Hulnia pa rasiejskich praviłach

Hulnia pa rasiejskich praviłach

Ekanamičnyja pahadnieńni 12 krasavika mohuć mieć dla Biełarusi bolš fatalnyja nastupstvy, čym usie krasavickija palityčnyja cyrymonii papiarednich hadoŭ

Praz tydzień na pasiadžeńni “vyšejšaje dziaržrady sajuznaj dziaržavy” biełaruski i rasiejski baki źbirajucca padpisać damoŭlenaści ab vyraŭnoŭvańni ŭmovaŭ haspadarańnia dla pradpryjemstvaŭ Rasiei j Biełarusi.

Meta rasiejcaŭ — dabicca, kab Biełaruś mieła nia bolšuju ekanamičnuju samastojnaść, čym ichnyja rehijony. Kali ekanamičnyja pahadnieńni, padpisańnie jakich zaplanavanaje na 12 krasavika, nabuduć moc, rasiejski ŭrad zmoža ličyć svaju stratehičnuju zadaču napałovu vykananaj. Za zhodu Biełarusi Rasieja hatovaja navat płacić: my atrymajem haz i naftu pa tych samych cenach, što j Smalenskaja vobłaść, a ŭ dačynieńni da biełaruskich eksparcioraŭ buduć dziejničać unutryrasiejskija taryfy na čyhunačnyja pieravozki.

Rasieja ž patrabuje, kab Biełaruś admianiła lhoty svaim pradpryjemstvam, što pavialičvaje šancy rasiejskich vytvorcaŭ na ekanamičnuju ekspansiju ŭ Biełaruś. Urad heta razumieje, ale razumieje j nieabchodnaść takoha rašeńnia: niama srodkaŭ, kab ilhatavać pradpryjemstvy. Tamu ŭ pryncypie niepaźbiežnaje rašeńnie ab skasavańni lhotaŭ choča pravieści pad soŭsam “rasiejskaha dyktatu”. Ciapier dziaržava padtrymlivaje tolki 5—6 ź ich, a admiena lhotaŭ aznačaje faktyčnaje spynieńnie vytvorčaści. Hetym pradpryjemstvam zachavajuć ilhoty, jak miarkujecca, tolki da pačatku 2003 h. Jość spadziavańnie, što za hety čas źnižeńnie cenaŭ na enerhanośbity dazvolić palepšyć finansavy stan pradpryjemstvaŭ.

Najbolš pryncypovaje dla Rasiei i razdražnialnaje dla Biełarusi pytańnie — urehulavańnie zboru padatkaŭ na dabaŭlenuju vartaść. Rasieja nastojvaje na pryncypie “krainy pachodžańnia” (h.zn., ekspartujučy svaju pradukcyju ŭ Biełaruś, jana budzie sama źbirać padatak na jaje). Siońnia rasiejski ekspart u Biełaruś značna pieravyšaje biełaruski ŭ Rasieju: admoŭnaje zamiežnahandlovaje salda składaje 180 młn. dalaraŭ. Tamu Biełaruś ad takoha sposabu zboru maje značnyja straty. U jakaści kampensacyi našyja ŭłady patrabujuć tyja 180 młn. dalaraŭ. Rasieja nibyta hatovaja dać hetyja hrošy, ale sprabuje adciahnuć vypłaty na nastupny ci navat na 2005 h. Padobna, što, atrymaŭšy zhodu Biełarusi, Rasieja z časam spynić vypłatu kampensacyi, abumoviŭšy heta niejkimi palityčnymi ci ekanamičnymi pryčynami.

Šancy na toje, što ekanamičnyja dakumenty, jakija možna ličyć pieršym dziejsnym krokam intehracyi, buduć padpisanyja 12 krasavika, davoli vysokija. Premjer-ministry Hienadź Navicki j Michaił Kaśjanaŭ uchvalili prajekty čatyroch pahadnieńniaŭ, što tyčacca stvareńnia roŭnych umovaŭ haspadarańnia dla biełaruskich i rasiejskich pradpryjemstvaŭ. Niama zhody pakul tolki pa pytańniach, što tyčacca ŭskosnych padatkaŭ i mechanizmu ichnaha spahnańnia. Vierahodna, da 12 krasavika budzie padrychtavana niekalki varyjantaŭ pahadnieńnia, tamu daviedacca, jaki ź ich projdzie, možna budzie tolki paśla razmovy prezydentaŭ Biełarusi i Rasiei.

Hetyja dakumenty mohuć dać karotkaterminovuju karyść biełaruskaj ekanomicy. Ale dalejšaje jaje zaviazvańnie na rasiejskuju stavić šmatlikija palityčnyja i kulturnyja pytańni , bo daje Rasiei mahčymaść dyktavać svaje ŭmovy jašče bolš paśpiachova i bieskampramisna. I sioletniaje padpisańnie ekanamičnych pahadnieńniaŭ moža mieć dla Biełarusi bolš fatalnyja nastupstvy, čym usie krasavickija palityčnyja cyrymonii papiarednich hadoŭ.

Łahodnaje staŭleńnie biełaruskaj apazycyi da chutkaha padpisańnia dakumentaŭ pakazalnaje. Pa-pieršaje, mocna ŭkaraniŭsia stereatyp, što praz ekanomiku Rasieja nibyta moža (asabliva naiŭnyja vierać, što i choča) dapamahčy Biełarusi stać na šlach liberalizacyi hramadzkaha žyćcia. Pa-druhoje, apazycyi ciažka ŭpeŭnić nasielnictva ŭ zhubnych bakach ekanamičnaj intehracyi, bo jany stanuć bačnyja tolki praz dastatkova praciahły čas. A palityka ŭłady pabudavanaja na advarotnym: jana peryjadyčna pakazvaje svaje pośpiechi “ŭžo siońnia”, nia majučy akreślenaj stratehii na zaŭtra.

Raŭnapraŭnych sajuzaŭ pamiž dziaržavami z roznymi patencyjałami nia moža być. Heta dobra ŭśviedamlajuć i Biełaruś, i Rasieja. Kali dla pieršaj hulnia ŭ intehracyju moža stacca losavyznačalnaj, dyk dla apošniaj jana paraŭnalnaja z prablemaj adnaho z rehijonaŭ: pytańnie jość, ale jano moža i pačakać. Mienavita tamu Rasieja ciarpliva naviazvaje Biełarusi intehracyju pa svaich praviłach.

Valancin Paŭłoŭski