Niedaskanałaje, ale ŭtulnaje śviata

Litva pa-damašniamu adśviatkavała 20-hodździe svajoj Niezaležnaści. Ź Vilni piša Vital Nieścieraŭ.

11 sakavika 1990 hoda Viarchoŭny Saviet Litoŭskaj SSR abvieściŭ Akt ab adnaŭleńni niezaležnaści krainy. Viadoma ž, sapraŭdnaj niezaležnaści heta nie dało — SSSR isnavaŭ jašče paŭtara hoda, ale litoŭcy šanujuć hety dzień niahledziačy ni na što. Niezdarma ŭ čas uračystaha pasiedžańnia Sojma pajmienna byli nazvanyja ŭsie deputaty, jakija ŭdzielničali ŭ hałasavańni — i tyja, chto rašuča padtrymaŭ niezaležnaść (ich było 124), i tyja, chto ŭstrymaŭsia. Suprać tady nie prahałasavaŭ nichto.

Ciapierašniuju śviatočnuju prahramu pasprabavali zrabić simvaličnaj. Akramia pasiedžańnia Sojma — vajskovy parad jak pakaz mocy litoŭskaj armii i jaje zdolnaści abaranić svaju krainu. Śviatočnaje nabaženstva jak duchoŭnaja asnova niezaležnaj nacyi. I ŭrešcie, dvuchbakovyja sustrečy prezidenty Litvy z kalehami. Jak pryznańnie, što da hołasa Hrybaŭskajcie ŭ Jeŭropie prysłuchoŭvajucca.

Razduranaja Vilnia

Vilency nienašmat adroźnivajucca ad minčukoŭ. Chto zaŭsiodnyja ŭdzielniki ŭsienarodnych hulańniaŭ, ź jakoj nahody b jany ni pravodzilisia? Maładyja siemji ź dziećmi, babuli ci dziaduli z unukami, vypadkovyja minaki i žurnalisty — prafiesija abaviazvaje. Jak i ŭ kožnaj krainie, staličnyja žychary stamlajucca ad častych śviataŭ. Skarystaŭšysia vychodnym dniom, jany zastajucca ŭdoma.

Tamu i kolkaść hledačoŭ parada była nievialikaj — usiaho kala 2–3 tysiač čałaviek. Pad viečar, da kancerta «Radzimie — 20 hod», padciahnułasia moładź, šmat chto ź niemiascovych. U hetym płanie padabienstva na biełaruskija realii — absalutnaje.

Što jašče supolnaha — śviatočnaje ŭpryhožvańnie transpartu i milicejskich/palicejskich mašyn. Da kožnaj ź ich byŭ pryčepleny nacyjanalny litoŭski ściah. Nasielnictva akcyju taksama padtrymała — na adnym z čatyroch ci piaci aŭto taksama łunaŭ ściah. Astatnija ž śpiašalisia pa svaich spravach bieź ideałahičnaj afarboŭki.

Daviałosia ŭbačyć i taksi z pryleplenym rasijskim trykałoram — vidać, jak śviedčańnie pratestu.

Jak i na dachu minskaha Pałaca respubliki, pa dachu Sojma prahulvalisia dvoje śniejpieraŭ u čornym. Biaśpieka pieršych asobaŭ krainy patrabuje nie nadta estetyčnych umoŭ pracy.

Drobnyja niepryjemnaści

U adroźnieńnie ad biełaruskich śviataŭ i paradaŭ, litoŭskaja cyrymonija, vidavočna, nie była adpracavanaj da aŭtamatyzmu i pradumanaj da drabiazy. Heta datyčyła jak techničnych momantaŭ — naprykład, kali vyjaviłasia, što kolkaść zaprošanych teleapierataraŭ bolšaja za kolkaść vydzielenaha dla ich miesca.

Jak minimum, tysiača hledačoŭ hladzieła šoŭ «padniaćcie ściahoŭ» praź śpiny žurnalistaŭ, jakija stajali na ŭzvyšeńni i tym samym zaharodžvali vidovišča. Zadumvałasia, što hladzieć budzie na što — łunajuć try ściahi troch susiednich bałtyjskich krain, jakija pakłali pačatak raspadu SSSR, stali niezaležnymi, ale faktyčna zastalisia razam. Simvał siabroŭstva, uzajemapadtrymki i salidarnaści. Nastroj arhanizataram papsavała nadvorje — uźniaty na vyšyniu litoŭski ściah adrazu ž abmataŭsia vakoł macavańnia dy tak i nie razmataŭsia.

Vy možacie ŭjavić, kab u Biełarusi ŭ cyrymonijach takoha kštałtu va ŭzornym ačapleńni stajaŭ šycht adnolkava apranutych ludziej, ale adnyja ŭ im buduć u firmovych bieretach, druhija ŭ šapačkach, a trecija naohuł u kapiušonach?! Dla litoŭskaha śviata heta akazałasia narmalnaj karcinkaj.

…Praz hadzinu na centralnaj płoščy niejkaja pryvatnaja kampanija sprabavała ŭźniać pavietrany šar. Sprabavała marna. Chvilin 20 śpiecyjalisty zmahalisia ź vietram i ahniom, ale šar zavalvaŭsia to na adzin bok, to na druhi. Adarvaŭšy ad ziamli na paŭmietra, jon urešcie znoŭ apuściŭsia. Arhanizatary zdalisia — skrucili šar i spakojna źjechali. Pamyłka — heta nie trahiedyja.

Našy ŭ Vilni

Jak viadoma, niahledziačy na zaprašeńnie, Alaksandr Łukašenka da Vilni tak i nie dajechaŭ. Zamiest siabie jon adpraviŭ vice-premjera Viktara Buru. Ci adpaviadaŭ ranh čynoŭnika astatnim haściam? Napeŭna, nie. Bo

siarod astatnich — prezidenty Polščy, Słavienii, Łatvii, Estonii, Finlandyi.

Choć BiełTA i paviedamiła pra «nasyčanyja» biełaruska-litoŭskija pieramovy — viadoma ž, sa słoŭ samoha Bury, — udzieł Biełarusi ŭ śviacie zastaŭsia niezaŭvažnym. Navat rasijskamoŭny pierakładčyk pry pieraliku prysutnych našu krainu prapuściŭ, pierajšoŭšy adrazu da pradstaŭnikoŭ ekzatyčnaha Kipra.

Tym nie mienš, pradstaŭnik Biełarusi ŭ lik VIP-haściej trapiŭ. Viadoma ž, nie Bura. Uhanaravany byŭ Stanisłaŭ Šuškievič.

Vystupleńnie biełarusa nie čakałasia, ale kali zahučali intryhoŭnyja pafasnyja słovy, što «zaraz my pačujem pradstaŭnika krainy, ź jakoj Litva žyła razam u Vialikim Kniastvie Litoŭskim, ź jakoj my rychtujemsia razam adznačać jubilej Hrunvaldskaj bitvy…» — padumałasia, što voś jon, anons vychadu da trybuny Šuškieviča. Nie — razmova išła pra prezidenta Polščy Kačynskaha… Pačuŭšy polskuju movu, Šuškievič źniaŭ navušniki. I praciahnuŭ kanśpiektavać.

Pry poŭnym paradzie

Parad nie staviŭ za metu biełaruski pryncyp — abjadnać i spartoŭcaŭ, i dziaciej, i vieteranaŭ, karaciej, usie sacyjalnyja hrupy. Jašče paru nahadvańniaŭ pra ajčynnyja šeści — presa pracuje ŭ adharožanym miescy, krok napierad ci nazad pryroŭnivajecca da parušeńnia hramadskaha paradku. Uzdoŭž pierakrytaha praśpiekta nieruchoma stajać natoŭp ludziej, jaki prapuściŭšy parad mima siabie, sa spakojnaj dušoj razvaročvajecca i adpraŭlajecca pa svaich spravach. Z dynamikaŭ raznosiacca sałodkija hałasy kamientataraŭ, maŭlaŭ, pierad trybunami prachodzić nastupnaja ŭzornaja rota. I — hałoŭnaje! — kulminacyja parada dla jaho ŭdzielnikaŭ — prachod mima prezidenckaj trybuny.

U Litvie inačaj.

Parad — dla hledačoŭ, a nie prezidentaŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0