Klaščy — ich ulubionaja ježa. Navukoŭcy paćvierdzili efiektyŭnaść hetych ptušak u zmahańni ź niebiaśpiečnymi nasiakomymi
Klaščy sustrakajucca nie tolki ŭ lasach i parkach, ale i na prysiadzibnych učastkach. Imi mohuć zaražacca sabaki i ludzi. Adnak isnuje chatniaja ptuška, jakaja aktyŭna paluje na klaščoŭ z ranku da viečara. Jaje efiektyŭnaść paćvierdzili amierykanskija daśledčyki, piša polskaje vydańnie Murator.pl.
Havorka idzie pra cacarku zvyčajnuju (Numida meleagris), jakuju nazyvajuć naturalnym źniščalnikam klaščoŭ. Navukovy ekśpierymient pravodziŭsia na hazonach u pryharadzie Łonh-Ajlenda (štat Ńju-Jork) pad kiraŭnictvam Devida Kemierana Dafi. Daśledčyki paraŭnoŭvali ŭčastki, kudy ptuški mieli dostup, i tyja, jakija ad ich izalavali śpiecyjalnymi aharodžami.
Vyniki pakazali, što na terytoryjach biez dostupu cacarak klaščy vyjaŭlalisia značna čaściej. Tam, dzie ptuški svabodna šukali korm, kolkaść klaščoŭ była istotna mienšaj. Daśledavańnie taksama pakazała źnižeńnie kolkaści inšych nasiakomych i členistanohich, što moža pamienšyć patrebu ŭ chimičnych srodkach abarony.
Adnak navukoŭcy adznačajuć i niedachopy hetych ptušak:
- cacarki dobra źniščajuć darosłych klaščoŭ, ale nieviadoma, nakolki efiektyŭnyja suprać ličynak i nimfaŭ;
- jany vielmi šumnyja, što moža stvarać prablemy ŭ žyłych rajonach;
- patrabujuć aharodžanaj terytoryi, bo mohuć stać zdabyčaj žyvioł;
- ich adkidy mohuć być niazručnymi na hazonach.
Daśledčyki padkreślivajuć, što cacarki mohuć być častkaj kompleksnaj abarony ad klaščoŭ razam z repielentami i inšymi prafiłaktyčnymi mierami.
Cacarka pachodzić z Afryki na poŭdzień ad Sachary. U Jeŭropu jana trapiła jašče ŭ časy Rymskaj impieryi. U Rečy Paspalitaj jana viadomaja ź siaredniaviečča, spačatku jaje trymali jak dekaratyŭnuju ptušku. Aktyŭnaje raźviadzieńnie ŭ haspadarkach pačałosia ŭ XX stahodździ, ale i siońnia heta nišavy zaniatak.
Ptuška maje charakternaje šera-čornaje apiareńnie ź biełymi kropkami, kalarovuju hałavu i vielmi hučny hołas. Cacarki — statkavyja ptuški, tamu lepš utrymlivać ich hrupami.
Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec31
Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec
«Nas u hrupie było 240. U pałonie — siamiora. Astatnija dvuchsotyja». Andrej ź Viciebska, toj samy čałaviek-adkryvačka staŭ adnym ź siami ščaśliŭcaŭ1818
Kamientary
Zimoj narmalna žyvuć, jak i kury žyvuć. I kambikorm jaduć, jak kury.