Maci: Ja nie ałkahalička, spraŭna płaču alimienty, ale były muž nie dazvalaje bačycca z dačkoj
Kali baćki razvodziacca, to ŭ pieravažnaj bolšaści vypadkaŭ sud pakidaje dzicia z maci. Historyja Hanny (imia źmieniena) nie ź ich liku. Jaje dzieviacihadovaja dačka žyvie z baćkam. Z maci dziaŭčynka pravodzić čas pa hrafiku, ustanoŭlenym sudom. Ale sustrakacca pa raskładzie nie zaŭsiody ŭdajecca: Hanna kaža, što nie bačyć dačku miesiacami, bo były muž čynić pieraškody.
«Treba było mamu słuchać»
Z budučym mužam Hannu paznajomiła siabroŭka. Pavieł paprasiŭ numar telefona, prapanavaŭ prahulacca. Hanna, tady 18-hadovaja viaskovaja dziaŭčyna, jakaja tolki pryjechała ŭ Minsk, była ŭściešana takoj uvahaj z boku mužčyny (Pavieł starejšy za jaje amal na 20 hadoŭ).
Praz paŭtara hoda jany pabralisia šlubam, potym naradziłasia dačka.
— Jaho siamja nie chacieła dzicia, kazali, što nie ad jaho. Mianie zaŭsiody hnabili za toje, što ja viaskovaja, u mianie niama majomaści, baćki zvyčajnyja zavodskija rabočyja, — uspaminaje žančyna. — Treba było mamu słuchać, kali jana papiaredžvała. Ja ž vučobu kinuła dziela muža. Bo na dzionnym vučyłasia, a jon pastaviŭ umovu: chočaš dobra adziavacca i jeści — idzi pracuj. Svaim dzieciam zaŭsiody budu paŭtarać: kali mama kaža nie vychodzić zamuž za hetaha čałavieka, lepš pasłuchacca.
Siamiejnaje žyćcio nie składvałasia. Kali dačce Viery spoŭniłasia try, para raźviałasia. Hanna to zdymała adnapakajoŭku, to viartałasia na kvateru da muža: toj časta byŭ u raźjezdach, tamu bačylisia redka. Pytańnia nakont vychavańnia dački nie ŭźnikała. Pakul Pavieł nie vyrašyŭ znoŭ ažanicca. Sud pastanaviŭ, što małoj lepš budzie ŭ taty — u mamy, u adroźnieńnie ad jaho, na toj momant nie było ni minskaj prapiski, ni ŭłasnaha žylla ŭ stalicy.
Hod tamu Hanna vyjšła zamuž. Kvaternaje pytańnie vyrašyłasia, ale rašeńnie suda zastałosia niaźmiennym. I choć u zakonie prapisana, što paśla razvodu baćki majuć roŭnyja pravy na ŭdzieł u vychavańni dziciaci, dla žančyny niezrazumieła: jak dačku mahli nie pakinuć ź joj?
— Ja nie ałkahalička, da administracyjnaj i kryminalnaj adkaznaści nikoli nie pryciahvałasia. Tak, u mianie mienš kvadratnych mietraŭ, ale ž žyllo jość. Ja pracavała kasiram, prynosiła daviedku z raboty z dachodami. Pakazvała hrafik, što ŭ mianie piacidzionka, što ja paśpiavaju dzicia advieści ŭ sadok i zabrać, usie vychadnyja mahu pravodzić ź im. Jość usie ŭmovy, i ŭsio roŭna sud nie na maim baku. Čamu tak? Za što narmalnych mam pazbaŭlajuć dziaciej? Ja ŭsiu ciažarnaść z žyvatom prabiehała pa sudach (miesiac tamu Hanna naradziła druhuju dačku. — Aŭt.). Mnie sudździa kazaŭ: «Vy ŭ ciažary, siadzieli b doma». A jak ja mahu kinuć svajo dzicia?
«Dzicia nastroili suprać»
Sud vyznačyŭ paradak udziełu Hanny ŭ vychavańni dački. Tak, žančyna moža zabirać małuju da siabie na vychadnyja z načleham dva razy na miesiac, kožny aŭtorak bačycca ź joj z 14 da 18 hadzin, druhi i čaćviorty čaćvier z 17 da 20 hadzin — biez prysutnaści baćki dziaŭčynki i z pravam naviedvać kulturna-adukacyjnyja, zabaŭlalnyja, spartyŭnyja i azdaraŭlenčyja mierapryjemstvy. Plus maci «addali» niekatoryja śviaty, zimovyja kanikuły i miesiac letnich. Ale, pa słovach Hanny, prablema ŭ tym, što Pavieł heta rašeńnie suda nie vykonvaje i pieraškadžaje sustrečam: nie adkazvaje na zvanki, nie adčyniaje dźviery kvatery.
— Da prystavaŭ źviartajusia, tam užo stos maich skarhaŭ — ničoha nie robiać. Nichto nie choča leźci ŭ siamiejnyja spravy. Paŭła, moža, bajacca. Dzicia jon nastroiŭ suprać mianie: kali razmaŭlaju z dačkoj, čuju ŭ trubcy, jak joj padkazvajuć, što havaryć. Viera z ajčymam nie moža paznajomicca — kožny raz, kali ja pryjazdžała ź im, dźviery mnie nichto nie adčyniaŭ.
Pa rašeńni suda Hanna maje prava vyvozić dačku letam na azdaraŭleńnie, u tym liku i za miežy krainy. Spačatku žančyna dumała pajechać z małoj u baćkoŭski viaskovy dom, što staić na rečcy, ci da ciapierašniaj śviekryvi na Viciebščynu, na aziory. A potym siastra prapanavała adpravicca na mora. Ale, dzielicca surazmoŭnica, były muž Vieru ź joj nie adpuskaje.
Hanna zapeŭnivaje, što alimienty jana płacić spraŭna. Plus kuplaje dačce adzieńnie, pradukty.
— Prynosiła frukty. Miasa nie nabyvała: dačka adbiŭnyja nie jeść. Jana lubić katletki, ale ja viedaju, što nichto joj hatavać hetaha nie budzie. Na dzień naradžeńnia da dački jechali ź siastroj, padarunkaŭ nakupili. Roliki, mikraskop, roznyja sumački, kvietki. Viera lubić ciulpany, jak i ja: tolki mnie padabajucca žoŭtyja, a joj fijaletavyja.
Na rolikach, uzdychaje Hanna, małaja tak i nie katałasia. «Prosta jaje nichto nie vučyć. U jaje niama dziacinstva, jak u zvyčajnych dziaciej, navat siabrovak. Raniej pojdzieš z dačkoj u dvor — na ceły dzień, biehaje ź dziaŭčatkami. A ciapier mnie susiedzi kažuć, što Viera siadzić doma abo ź dziedam vychodzić na vulicu — jon kuryć, jana na łavačcy siadzić. Dačka sama ničoha nie raskazvaje, zabaranili. Pavodzić siabie tak, jak joj zahadali. Jana baicca tatu. Ja sama jaho bajałasia, kali žyli razam. Nie mahła słova skazać, zapiarečyć, bo viedała, što prybić moža».
Turbuje žančynu i toje, što małaja nie chodzić u škołu — jana na damašnim navučańni.
— Tolki na pieršym zvanku była, i ŭsio. Jana nie viedaje, što takoje kalektyŭ, uroki. Mnie, jak maci, takoje nie padabajecca.
«Dziaŭčynka sama nie choča»
Pavieł zvankom žurnalistaŭ byŭ šakavany, ale pahadziŭsia rastłumačyć situacyju sa svajho boku. Mužčyna zapeŭnivaje, što bačycca małoj z maci nie zabaraniaje, pakidaje ich sam-nasam i na adpačynak taksama hatovy adpuścić. Ale dziaŭčynka sama nie choča.
— Jana chavajecca, płača. Što ja, hvałtam pasadžu jaje ŭ mašynu i skažu «jedź»? Heta ž nie niemaŭla. Dačce ŭžo 9 hadoŭ, jana łahična myślić, u jaje jość svajo bačańnie situacyi, jana ŭ pravie sama vyrašać. Chto moža jaje prymusić, abaviazać? — dzielicca Pavieł.
— Čamu Viera nie choča bačycca z mamaj?
— Napeŭna, mama vinavataja. Jana ŭ svoj čas zrabiła ŭsio, kab dzicia adpichnuć. Hulała, kidała dačku pa načach. Jana joj psichałahičnuju traŭmu naniesła. A kali zabirała Vieru ŭ baćkoŭski dom, dačka tam mocna chvareła. Tempieratura była pad 40, a Hanna navat nie vyklikała chutkuju, nie lačyła małuju. Dzicia mnie samo ŭsio raskazvała.
U materyjałach suda jość psichałahičnaje zaklučeńnie sacyjalna-piedahahičnaha centra adnaho z rajonaŭ Minska. Tam napisana, što pryviazanaść dziaŭčynki da maci nosić nienaležny charaktar. «U adnosinach da maci ŭ Viery vyjaŭlena niehatyŭnaje staŭleńnie, jakoje śviedčyć ab najaŭnaści emacyjanalnych prablem u adnosinach ź joj». (Praŭda, pa słovach Hanny, dačku apytvali ŭ prysutnaści baćki, što mahło paŭpłyvać na jaje adkazy.)
Mužčyna pryznajecca: raniej u jaho nie tak šmat času było, kab dačce ŭvahu ŭdzialać, na pracy prapadaŭ. Ale ciapier hrafik bolš volny, i jon moža zajmacca vychavańniem Viery.
— Sa mnoj jana cudoŭna žyvie, raźvivajecca, vučycca. Ja zaścierahaju dačku ad niehatyvu, jana nie viedaje nivodnaha maciernaha słova. Čamu na damašnim navučańni? My tak vyrašyli, bo ŭ jaje jość inšaja zaniataść, jana ŭ vakalnaj škole zajmajecca.
Pavieł dadaje, što biaskoncyja sudovyja pasiadžeńni jaho ŭžo stamili.
— Ja razumieju Hannu jak maci. Ale, mnie zdajecca, jana nie ŭličvaje intaresy dziciaci — jakaja ž tut luboŭ? Jaje meta — skraści mir z našaj siamji. Adna sprava, kali b dačce tut drenna było, ale ž nie. U nas vychavanaja, intelihientnaja siamja. U mianie cudoŭnaja žonka, jakaja dapamahaje. U nas usio vydatna, paviercie.
Kamientuje advakat Iryna Šeleh:
— Kali paśla razvodu adzin z baćkoŭ pieraškadžaje inšamu sustrakacca ź dziciem u čas, ustanoŭleny sudom, treba źviartacca ŭ adździeł prymusovaha vykanańnia rajona z zajavaj ab pryciahnieńni byłoha muža ci žonki da administracyjnaj adkaznaści za nievykanańnie rašeńnia suda. Vykanaŭcy musiać prakantralavać, ci maje miesca parušeńnie. Kali, naprykład, baćka kaža, što nie addaść dzicia, adsutničaje doma biez uvažlivaj pryčyny ŭ čas, kali maci pavinna zabrać małoha, — heta nievykanańnie z pramym namieram. Ale, byvaje, što čałaviek u vodpusku ci zachvareŭ — takija situacyi nie buduć ličycca pramym namieram, i pravaparušeńnia tut nie budzie.
U kožnym kankretnym vypadku jość niuansy. Heta pytańnie byvaje składana vyrašyć. Časam dzicia śpiecyjalna addajuć na hurtki i siekcyi, dzie zaniatki supadajuć z tym časam, jaki vydzielili kamuści z baćkoŭ. Niadobrasumlennyja ludzi roznaje prydumvajuć. Nie budu raskazvać pra ŭsie varyjanty, kab heta nie ŭspryniali jak instrukcyju da dziejańnia.
Što datyčycca adukacyi dziciaci, to pa zakonie heta pytańnie vyrašajecca pa zhodzie miž baćkami. Ja jašče nie čuła, kab takija sprečki razhladali ŭ sudzie. Ale, kali ŭ adnaho z byłych sužencaŭ jość pretenzija da arhanizacyi navučańnia syna ci dački, treba źviartacca sa skarhaj va ŭpraŭleńnie adukacyi.
-
«Čakajuć trahiedyi?» Kiroŭcy bjuć tryvohu praz stan mosta cieraz Słuč pamiž Mikaševičami i Žytkavičami
-
Błohier Siaroha z Rasii pryjechaŭ na Zybickuju z kachanaj błohierkaj Aniečkaj. Vynik: źbity im biełarus u komie, a Siaroha na 5,5 hoda za kratami
-
«Miod dla vušej». Biełaruskamoŭny lift u Minsku vyklikaŭ furor
Kamientary