Uvosień ja ŭdzielničała ŭ prajekcie "Navučalnyja stažyroŭki ŭ Polščy". Kulturnaje abjadnańnie "Borussia" zaprasiła mianie i inšych studentaŭ u polski Olštyn. Zdavałasia b, što jašče ja nia viedaju pra našu zachodniuju susiedku...
Uvosień ja ŭdzielničała ŭ prajekcie "Navučalnyja stažyroŭki ŭ Polščy". Kulturnaje abjadnańnie "Borussia" zaprasiła mianie i inšych studentaŭ u polski Olštyn. Zdavałasia b, što jašče ja nia viedaju pra našu zachodniuju susiedku...
Jak na Radzimie, ale…
Polšča sustreła biełaruskich i ŭkrainskich studentaŭ ciopłym vosieńskim soniejkam, a 180-tysiačny Olštyn - centar Varmińska-Mazurskaha vajavodztva - adrazu začaravaŭ spakojem i suładnaściu. Paśla Druhoj suśvietnaj Varmija i Mazury ŭvajšli ŭ skład Polščy, i siudy - "na ziemli adzyskanyja" - pierajechała šmat repatryjantaŭ z SSSR: Biełarusi, Ukrainy, Litvy. Mahčyma, tamu ŭ katedralnym kaściole svaim prychilnym pozirkam sustreła z bakavoha aŭtara Vastrabramskaja Maci Božaja. Jak na Radzimie…
Pa pryjeździe my naviedali vajavodzki sojmik - tak praduhledžvała prahrama. U sojmiku pahutaryli z šefam kancylaryi Viktaram Markam Lejkam. Paśla hutarki zrazumieli, što miascovaje samakiravańnie moža mieć realnuju ŭładu dy samastojna rasparadžacca prybytkami biez ahladki na centar. U paviatovym Ščytnie my pahutaryli ź ludźmi, što niepasredna ažyćciaŭlajuć miascovaje samakiravańnie. Akazvajecca, što možna kiravać nia tolki "źvierchu", ale j "źnizu". Dla nasielnikaŭ byłoha SSSR heta navat ciažka ŭjavić. Zrešty, što kazać, kali ŭ miascovym muzei, siarod rečaŭ pobytu sialanaŭ XIX st. jość pras i ladoŭnia.
I nijakaha BRSM
Budynki Olštynskaha ŭniversytetu - 14 fakultetaŭ i 40 tys. studentaŭ - mieściacca na ŭskrainie horadu, stvarajučy ceły studencki haradok. Heta adziny takoha kštałtu kompleks u Polščy - akramia vučebnych karpusoŭ dy internataŭ na jaho terytoryi jość svaje kramy, bank, pošta. Sapraŭdny horad (płoščaj 230 ha) u horadzie! Asabliva nas uraziła cišynia: niama tłumu mituślivaha horadu, jak u Miensku, a voziera ź lebiedziami, pali, parki nastrojvajuć na zasiarodžanaść i plonnuju pracu. U studenckim haradku jość biblijateka, stajnia, kanferenc-zala, kaścioł, spartyŭny kompleks, redakcyi radyjo i hazet universytetu. I tut, jak u "horadzie": studenty majuć važki hołas u abmierkavańni ŭniversyteckich pytańniaŭ, sami prapanoŭvajuć niejkija cikavyja prajekty i atrymlivajuć hrošy na ich ažyćciaŭleńnie.
Na nastupny dzień my sustrelisia z udzielnikami hurtka słavistyki Olštynskaha instytutu neafilalohii. Cikava było parazmaŭlać z polskimi studentami, što vyvučajuć, akramia rasiejskaj, jašče biełaruskuju i ŭkrainskuju movy.
Pryščepka salidarnaści
Jedziem u Hdańsk. Nastroj, jak i nadvorje, soniečny. Najpierš nakiravalisia na haradzkuju sudnaverf, dzie naradziłasia "Salidarnaść". Prachodziačy cieraz zali muzeju prafsajuzu, dumaješ, što mienavita hetaha pačućcia nie chapaje zaraz ludziam u tvajoj krainie - salidarnaści. Adčuvańnia, što za tvajoj śpinaj vialiki natoŭp, jaki dumaje tak ža, jak i ty. A pakul hetaha nia budzie, nas nia ździviać palički-ekspanaty savieckaj kramy, na jakich samotna staić sol i vocat, a huk "Razmova kantralujecca" z telefonnaj budki budzie nadalej pałochać i nahadvać tvaju rečaisnaść.
Zdajecca, Hdańsk padobny na inšyja eŭrapiejskija harady z staražytnaj historyjaj. Adnak blizkaść da mora robić svaju spravu - i partovy horad maje svaju niepaŭtornuju atmasferu. Moža, heta handlary burštynam, dziakujučy jakim horad padajecca adnoj vialikaj juvelirnaj kramaj, a mažliva, i niazvykłyja kamiennyja hanki, upryhožanyja kožny na svoj manier.
* * *
Zastali my i jak u Polščy adznačajecca Dzień usich śviatych. Pačynaješ lepš razumieć krainu, kali ŭviečary bačyš tysiačy śviečak na mohiłkach i ludziej, jakija, adarvaŭšysia ad ułasnych turbot, pavodle daŭniaha zvyčaju pryjšli pamalicca za dušy pamierłych. U hety momant łoviš siabie na dumcy, što krychu zajzdrościš im, bo jany dobra viedajuć, čaho vartyja, i razam, hramadoju dabivajucca hetaha. Dobra b nam tak.
-
Statkievič: Nastupnaje «akno mahčymaściaŭ» moža być apošnim dla biełarusaŭ
-
Statkievič ab pratestach va Ukrainie: Kali vy abrali z takoj pieravahaj prezidenta i adnačasova Viarchoŭnaha hałoŭnakamandujučaha, to dajcie jamu kiravać
-
Biełarus pra adstaŭku Fiodarava: Viera ŭ niepahrešnaha technakrata nievykaranialnaja
Kamientary