«A dzie lohka? Dzie lohka, siabry?». Što ŭbačyŭ rasijski błohier padčas trochdzionnaj pajezdki ŭ Biełaruś
«Usie tyja, chto, uvaha, niezadavolenyja, i tyja, u kaho zaraz možna było b spytać, što nie tak, pieraličycie ŭsie minusy, — jany ŭžo, jak adznačajuć miascovyja, vyjechali», — kaža Dźmitryj Maškoŭ, błohier z 840 tysiačami padpisčykaŭ, jaki pabyvaŭ u Minsku i šmat z kim pahavaryŭ.
Jutub-kanał rasijskaha 36‑hadovaha błohiera Dźmitryja Maškova maje 840 tysiač padpisčykaŭ. U im mužčyna raskazvaje pra aŭtamabili, rekłamuje nieruchomaść, znajomić z historyjami ludziej, jakija majuć ułasny biznes. Nie abychodzić aŭtar uvahaj i žyćcio za miažoju. Niekalki dzion tamu na jaho kanale źjaviłasia pieršaja častka videaapoviedu pra 72‑hadzinnuju pajezdku ŭ Minsk.
Pieršaje, na što źviartaje ŭvahu hledačoŭ z Rasii błohier, — karektnaja nazva krainy.
«Zapomnicie napisańnie i vymaŭleńnie. Vy pryjazdžajecie ŭ Respubliku Biełaruś, nie ŭ Biełoruśsiju. Heta vielmi važna. Miascovyja aceniać, kali vy budziecie vymaŭlać pravilna».
Aŭtar padkreślivaje, što pryjechaŭ u našu krainu nie jak turyst, a kab pahladzieć, jak siońnia žyvuć ludzi. Za čas znachodžańnia ŭ krainie, pa słovach błohiera, jon raspytvaŭ ich pra pracu, zarobki, pierśpiektyvy, biaśpieku, miedycynu, ceny na pradukty, a taksama pra toje, što im padabajecca i što nie zadavalniaje ŭ sučasnaj Biełarusi.
Błohier pasialiŭsia ŭ hateli «Viktoryja», što nasuprać Pałaca Niezaležnaści. Adrazu paśla zasialeńnia mužčyna pajšoŭ hladzieć nie centralnyja praśpiekty, a zvyčajnyja žyłyja kvartały.
Dvary i mašyny ŭ Minsku
U dvarach jon ubačyŭ šmat znajomych savieckich elemientaŭ — haražy, staryja dziciačyja placoŭki, kanstrukcyi dla vybivańnia dyvanoŭ. Ale pry hetym jaho ździviła ich dahledžanaść i čyścinia. Paźniej pra heta nie adzin raz zhadaje.
Jašče adnym adkryćciom stała adsutnaść zatoraŭ. Jak davodzić aŭtar, miascovyja žychary raskazvali jamu, što navat u hadziny pik pajezdka, jakaja zajmaje 20 chvilin u zvyčajny čas, redka raściahvajecca bolš čym da paŭhadziny.
Maškoŭ asabliva padkreśliŭ atmaśfieru spakoju i adsutnaści mituśni, jakaja mocna kantrastuje z Maskvoj i inšymi bujnymi rasijskimi haradami. Pry hetym u jaho nie stvarałasia ŭražańnia znachodžańnia za miažoju.
Jašče adna detal, jakaja źviarnuła na siabie ŭvahu aŭtara padčas prahułak pa spalnych rajonach, — adnosna nievialikaja kolkaść ałkaholnych kram. Kamiercyjnyja pamiaškańni na pieršych pavierchach žyłych damoŭ jość, ale šmatlikich tak zvanych «raźlivajek» i śpiecyjalizavanych ałkaholnych kramaŭ jon amal nie zaŭvažyŭ.
Kab pakazać, na čym jeździać zvyčajnyja minčuki, błohier śpiecyjalna zdymaŭ aŭtamabili ŭ spalnych rajonach.
Na jaho dumku, siońnia ŭ Minsku daminujuć kitajskija marki, a taksama vielmi chutka raście kolkaść elektramabilaŭ. Miascovyja žychary tłumačyli heta nievialikimi adlehłaściami i adsutnaściu praciahłych zatoraŭ.
Pry hetym na vulicach usio jašče šmat starych jeŭrapiejskich i japonskich mašyn. Aŭtar padkreślivaje, što elitnyja kvartały z darahimi Bentley, Ferrari i Rolls-Royce u Minsku taksama jość, ale jany nie charaktaryzujuć žyćcia bolšaści nasielnictva.
Zarobki ŭ Biełarusi i mihranty
Padčas razmoŭ z žycharami Minska błohier sprabavaŭ vyśvietlić realny ŭzrovień zarobkaŭ.
Na doškach abjaŭ jon bačyŭ prapanovy pracy dla hruzčykaŭ z zarobkam kala 1900 biełaruskich rubloŭ za miesiac pry hrafiku dva praz dva pa 12 hadzin na dzień. Byli i prapanovy načnych padpracovak prykładna za 1500 rubloŭ.
Adnak, kali błohier sprabavaŭ raspytać miascovych pra zarobki, to «na kamieru nichto razmaŭlać nie choča»:
«Padychodzim da ludziej, sprabujem zavieści dyjałoh. Čałaviek kaža: «Ja b nie chacieŭ davać kamientar, traplać na YouTube. Ale ja Vas viedaju».
Jak śćviardžaje aŭtar, nie pad zapis, u pryvatnych razmovach surazmoŭcy (prykładna 25 čałaviek) čaściej aceńvali svaje dachody ŭ dalarach. Bolšaść nazyvała dyjapazon ad 800 da 1000 dalaraŭ za miesiac. Ale dyjapazon u cełym vahaŭsia ad 600 da 1500 dalaraŭ.
«Asablivaść, pra jakuju raskazvajuć biełarusy pa-za kamieraj, — hrošy jość. Voś, niahledziačy na nievialikija zarobki, jakaja parada? Idzicie, pracujcie, ščyrujcie — i hrošaj budzie bolš. Ja padychodziŭ da ludziej, jakija pracujuć u śfiery ramontu (rabili ramont u kamiercyi). Ja pytajusia: «Voś kolki vy [zarablajecie]? Harbaciciesia ci nie harbaciciesia?» Kažuć: «My harbacimsia pa 12 hadzin na dzień, pracujem 5—6 dzion na tydzień». Ja kažu: «Jakoj maksimalnaj stoli vy tut možacie dasiahnuć?» Adznačyli (u pieraliku adrazu na dalary) — 1400 dalaraŭ.
Biełarusy pa svajoj pryrodzie pryzvyčailisia zaŭsiody ŭsio ličyć u dalarach. Viadoma, ceny ŭ kramach u miascovaj valucie, u biełaruskich rublach, ale jak tolki zarabili hrošy, luby lišak jany adrazu iduć i mianiajuć u banku na dalary. I pry hetym mnohija adznačajuć: kali pahutaryć, razhavaryć ludziej, to va ŭsich jość tak zvanaja «zanačka», — davodzić Maškoŭ.
Pry hetym, jak adznačaje błohier, adnosna nievysokija zarobki ŭ paraŭnańni z koštam žyćcia i asabliva z cenami na žyllo, jakija ŭ apošnija dva hady istotna vyraśli, ludzi nazyvali hałoŭnym minusam sučasnaj Biełarusi.
Nie zastałosia pa-za ŭvahaj Maškova i pytańnie prysutnaści pracoŭnych mihrantaŭ. Błohier zhadvaje, što dziesiać hadoŭ tamu, kali jon byŭ u Minsku, jamu kazali, što vychadcaŭ z krain Centralnaj Azii tut vielmi mała. Siońnia miascovyja žychary adznačajuć, što kolkaść pracoŭnych mihrantaŭ pavialičvajecca, ale maštaby ŭsio jašče niesupastaŭnyja z Maskvoj.
«Mnohija zachaplajucca tym, što, pryjazdžajučy ŭ Respubliku Biełaruś, vy lvinuju dolu pracoŭnych ubačycie słavian. Niepasredna miascovyja biełarusy. Ja pytaju: «Nu, a voś najomnaja mihracyjnaja siła, nu, tam tadžyki, uźbieki, voś pryjazdžajuć da vas?» Kažuć: «Ciapier źjaŭlajucca, ale ŭvohule i ŭ cełym ich vielmi mała», — raskazvaje Maškoŭ i demanstruje kadry mini-rynku, dzie, pa jaho słovach, «usie pradavački — biełaruski». Uvohule, pa jaho nazirańniach, «u horadzie 98% — miascovyja, biełarusy».
Što biełarusy dumajuć pra rasijan
Adnoj z samych cikavych tem stali adnosiny miascovych žycharoŭ da rasijskich turystaŭ.
«Kali ŭ razmovach tet-a-tet pytaješsia ŭ miascovych: «Jak vam uvohule vaša miascovaje staŭleńnie da ludziej z Rasii?» — voś tut jany pačynajuć: «Nu, nie vielmi». Ja kažu: «A čamu?» Tamu što mnohija ludzi (nie ŭsie, padkreślivaju, nu, z kim jany sutykajucca jak minimum) pavodziać siabie davoli-taki, ź ich słoŭ, nachabna, ahresiŭna.
Pačynajuć adčuvać, što nibyta heta ŭsio ichnaje, jany ŭ siabie doma, u kanfliktnych situacyjach pačynajuć kryčać, aburacca: «Vyklikajcie milicyju, davajcie raźbiracca». I ŭ cełym kažuć tak, što sami saboju biełarusy ludzi cišejšyja, spakajniejšyja. A voś rasijanie, jakija pryjazdžajuć, jany pavodziacca hučniej. Heta voś prosta zapisvaŭ ź ich słoŭ», — dzielicca nazirańniami Maškoŭ.
Asabliva, jak zaŭvažaje błohier, pra heta kazali supracoŭniki kaviarniaŭ i restaranaŭ. Pavodle ich słoŭ, asobnyja rasijskija turysty mohuć być patrabavalnymi, demanstravać svaju pieravahu i pry hetym pakidać vielmi ścipły haściniec aficyjantu.
A što pra palityku?
Adnoj z samych dalikatnych tem padčas pajezdki dla Dźmitryja Maškova stała staŭleńnie biełarusaŭ da ŭłady i palityčnaj situacyi ŭ krainie.
«U razmovach ź ludźmi ja zadavaŭ im pytańnie nastupnym čynam. Kažu: «Voś pišuć u internecie, što vas tam mohuć u kanflikt uciahnuć, uvohule ŭsia hetaja situacyja — jak vy da hetaha staviciesia?» Kažuć tak, što my, biełarusy, narod spradvieku dobry, mirny. Jany ŭ heta, u cełym, nie chočuć vieryć. Voś usimi praŭdami i niapraŭdami jany ad hetaha adbivajucca i ličać, što heta bolš nahniatańnie.
Druhi momant, ja pytajusia: «Nu voś ciapierašniaja ŭłada?» Adkaz prykładna nastupny. U 2020 hodzie, kali ŭ ich tam była tam niešta kštałtu revalucyi, miascovyja biełarusy, jakija žyvuć ciapier tam, jany ŭrok zasvoili. Usie tyja, chto, uvaha, niezadavoleny, i tyja, u kaho zaraz možna było b spytać, što nie tak, pieraličycie ŭsie minusy, — jany ŭžo, jak adznačajuć miascovyja, vyjechali», —
raskazvaje błohier, siedziačy ŭ majcy łukašenkaŭskaha mierču z frazaj «Fakty — na stoł».
«Dapuskaju, što ŭ kamientarach ludzi, znoŭ ža, pad psieŭdanimami buduć pisać, što ŭsio drenna, usio žachliva, ale ŭžyvuju nichto na kamieru nie hatovy što-niebudź chejcić z uładnych struktur. Tak, miescami ciažka.
A dzie lohka? Dzie lohka, siabry?», — praciahvaje Maškoŭ i pieraklučajecca na vyhody, jakija čakajuć rasijanina ŭ Biełarusi.
Pavodle jaho nazirańniaŭ, paśla prybyćcia ŭ krainu i padklučeńnia miascovaj SIM-karty karystalniki atrymlivajuć dostup da ŭsich asnoŭnych internet-płatformaŭ biez dadatkovych abmiežavańniaŭ. Jon adznačaje, što ŭ Biełarusi svabodna pracujuć YouTube, Telegram, WhatsApp, Instagram i inšyja papularnyja servisy. Pracujuć i niekatoryja viadomyja brendy adzieńnia.
Błohier raskazvaje, što cikaviŭsia ŭ biełarusaŭ i tym, jak ich zakranuli sankcyi. Pa jaho słovach, «adkaz byŭ adzin — zakrytyja miežy ź Jeŭropaj».
Pavodle ich słoŭ, raniej mnohija biełarusy mahli źjeździć na vychodnyja ŭ susiednija krainy Jeŭrasajuza, padarožničać pa ich na aŭtamabili abo karystacca avijarejsami. Ciapier zrabić heta stała značna składaniej.
Razvažajučy pra svabodu vykazvańniaŭ, Maškoŭ adznačaje, što i ŭ Biełarusi, i ŭ inšych krainach ludzi časta aściarožna staviacca da publičnych palityčnych zajaŭ, asabliva kali razumiejuć mahčymyja nastupstvy svaich słoŭ. Tamu jon padkreślivaje, što nie staviŭ pierad saboj zadačy pravakavać surazmoŭcaŭ na vostryja vykazvańni pierad kamieraj.
«Voś siońnia taksama ŭ našaj krainie nie ŭsio ž možna abmiarkoŭvać. Jość rečy, pra jakija, nu, nahavoryš lišniaha, i da ciabie pryjduć, skažuć: «Słuchaj, spačatku 15 sutak, a moža, i turemny termin». Chto ž choča? Dy nichto nie choča. Tamu tut davajcie tak: ja vam ahulnuju temu davioŭ, a vysnovy rabić tolki vam», — zaŭvažaje Maškoŭ i dzielicca ahulnymi ŭražańniami ad Minska:
«Z punktu hledžańnia ahulnaj situacyi ź biaśpiekaj — usie na poŭnym rassłabonie. Nijakija bieśpiłotniki siudy i inšaje, što jość na terytoryi Rasii, nie prylatajuć. To-bok usie adčuvajuć siabie spakojna. U cełym idzie spakojnaje, raźmieranaje žyćcio. (…) Ja ranicaj pračnuŭsia ŭčora, za košt taho, što ludziej mienš, ty niejak voś vychodziš, jašče nadvorje dazvalaje nabrać poŭnyja lohkija pavietra i skazać: «Fuch, choć pažyć krychu ŭ spakoi».
Videa za dva dni nabrała amal 180 tysiač prahladaŭ. Pad im amal 3200 kamientaryjaŭ.
«Vypusk pra toje, jak dobra maskvičam (i inšym rasijanam) ź ich dachodami žyć u Minsku», — zaŭvažajuć hledačy.
«Kali ludzi bajacca davać intervju na kamieru — heta ŭžo pakazčyk «svabody» słova», «Ludzi napužanyja. Bajacca nie tolki adkazvać na pytańni, a bajacca navat taho, što ich pytajucca», — adznačajuć inšyja.
«Šanoŭnyja siabry, dziakuju vam za padtrymku». Rasijski błohier Illa Varłamaŭ u intervju zhadaŭ Biełaruś i biełaruskuju movu
«Vymierła i vymierła». Rasijski błohier Štafanaŭ vykazaŭsia pra biełaruskuju movu. Komiki Mirzalizade i Kryviec zarubilisia ź im
Papularny trevieł-błohier z Polščy naviedaŭ Biełaruś. Takich cen i kolkaści kamier jon nie čakaŭ
Kamientary
[Zredahavana]