Samaźniščeńnie

Dniami daviałosia paspračacca z maładziejšym kaleham. U prysutnaści inšych žurnalistaŭ ja vykazaŭ mierkavańnie, što niezaležnyja ŚMI ŭ Biełarusi niedastatkova aśviatlajuć spravu Mikałaja Aŭtuchoviča i jaho haładoŭku. Piša Vital Taras.

U pieravažnaj bolšaści publikacyjaŭ usio zvodzicca da kanstatacyi faktu: 50-y dzion haładoŭki, 75-y, 85-y... Zrazumieć, u čym sutnaść kryminalnaj spravy, jakaja vymusiła pradprymalnika z Vaŭkavyska pajści na skrajnija, adčajnyja zachady, vielmi ciažka.

Padpały... hranatamiot... zaciahvańnie śledstva, zamiena adnych abvinavačańniaŭ na inšyja, haładoŭka pratestu — voś, badaj, i ŭsio, što zastajecca ŭ pamiaci zvyčajnaha čytača abo hledača. I choć kamientaroŭ na hetuju temu, u tym liku, z boku jurystaŭ i palitykaŭ, chapaje, ciažka pazbavicca ŭražańnia, što los čałavieka, jaki pavolna zabivaje siabie, žyvučy na kropielnicy, adstupaje na zadni płan pierad palityčnymi ci jašče niejkimi akaličnaściami. Ale ž čałavieka treba ratavać...

U adkaz kaleha abvinavaciŭ mianie ŭ tym, što ja, jak žurnalist «staroj farmacyi», zaklikaju presu vystupić u abaronu apazicyjaniera, u toj čas, kali hetym pavinny zajmacca pravaabarončyja arhanizacyi. A miedyi, maŭlaŭ, pavinny zajmacca svajoj spravaj. Na jaho dumku, čym čaściej jany buduć pisać i havaryć pra Mikałaja Aŭtuchoviča, tym chutčej zhaśnie cikavaść šyrokaj publiki da jaho spravy. Treba najpierš uličvać intaresy čytača i jaho psichałohiju.

Mahčyma, kaleha maje racyju. Sapraŭdy, masavuju aŭdytoryju ŭ apošnija dni kudy bolš cikavili abstaviny śmierci Majkła Džeksana i jaho pachavańnie ŭ Łos-Andželesie, čym haładoŭka ajčynnaha pradprymalnika ŭ turmie. I ja całkam zhodny z tym, što zaklikać ludziej na barykady — nie funkcyja ŚMI. Navat u palitycy takija zakliki stracili sens.

Ale ž, kali my apryjory ŭpeŭnieny, što biełaruskaha čytača absalutna nie cikavić los čałavieka —pry tym, davoli viadomaha, dyk heta davoli sumnaja kanstatacyja.

Situacyja niadobraja z usich bakoŭ. Ułady sa svajho boku ŭsimi praŭdami i niapraŭdami pierakryvajuć dostup presy da infarmacyi. Naprykład, advakatu Aŭtuchoviča zabaroniena vykazvacca pa sutnaści jaho spravy, a śledstva nie idzie ni na jakija kantakty ź niedziaržaŭnaj presaj. Adzinaja aficyjnaja krynica infarmacyi — turemny lekar. U vyniku, acenka padziejaŭ hučyć tolki z vusnaŭ pravaabaroncaŭ i palityčnych dziejačaŭ. I choć niama padstavaŭ im nie daviarać, usio adno atrymlivajecca adnabakovaje aśviatleńnie spravy.

Ź inšaha boku, čytač nie choča viedać ničoha pra haładoŭki i pra ŭsio, što moža sapsavać jamu nastroj albo vyvieści sa stanu iluzornaj raŭnavahi.

Jon paźbiahaje hetaj temy, jak, naprykład, i temy śmiarotnaha pakarańnia. Jak viadoma, paśla pryniaćcia rezalucyi PARIE, u jakoj uładam Biełarusi nastojliva rekamiendujecca (kali jana choča atrymać status naziralnika) admianić pakarańnie śmierciu, adzin z asudžanych užo byŭ rasstralany, a jašče adnamu niadaŭna vyniesieny śmiarotny prysud. I heta nie vyklikała zaŭvažnaha rezanansu ŭ presie, jak i ŭ hramadstvie ŭ cełym.

Praŭda, na kanale ANT u efir niadaŭna vyjšła pieradača, pryśviečanaja temie śmiarotnaha pakarańnia ŭ Biełarusi. Padčas jaje my znoŭ zmahli pierakanacca ŭ isnavańni hałoŭnaj prablemy — adsutnaści infarmacyi. Zaprošany na pieradaču staršynia BCHK Aleh Hułak, naprykład, admoviŭsia davać kamientar nakont umovaŭ, u jakich utrymlivajuć u miescach źniavoleńnia asudžanych na śmierć. Admoviŭsia z toj prostaj pryčyny, što aficyjnych źviestak niama, a pravaabaroncaŭ (dy navat i blizkich svajakoŭ) da asudžanych nie dapuskajuć. Pradstaŭniki ž pienitencyjarnaj sistemy, naturalna, zajaŭlali, što ŭsio robicca zhodna z zakonam, a značyć — usio ŭ poŭnym paradku.

Jakoje dačynieńnie maje zhadanaja tema da spravy Aŭtuchoviča? A heta prosta druhi bok adnaho miedala. Biełaruskaje hramadstva nie hatova zadavacca składanymi maralnymi pytańniami i navat nie nadta imi cikavicca (a navošta, kali ŭ krainie jość hałoŭny čałaviek, jaki za ŭsio adkazvaje — chaj jon i vyrašaje).

Ale heta nie značyć, što na temy śmierci i maralnaj adkaznaści nie treba pisać. Adzin artykuł ci navat cełaja sieryja artykułaŭ nie zdolnyja źmianić hramadskuju dumku. Adnak, varta nahadać, što, naprykład, u Francyi hiljatyna była pryviedziena ŭ dziejańnie apošni raz nie tak daŭno — u 1977 hodzie (u toj čas jana pierasoŭvałasia pa roznych haradach hetaj krainy), pry žyćci ciapierašniaha darosłaha pakaleńnia. Śmiarotnaje pakarańnie ŭ Francyi było skasavana, niahledziačy na toje, što hramadskaja dumka całkam jaho padtrymlivała. Siońnia ŭ ES za viartańnie pakarańnia śmierciu vystupajuć tolki marhinalnyja palityki.

Było b niedaravalnaj pamyłkaj ličyć, što čyja b to ni było śmierć, navat pryniesienaja ŭ achviaru niejkim ideałam i pryncypam, moža palepšyć situacyju ŭ jakoj by to ni było halinie žyćcia. Samaźniščeńnie čałavieka prosta lahło b na hramadstva i na nas usich jašče adnoj čornaj plamaj.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0