Čyrvonyja biznesoŭcy

Čyrvonyja biznesoŭcy

U Biełarusi jość svoj Enhiels. Jahonaje proźvišča Łaškievič.

Jość kamunisty, jakija duža šmat uvahi nadajuć nie “nadbudovie”, a mienavita “ekanamičnamu bazysu”. Svoj pradprymalnicki talent jany realizujuć pa-roznamu. Kali kazać pra “zachodnich” kamunistaŭ-biznesoŭcaŭ, dyk heta najčaściej persony napaŭlehiendarnyja ci adyjoznyja. Možna zhadać amerykanca Hamera, jaki ŭ pačatku minułaha stahodździa vykarystoŭvaŭ sietku aptekaŭ, stvoranuju jahonym baćkam, dziela finansavańnia amerykanskaj kampartyi. Paśla 1917 h. systema aptekaŭ Armanda Hamera pieratvaryłasia ŭ pieravałačny centar patajemnych hrašovych płyniaŭ, jakija jšli z SSSR u Ameryku. Cikava, što inšyja firmy siam'i Hameraŭ atrymali manapolnaje prava pradavać savieckija ekspartnyja pradukty. Ci sučasny prykład: hreckija miljardery braty Janikasy, jakija praz svaju kampaniju “Styłajt Chołdynhz Limited”, zarehistravanuju na Kipry, sa skandałam nabyli hazetu “Pravda”.

Ale na “hniłym Zachadzie” takich — adzinki. Asabliva šmat “čyrvonych biznesoŭcaŭ” u byłych sacyjalistyčnych krainach.

61% najbahaciejšych rasiejskich biznesoŭcaŭ vyjšli z byłoj partyjnaj namenklatury. Jaskravy prykład — Mikałaj Ryžkoŭ, eks-premjer SSSR. U 1989 h., kali Ryžkoŭ uznačalvaŭ saviecki ŭrad, jahonaha podpisu chapiła, kab stvaryć mahutny mižhalinovy kancern “ANT”. Potym Ryžkoŭ uznačaliŭ “Ćvieruniversałbank”, jaki trapiŭ u dziasiatku najbujniejšych rasiejskich bankaŭ, ale nia vytrymaŭ defołtu j zbankrutavaŭ. Možna zhadać taksama Siarhieja Jahorava, byłoha staršyniu Dziaržbanku SSSR dy kiraŭnika finansavaha adździełu CK KPSS, jaki zrabiŭsia staršyniom Asacyjacyi kamercyjnych bankaŭ.

Kali kazać pra biełaruskich kamunistaŭ ź biznesovymi intaresami, varta zhadać Anatola Łaškieviča. Naradziŭsia jon 12 žniŭnia 1948 h. u Dobrušy. Vučyŭsia ŭ Mienskim radyjotechničnym technikumie, skončyŭ RTI. Pačaŭ pracavać u vytvorčym abjadnańni imia Lenina, dzie tady rabili televizary “Nioman” dy “Zorka”. Potym pierajšoŭ na partyjnuju pracu — kantralavaŭ pradpryjemstvy radyjoelektronnaj pramysłovaści, suviazi j enerhietyki. Anatol Łaškievič zrabiŭsia sakratarom rajkamu partyi ŭ Miensku, potym — zahadčykam adździełu mienskaha abkamu. U 1992—96 h. jon pryjšoŭ u biznes — zrabiŭsia hieneralnym dyrektaram handlova-pramysłovaha domu “Biełmiena”, jaki pieršym pačaŭ pracavać z uzajemazalikami pa hazavych zapazyčanaściach. Svaju pasadu Anatol Łaškievič sumiaščaŭ z prezydenctvam u TAA “Mastra”. A jašče jon byŭ suzasnavalnikam AAT “Cytadel”, AAT “Eŭraazijacki ekanamičny centar”, “Biełaruskaha fondu sudziejańnia pradprymalnictvu”. Partyjnaj pracy Anatol Łaškievič nie zakidaŭ, uvieś čas zastajučysia sustaršyniom PKB. Medyi achryścili jaho “biełaruskim Enhielsam” za vidavočnaje spansaravańnie partyi Kalakina. Adnak, jak kazaŭ sam Łaškievič u interviju “Biełorusskoj diełovoj hazietie”, “ułady zrabili ŭsio, kab nia dać mnie pracavać u Biełarusi j tym samym pazbavić kampartyju finansavańnia, bo Łukašenka peŭny, što praź mianie jšli ŭsie hrošy partyi”.

U 1997 h. kantrolny pakiet akcyjaŭ maskoŭskaha zavodu televizaraŭ “Rubin” nabyŭ bahaty miančuk Alaksandar Milaŭski, jaki pierajechaŭ byŭ u Maskvu. Na pasadu hieneralnaha dyrektara jon zaprasiŭ Anatola Łaškieviča. Novy dyrektar staŭsia adnym z hałoŭnych fihurantaŭ prajektu “Sajuzny televizar”, jaki 16 listapada 1998 h. zaćvierdziŭ vykankam sajuzu Biełarusi j Rasiei. Idejaj, pad jakuju vydatkavali niemałyja srodki, było za paŭtara-dva hady pačać rabić televizary, jakija kankuravali b z tannymi zamiežnymi, dy ŭstalavać kantrol nad 30% rynku teletechniki SND. Dziela hetaha była stvoranaja miždziaržaŭnaja finansava-pramysłovaja hrupa “Elektronnyja technalohii”, u jakuju ŭvajšli biełaruskija “Haryzont” dy “Intehrał”, a taksama rasiejskija “Kvant”, “Rubin” dy AT “Rasiejskaja elektronika”. Ale ŭsie zavody praciahvali vyrablać svaje televizary, “sajuznyja” hrošy niemaviedama kudy źnikli, partnery pierasvarylisia — i prajekt razvaliŭsia.

Mo Anatol Łaškievič jašče doŭha kiravaŭ by zavodam “Rubin”, jaki akramia televizaraŭ vyrablaje plastykavuju ŭpakoŭku dy pradukcyju dla abaronnaj pramysłovaści, a taksama šmat hrošaj atrymlivaje, zdajučy svaju terytoryju ŭ arendu pad znakamity maskoŭski rynak “Harbuška”. Adnak u krasaviku 2001 h. kantrolny pakiet akcyjaŭ “Rubinu” vykupiŭ Navalipiecki metalurhičny kambinat. U chutkim časie Łaškievič z zavodu syšoŭ.

Zajmajučysia biznesam, Łaškievič nie pakidaŭ i palityki. Na prezydenckija vybary 2001 h. jon pajšoŭ u kamandzie Kalakina. Kali toj źniaŭ kandydaturu, pierajšoŭ da Hančaryka. Hety biełaruski pradstaŭnik rasiejskaha biznesu ŭ apazycyi vyhladaŭ dosyć ekzatyčna, choć kamunistaŭ u biznesie ekzotykaj ličyć nia varta.

Aleś Kudrycki