«Сёння не 90-я». «Сусветнага крызісу няма». Памочнік прэзідэнта аб рэформах, сілавіках і прадпрыемствах-зомбі
Неабходнасць і шляхі правядзення ў Беларусі структурных пераўтварэнняў у эканоміцы абгрунтаваў у перадачы «Пункт гледжання» на тэлеканале «Беларусь 1» памочнік прэзідэнта па эканамічных пытаннях Кірыл Руды.
Руды прадставіў кнігу, якая выклікала бурныя дыскусіі, «Фінансавая дыета. Рэформы дзяржаўных фінансаў Беларусі», падкрэсліўшы: «Гэта кніга пра нас, пра беларускую эканоміку, пра тое, чаму мы згубілі рост і як яго аднавіць», дадаўшы, што «шмат у чым яна адлюстроўвае пазіцыі, выкладзеныя ў перадвыбарчай праграме кіраўніка дзяржавы».
Памочнік прэзідэнта нагадаў пра мільярды даляраў, укладзеныя ў мадэрнізацыю дрэваапрацоўкі, цэментнай прамысловасці, шкляной галіны. «Пытанне ў тым, наколькі ёсць вынік», - адзначыў ён, нагадаўшы, што сродкі выдаюцца зноў і зноў, а ў выніку «сістэма атрымліваецца некалькі заблытанай, з'яўляецца перакрыжаванае субсідаванне, складана разабрацца, эфектыўна гэта ці не эфектыўна».
Цяперашні крызіс, сімптомам якога стала працягваецца падзенне ВУП, на думку Рудога, абумоўлены зусім не толькі знешнімі фактарамі, і чакаць аднаўлення росту, да прыкладу, у выпадку пачатку росту коштаў на нафту не атрымаецца.
«Сусветнага крызісу няма», — упэўнены памочнік прэзідэнта. Ён нагадаў, што ў Беларусі ВУП у мінулым годзе ўпаў на 3,9%, а сусветны ВУП расце — больш за 3%, расце Кітай і Індыя, растуць краіны, якія развіваюцца.
Ён упэўнены, што немагчыма і прадбачыць новыя пункты росту, але важна ствараць умовы, каб прарыўныя праекты «выстрэльвалі» менавіта ў нашай краіне. У якасці прыкладу Руды прывёў Uber з капіталізацыяй 68 млрд даляраў, тады як увесь ВУП Беларусі складае 55 млрд.
«Пытанне ў тым, чаму ён з'явіўся не ў нас. Павінны быць канкурэнтныя ўмовы, спрыяльны клімат», — адзначыў аўтар «Дыеты».
На пытанне аб тым, ці не варта Беларусі зноў прымяніць «мабілізацыйную мадэль 90-х», Кірыл Руды падкрэсліў: «Сёння не 90-ыя. Свет змяніўся і стаў складаней, проста мабілізавацца — гэтага мала. Важная кампетэнцыя, важныя прафесіяналы, адукацыя, людзі, якія ведаюць сусветны досвед».
Ён упэўнены, што ў Беларусі трэба мяняць сістэму кіравання, патрэбна ініцыятыва знізу, ад прадпрыемстваў. «Натуральна, ім трэба больш паўнамоцтваў, што прадугледжвае і адказнасць», — дадаў памочнік.
«Кантралёры павінны не толькі кантраляваць, але хутчэй праводзіць аўдыт. Гэта прадугледжвае, што калі ёсць нормы, якія перашкаджаюць бізнэсу развівацца, то хто як не кантралёр гэта бачыць. Няма конкурсу, хто больш пасадзіць або перадасць спраў у суд. Наадварот, ад кантралёраў павінны быць прапановы, як удасканальваць ўмовы, каб людзі менш парушалі. Усе хочуць працаваць сумленна, ніхто не хоча працаваць пад пастаяннай пагрозай для свайго бізнэсу», — канстатаваў Руды.
Важна, падкрэсліў ён, роўнасць магчымасцяў для бізнэсу, яго магчымасць абараняць свае правы.
Закранулі ў праграме і лёс прадпрыемстваў-зомбі, якія не ствараюць, а знішчаюць даданую вартасць у эканоміцы. Кірыл Руды упэўнены, што карысным тут можа быць вопыт Кітая.
«У Кітаі гэтыя прадпрыемствы закрываюць. Прычым нават калі прадпрыемства новае, але памяняўся час, упалі рынкі і перспектыў няма — аж да таго, што гэта прадпрыемства ўзрываюць, а на яго месцы ствараюць больш эфектыўнае», — распавёў ён.
Ён падкрэсліў, што пастаяннае запампоўванне грошай у такія прадпрыемствы не на карысць ні эканоміцы, ні яго работнікам. «Дзяржпрадпрыемствы — гэта бізнес, які павінен даваць вынік, прыбытак, зарплату», - упэўнены памочнік прэзідэнта.
Кірыл Руды лічыць, што пасля таго як зменіцца парадак размеркавання бюджэтных грошай, натуральным чынам адбудуцца і структурныя рэформы.
«Гэтая кніга — практычна праграма дзеянняў. Бяры і рабі», — адзначыў ён.
Каментары