭ tekst vystupu, ź jakim mieŭ źviarnucca da ŭdzielnikaŭ śviatočnaha šeścia ŭ honar 90-hodździa abviaščeńnia niezaležnaści Biełarusi 25 Sakavika.
«Z Dniom Voli, Biełarusy!
Vitaju śmiełych!
Treba mieć mužnaść, kab vyjści siońnia. Naša śmiełaść daje vynik. Słuhi niavoli stomlenyja, my ich vymatali. Presinhujma ich dalej!
90 hadoŭ tamu tre była jašče bolšaja advaha. Vakoł byli varožyja armii. Našym pradziedam chapiła mužnaści. A jašče im chapiła mudraści.
Historyja tvareńnia Biełaruskaj Narodnaj Respubliki daje nam try važnyja ŭroki.
Pieršy ŭrok. BNR vykarystała svoj šaniec adbycca, stvarycca, choć mahčymaściaŭ dla dziejańnia było minimum. Ale ŭsio ž stvaryć BNR udałosia. Bo ajcy-zasnavalniki jadnali, išli na dyjałoh, dałučali ŭsie hrupy hramadzianskaj supolnaści, jakija tolki isnavali ŭ Biełarusi na toj čas. Na roznych etapach u stvareńni BNR brali ŭdzieł nie tolki biełarusy, nie tolki sialanie, jakija tady składali bolšaść nasielnictva, nie tolki šlachta, jakaja była nośbitam palityčnaje kultury, ale i haradskija ziemstvy, armiejskija delehaty, pradstaŭniki nacyjanalnych mienšaściaŭ. I heta dało šaniec BNR adbycca.
Druhi ŭrok. Hetaje abjadnańnie nie było adzinstvam biez pryncypaŭ, nie było adzinstvam dziela adzinstva. Zadača była — abviaścić niezaležnaść. I kali treba, lidery ćviorda išli napierad biez tych, chto bajaŭsia adarvacca ad rasijskaj paduški, chto byŭ i našym i vašym.
Treci ŭrok, i hety dramatyčny. Roźnicaj BNR ad jaje polskich ci českich adnahodkaŭ było toje, što nie ŭdałosia ŭ čas zacikavić u jaje stvareńni biełaruski biznes — kraina była ŭ ruinach, abiaźludziełaja paśla Pieršaj suśvietnaj vajny, i nie ŭdałosia zahadzia naładzić suviaź ź siłavymi strukturami. Heta było histaryčna abumoŭlena zapoźnienaściu biełaruskaha adradžeńnia, ale taksama daje nam navuku ŭ našaj dziejnaści.
Siońnia biełaruski narod płacić darahuju canu za svaju pamyłku 14-hadovaj daŭniny. Kraina adstaje pa ŭsich važnych kirunkach, adstaje dzika — tut hetaje słova z čužoha leksikonu ŭ samy raz.
Zarobak u Polščy dasiahnuŭ 1300 dalaraŭ u miesiac, a ŭ nas usiaho 300. A jašče ž 15 hadoŭ tamu my byli ŭ adnym bałocie. Pry hetaj uładzie Biełaruś ni tudy ni siudy, ni to minułaje adbudoŭvaje, ni to ad sučasnaści chavajecca. Biełarusi patrebnyja nie anhlijskija imidžmejkiery, nie połčyšča ideołahaŭ, a novy kurs, paprostu novy kurs.
Ad svabody, ad demakratyčnych praviłaŭ hulni vyjhrajuć usie, aprača adnaho čałavieka. Ad svabody vyjhrajuć navat tyja, chto siońnia pa svajoj naiŭnaści svabody baicca.
14 hadoŭ novaje niavoli advučyli nas ad iluzii — davajcie pryznajemsia, što z takimi mrojami mnohija z nas žyli, — što svaboda niekali znoŭ sama saboj pryjdzie, zvalicca nam na hałavu, niechta nam jaje vytarhuje i padoryć. My viedajem, što rabiłasia ź Biełaruśsiu, kali išoŭ torh nad jaje hałavoju, jak u 1921 hodzie, praz 3 hady paśla podźvihu ajcoŭ BNR.
Tolki sami, tolki my, svaimi rukami, svaim mirnym, ale zaciatym pratestam adnovim svabodu, vierniem Biełaruś z poŭnaha absurdu, u jakim jana ciapier znachodzicca, u stan narmalnaha hramadstva, jakoje budzie raźvivacca pa zakonach ekanomiki i kultury, a nie ideałohii, kali ŭsie kirunki raźvićcia padładžvajucca pad toje, što vyhadna i što zručna adnamu čałavieku.
Arhanizoŭvajcie biełaruskija kancerty.
Padpisvajciesia na svabodnyja haziety i zakidvajcie ich pa pračytańni ŭ inšyja paštovyja skrynki.
Staŭcie pomniki na mahiłach baraćbitoŭ za svabodu, dastojnyja pomniki.
Staŭcie kryžy ŭ Kurapatach.
Žančyny, dziaŭčaty, darahija maje, da Vas asablivaja prośba. Šyjcie nacyjanalnyja ściažki. Moładź, pakažy, na što ty zdatnaja. Pakidajcie nacyjanalnyja ściahi ŭsiudy. Nad lasnymi darohami, nad haradskimi vulicami. Chaj nacyjanalnaja simvolika łunaje pa krainie. Heta budzie znak, što žyvie Biełaruś!
Baraćba za svabodu — heta doŭhaja daroha.
Słuhi niavoli stomlenyja, my ich vymatali. Paŭtarusia: presinhujma ich dalej! Jany ŭžo sami nie vierać u svoj kurs. Jany nie čakali takoha supraciŭleńnia. Pavodle ichnych płanaŭ na 2008 hod u Biełarusi ŭžo nie pavinna było zastacca arhanizavanaj apazicyi, tolki razroźnienyja, izalavanyja dysidenty ŭ vuzkich hieta, što nie kantaktujuć miž saboj. Parušajcie praviły hulni, antykanstytucyjnyja, antyzakonnyja praviły, što naviazvajucca słuhami niavoli. Nie budźcie sami ŭ sabie, sami dla siabie, chaj naša enierhija budzie skiravanaja na inšych ludziej, na šyrokaje hramadstva. Stvarajcie supołki ź siabrami i rabicie ź ich asiarodki svabody, maleńkija terytoryi svabody. Naładžvajcie suviaź z adnadumcami ŭ inšych haradach i stalicy.
Pryjdzie naš čas, i svaboda pieramoža. Niezaležnaja, jeŭrapiejskaja, demakratyčnaja, bahataja Respublika Biełaruś budzie ŭvasableńniem ideałaŭ Biełaruskaj Narodnaj Respubliki.
Biełaruś pieramoža!
Žyvie Biełaruś!»
Kamientary