Šantaž pa-rasiejsku, adkaz na trasiancy

Šantaž pa-rasiejsku, adkaz na trasiancy

Pucin choča vyzvalić džyna intehracyi z-pad kantrolu Łukašenki

Łukašenka nie daje Maskvie mahčymaści stvaryć inšyja centry ŭłady, jakija pieraniali b u jaho inicyjatyvu intehracyi i palehčyli prychod rasiejskaha kapitału ŭ Biełaruś. Adnak Łukašenka pa svajoj idealohii nia zdolny zabiaśpiečyć i pavarotu Biełarusi da Zachadu. Raźviazka — 25 červienia?

Adlik padziejaŭ pačaŭsia, kali zrabiŭ zajavu namieśnik ministra ekanomiki Biełarusi Andrej Tur. Napiaredadni sustrečy Łukašenki z Pucinym mienavita jamu vypaŭ honar paviedamić, što ŭrad nie źbirajecca pradavać kantrolnyja pakiety biełaruskich pradpryjemstvaŭ nivodnamu z rasiejskich aliharchaŭ. Ničoha niečakanaha ŭ zajavie nie było. Prychod rasiejskaha biznesu niasie pahrozu ŭładzie łukašystaŭ.

Za dzień da spatkańnia Łukašenki i Pucina kiraŭniki Rasiei, Ukrainy i Niamieččyny damovilisia pra stvareńnie kansorcyjumu dla pampavańnia rasiejskaha hazu ŭ Eŭropu praz Ukrainu. Ambicyjny prajekt prakładki hazapravodu praź Biełaruś byŭ adkładzieny na śviatoha Nikoli.

Sustreča Łukašenki i Pucina mieła rekordnuju praciahłaść – 10 hadzinaŭ. “Što takoje abmiarkoŭvajecca?” — nie mahli daŭmiecca žurnalisty. Kamentary prezydentaŭ byli davoli niaŭciamnymi. Łukašenka kazaŭ, što Pucin prapanavaŭ jamu spačatku abrać sajuzny parlament, a potym pryniać na referendumie kanstytucyjny akt. Biełaruski kiraŭnik adznačyŭ, što maje inšy padychod, ale paabiacaŭ razhledzieć rasiejskija prapanovy na praciahu dvuch tydniaŭ. U svaju čarhu, Pucin źjedliva pracytavaŭ źviestki, jakimi, vidavočna, kazyraŭ na pieramovach Łukašenka: što ŭ Biełarusi 50% ludziej vystupajuć suprać skasavańnia suverenitetu krainy. U adkaz Łukašenka ŭžyŭ ułaścivuju jamu rytoryku, padkreśliŭšy, što — zatoje — abjadnańnia ź Biełarusiaj chočuć 80—90% rasiejcaŭ.

U maksymalna prynižalnaj maniery

Hetaja rytoryka mieła prychavać pryncypovyja supiarečnaści, jakija vyśvieciła picierskaja sustreča. U svaich zajavach, zroblenych u Rasiei, Łukašenka zaŭsiody vystaŭlaje siabie bolšym intehrataram, čym u vystupach pierad biełaruskaj aŭdytoryjaj. Hetym razam, rytoryka nie ŭratavała. Raspłata za niešta, što adbyłosia ci, chutčej, nie adbyłosia padčas 10-hadzinnych pieramovaŭ, była amal imhniennaja.

U sieradu “Itera” telehramaju papiaredziła biełaruski ŭrad pra źnižeńnie pastavak hazu ŭ našu krainu na 50%. A ŭ čaćvier rasiejski prezydent vykazaŭsia bolš čym peŭna. Intehracyjnyja padychody Miensku jon acharaktaryzavaŭ jak “idealahičnaje šałupińnie i kašu”. Jon vyśmiejaŭ honar zamiežnaje palityki Łukašenki — ideju stvareńnia sajuznaj dziaržavy na parytetnych pačatkach. Vystup Pucina byŭ vytrymany ŭ maksymalna prynižalnaj maniery, ale samym spakojnym tonam, jak jon heta ŭmieje rabić.

Značna bolš hruba tyja ž dumki vykazali viernyja Kramlu ŚMI i palityki. Internet-vydańnie “Viesti.ru”: “Kali Kreml padtrymaŭ Łukašenku na vybarach, dyk musić za jaho adkazvać. Jak adkazvajuć za čatyrochnohich siabroŭ uładalniki sabak: treba vyhulvać ich u peŭnych miescach i trymać u čałaviečym asiarodku na karotkim łancužku i ŭ napyśniku”. U.Žyrynoŭski: “Łukašenka, moža być, prosta siońnia nie da kanca kaža, ale jon zhodny budzie, dajcie viery, na formułu prosta ŭvachodžańnia Mienskaj i Mahiloŭskaj huberni ŭ skład Rasiei, a siabie — na pasadu pieršaha vice-premjera rasiejskaha ŭradu — zamiest Matvijenki”.

Biełaruskija čynoŭniki ahryznulisia ź nieŭłaścivaj im rezkaściu.

U aŭtorak, vytrymaŭšy paŭzu, skazaŭ słova i kiraŭnik Biełarusi. Ton vystupu byŭ dastatkova ćviordy: “Siońnia my heta pačuli na samym vysokim uzroŭni. Heta dobra. Ciapier my viedajem pazycyju kiraŭnictva Rasiei”. Pramova była spoŭnienaja nacyjanalistyčnaj rytorykaj: “Hodzie, my ŭžo ŭ svajoj historyi najelisia, kali nas to cisnuli, to dušyli, to my krajem byli, to pry huberni byli… Sieviera-zapadnym krajem my nia staniem”. Kiraŭnik Biełarusi charaktaryzavaŭ prapanovu dałučeńnia Biełarusi da Rasiei jak nierealistyčnuju, zaviedama nieprymalnuju. “Kiraŭnictva Rasiei razumieje, što takoha nia budzie. Tady čamu ž prapanujuć?”

Tym nia mienš, kiraŭnik Biełarusi ličyć mahčymym viartańnie da raniejšaha stanu rečaŭ, jaki ciahniecca z 2000 h. — kali niechać da intehracyi maskavałasia intehracyjnaj rytorykaj: “My hatovyja iści nastolki daloka i hłyboka ŭ budaŭnictvie sajuznych stasunkaŭ, nakolki siońnia da hetaha hatovaje kiraŭnictva Rasiei!”. A kiraŭnictva Rasiei paŭtaraje tuju samuju dumku z dakładnaściu da naadvarot.

Ale nadzieja na zamireńnie zastajecca. Z pryčyny roŭnaje siły praciŭnikaŭ. Zrušyć biełaruski status-kvo niaprosta. “Sovietskaja Biełoruśsija”, orhan łukašenkaŭskaje administracyi, nieŭzabavie paśla interviju viečnaha maŭčuna V.Šejmana vydrukavała poŭny tekst taho adkazu Pucina na pytańnie nieviadomaha chirurha, jaki narabiŭ stolki homanu. Prezydent Rasiei ŭ dobraj harbačoŭskaj tradycyi vykłaŭ na sustrečy z rataŭnikami čałaviečych sercaŭ usiu kancepcyju adnosinaŭ Rasiei z krainami SND.

Siarod prynadnych reveransaŭ u bok Ukrainy i ŭchvalnych zhadak pra Ŭzbekistan słovy pra Biełaruś sapraŭdy hučać nia tak bieznadziejna. Dy pytańnie ŭ tym, čamu mienavita hetuju zajavu Pucina raźdźmuli kramloŭskija ŚMI?

Daviadziecca šukać varyjanty

Akademik Vajtovič admianiŭ svoj planavy vizyt u Pieciarburh, a za im i kiraŭnik pałaty Vadzim Papoŭ.

Zbolšaha ŭ biełaruskich palityčnych kołach panavała rasčaravańnie ŭ Pucinu z nahody jahonych apošnich zajavaŭ i kamentaroŭ upłyvovych maskoŭskich palitykaŭ i ŚMI. Heta była taksama nahoda vyjavić palityčnuju samastojnaść dla tych, kamu raniej u łukašenkaŭskaj systemie naležała maŭčać. Antyrasiejski ton kiraŭnika padtrymali ŭsie značnyja ŭradoŭcy. Prynamsi, tyja, chto ŭ biełaruskim kiraŭnictvie ŭvohule ŭmieje havaryć.

Asabliva prynižalnymi stali ličby “3% i 97%”. Biełarusy tradycyjna hanaracca svajoj haspadarskaściu dy ruplivaściu i nia lubiać nachlebnictva. Zrešty, hetyja ličby i nie adpaviadajuć rečaisnaści. Pra heta zajaviŭ u časie presavaj kanferencyi vykanaŭca abaviazkaŭ staršyni Nacyjanalnaha banku Pavał Kałaŭr. Pavodle jahonaj acenki, biełaruskaja dola vyšejšaja i składaje kala 5–7%. Jon ža skarystaŭsia nahodaju, kab adznačyć: skasavańnie idei nadnacyjanalnych orhanaŭ u tak zvanaj sajuznaj dziaržavie pryviadzie da pierahladu biełaruska-rasiejskich damoŭlenaściaŭ pra stvareńnie ahulnaha emisijnaha centru.

Pavał Kałaŭr: “Kali stavicca pytańnie, što adzinym emisijnym centram budzie Centralny bank Rasiei, to, pa-pieršaje, heta nie stasujecca z sajuznaj damovaj. Pa-druhoje, u hetym niama nieabchodnaści, bo mahčymaja inšaja, bolš hnutkaja systema, jakaja adpaviadaje intaresam dźviuch krainaŭ. I, što samaje hałoŭnaje, takaja systema nie začyniała b šlachu da abjadnańnia inšych dziaržavaŭ — Kazachstanu, Kirhizii, Eŭrazijskaj ekanamičnaj supolnaści. Takaja systema prazrystaja i nie dapuskaje manapalizmu z čyjho-kolviek boku.

Hetaje pytańnie budzie vyrašacca ŭ zaležnaści ad dalejšych pieramovaŭ u pytańni kanstytucyjnaha aktu. Kali ž buduć źmienienyja niejkija pałažeńni damovy, što heta nie adnosicca da kampetencyi sajuznaj dziaržavy, to daviadziecca šukać niejkija inšyja padychody i varyjanty”.

Na ahulnym fonie krychu absurdna hučali kamentary pradstaŭnikoŭ biełaruskaje “centrysckaje apazycyi”. “Pucin staŭ viduščy”, — ciešyŭsia Michaił Marynič, były pasoł Biełarusi ŭ Łatvii. — Zajava Pucina — heta pieramoha biełaruskich demakratyčnych siłaŭ”.

Pucin vykarystaŭ Kolina Paŭeła

Lider Liberalna-demakratyčnaj partyi Biełarusi Siarhiej Hajdukievič razam z mnohimi miarkuje: “Praz Pucina Łukašenku dali zrazumieć: jamu daviadziecca ličycca ź mierkavańniem mižnarodnaj supolnaści”. Na takoj interpretacyi nastojvajuć i rasiejcy. Siarhiej Karahanaŭ, adzin z samych upłyvovych kramloŭskich ekspertaŭ: “Toje, što skazaŭ Kolin Paŭeł, aznačaje pryznańnie amerykancami asablivaj roli i asablivaj adkaznaści Rasiei za sytuacyju ŭ Biełarusi”. A voś adzin z zachodnich dyplamataŭ u Miensku zajaviŭ dla “NN”: “Heta Pucin zrabiŭ pa-rasiejsku. Jon vykarystaŭ zajavu Paŭeła jak nahodu. Amerykancy nie admaŭlajucca ad raniejšaje pryncypovaje pazycyi: Rasieja pavinna pierastać razhladać novyja niezaležnyja dziaržavy jak svaju zonu ŭpłyvu”.

Pieradača Biełarusi Rasiei “dla impartu demakratyi” była b dzivactvam. Demakratyja nie ekspartujecca. Jana vyrastaje. Čačenija, Kałmykija, Prydniastroŭje, Abchazija — jakaja tam demakratyja na peryferyi rasiejskaha kantrolu! Na Zachad praz Uschod nia chodziać.

Rasieja nia maryć
pra Eŭraźviaz

Były ministar zamiežnych spravaŭ Biełarusi Ivan Antanovič, jaki ciapier žyvie i pracuje ŭ Maskvie, u interviju radyjo “Svaboda” tak prainterpretavaŭ zajavu Pucina: “Ja nia pamiataju, kab biełarusy kali-niebudź prapanoŭvali stvaryć analah byłoha Savieckaha Sajuzu. Ja ŭpeŭnieny, što ŭ Biełarusi nichto nie źbirajecca ŭvachodzić u skład niejkaj inšaj dziaržavy. Miarkuju, što i ŭ Rasiei nichto hetaha nie čakaje. Ja mušu skazać, što hetaja zajava tyčycca nia tolki biełaruska-rasiejskaj intehracyi. Heta pieršaja mocnaja i ŭsioabdymnaja zajava prezydenta Pucina pra toje, jak jon razumieje suverenitet. Kali dla prezydenta abmiežavańnie suverenitetu ŭ mahčymym sajuzie Rasiei i i Biełarusi niemahčymaje, dyk, vidać, na bližejšy čas jon nia dumaje ab ščylnaj intehracyi ź inšymi ŭtvareńniami, u tym liku i z Eŭraźviazam, dzie suverenitet krainaŭ-siabroŭ davoli istotna abmiežavany”.

U razumieńni I.Antanoviča, takim čynam, supiarečnaść miž zamiežnapalityčnymi kancepcyjami Rasiei j Biełarusi palahaje najpierš u tym, što Biełaruś, niahledziačy na niepaśladoŭnaść, usio ž bačyć svaju budučyniu ŭ składzie siamji eŭrapiejskich dziaržavaŭ, tady jak Rasieja ŭ siłu hieapalityčnych pryčynaŭ takoj nadziei nia maje.

Čakany siurpryz

Maskoŭski karespandent upłyvovaj niamieckaj “Frankfurter alhiemajne” piša: “Vykazaŭšy narešcie svaju pazycyju adnosna rasiejska-biełaruskaha abjadnańnia, Maskva, vidać, pierakreśliła ružovyja iluzii Miensku što da mahčymaści sumiaščać palityčnuju samastojnaść z ekanamičnaj zaležnaściu”.

Adnak ci sapraŭdy vypad Pucina staŭ dla biełaruskich uładaŭ siurpryzam? Biełaruski bok vidavočna pravakavaŭ sajuźnikaŭ. A.Tur viedaŭ, na što idzie, ahučvajučy “10%-ju kancepcyju” pryvatyzacyi, i Ł.Kozik viedaŭ, jakija dumki vykazvaje ŭ hučnym interviju “Narodnaj voli” pra cyvilizacyjnuju vyšejšaść biełarusaŭ, i Ja.Rybakoŭ — razvažajučy pra “maskoŭskija štučki”. I ŭsio heta — napiaredadni startu prajektu ANT.

Łukašysty chacieli b, kab hramadzkaja dumka ličyła vinavataj u pravale intehracyi Rasieju, a nie Biełaruś. I tak adbyłosia. “Praciŭniki intehracyi rana śviatkujuć pieramohu!” — hrymieŭ śviatym hnievam Łukašenka.

Maskoŭski “Kommiersant'”: “Zajava Pucina stała lahičnym praciaham słovaŭ, pramoŭlenych padčas Dnia Rasiei. Tam jon skazaŭ, što ŭ Rasiei niama vorahaŭ i što jana nie pretenduje na niejki asablivy šlach raźvićcia. U sukupnaści z zapeŭnieńniami, što prahučali raniej na samitach Rasiei z ZŠA, NATO i EZ, u stratehičnym partnerstvie Maskvy z Zachadam heta aznačała kanceptualnaje afarmleńnie novaha zamiežnapalityčnaha kursu Kramla”. Siarhiej Kaścian, pracaŭnik litaraturnaha frontu: “Uładzimier Pucin vykonvaje volu Buša. …Pavažanamu prezydentu brackaj rasiejskaj dziaržavy treba najpierš nia much ad katlet adździalać, a adździalić kramloŭskich ślapnioŭ ad cieła sajuzu Biełarusi i Rasiei”. Stanisłaŭ Šuškievič: zajava U.Pucina abumoŭlenaja “patrebami narmalnaha raźvićcia Rasiei, narmalnaj ekanomiki i narmalnaha palityčnaha myśleńnia jaje ciapierašniaha kiraŭnictva”. Hazeta “Sovietskaja Rośsija”: “Pucin choča pachavać sajuz”. Abaranić “sajuznuju dziaržavu” zaklikaje na staronkach “Pravdy” i lider rasiejskaj kampartyi Hienadź Ziuhanaŭ.

Asnoŭny tormaz?

Zusim inšy pohlad na pryčyny źjaŭleńnia zajavy Pucina vykazaŭ viadomy kramloŭski palittechnolah Hleb Paŭłoŭski: “U adnosinach z sajuzam isnuje taki paniatak, jak palitkarektnaść. Pakolki my ŭsie viedajem, što ŭ prezydenta Biełarusi Łukašenki padaje rejtynh. Heta nia drenna i nia dobra, heta fakt”. U pierakładzie z palittechnalahičnaje na čałaviečuju heta aznačaje: my chočam, kab rejtynh Łukašenki padaŭ. Heta dazvolić nam vykarystać jahonuju słabaść.

Maskoŭskaja “Niezavisimaja hazieta” pałochaje: “U Biełarusi heta ŭ perspektyvie pahražaje padzieńniem Łukašenki, va ŭsialakim vypadku, dla Zachadu heta budzie kart-blanš, kab pryniać admysłovyja miery...” Pobač jana pryvodzić i bolš realistyčnaje vykazvańnie Alaksieja Małašenki, prafesara Maskoŭskaha centru Karnehi: “Toje, što adbyłosia, zakanamierny vynik usioj historyi raźvićcia rasiejska-biełaruskich dačynieńniaŭ u ramkach zhadanaj damovy. Hety praces byŭ pravalny ad samaha pačatku, bo sama sproba adradzić sajuz dźviuch dziaržavaŭ na niezrazumieła jakim hruncie i ź jakimi pravami kožnaj užo ŭjaŭlałasia absurdnaj”. Pavodle “Niezavisimoj haziety”, dalejšy scenar padziejaŭ moža mieć try varyjanty. “Poŭnaje padparadkavańnie Biełarusi voli Moskvy, jakaja, naturalna, budzie prychavanaja taktoŭnaj, bolš prymalnaj dla Łukašenki formaj, i tady Biełaruś staniecca čymści kštałtu “druhoha Tatarstanu” ŭ składzie Rasiei. Druhi varyjant — “fronda”: demanstracyja družby z Zachadam i strata ŭsialakaj cikavaści da pracy nad stvareńniem sajuznaj dziaržavy. I treci, najmienš vierahodny varyjant — niečakanaja źmiena kiraŭnictva Biełarusi ŭ asobie Łukašenki, jaki źjaŭlajecca “asnoŭnym tormazam” intehracyjnaha pracesu”, — piša dobra painfarmavanaja “NH”.

U hety kantekst hładka kładucca dziŭnavatyja pry tolki što abranym prezydencie pošuki “spadčyńnika Łukašenki”, jakija raspačała “Biełorusskaja diełovaja hazieta”.

Łukašenka ci “sajuzny parlament”

Za “psychičnaj atakaj” rasiejskich medyjaŭ, za zajavaj Pucina biassprečna staić pytańnie pra ŭłasnaść u Biełarusi.

Kreml choča stvaryć sytuacyju, pry jakoj Łukašenka staŭ by nie adzinym inicyjataram intehracyi ŭ našaj krainie. Voś sutnaść rasiejskich prapanovaŭ u pierakazie Łukašenki: “Vypatrašyć” ciapier dziejnuju damovu miž Biełarusiaj i Rasiejaj, pazbaviŭšy jaje źmiestu j sensu, a zatym vybrać parlament, jaki vypracuje kanstytucyju sajuzu i vyniesie jaje na referendum”. Za jakija ž źmiest i sens čysta deklaratyŭnaje damovy Łukašenka trasiecca?

Pavodle schiemy Pucina, dalejšuju schiemu intehracyi musić prapanoŭvać nie Łukašenka, a niezaležny ad biełaruskaha kiraŭnika orhan, što budzie składacca z daśviedčanych rasiejskich parlamentaroŭ i ich biazvolnych biełaruskich kalehaŭ. Kali b Pucinu ŭdałosia dabicca hetaha, karabiel biełaruskaha suverenitetu pajšoŭ by inšym kursam, a rasiejski kapitał narešcie zdabyŭ u Miensku startavuju placoŭku.

Łukašenka zamknuŭ intehracyju na sabie, zrabiŭšy dziaržaŭnaść Biełarusi zakładnicaj svajoj prychamaci. Tak surjoznaja intehracyja sapraŭdy nia robicca. Maskva ž choča stopracentovaj harantyi.

Dałučeńnie Biełarusi da Rasiei sapraŭdy niemahčymaje, tut łukašenkaŭcy nia brešuć. Niemahčymaje, bo nieprymalnaje. Aneksija Biełarusi da śmierci napałochała b inšyja krainy SND, a atočanaja eŭrapiejskimi dziaržavami Biełaruś była b viečnaj krynicaj separatyzmu i dyskredytacyi Rasiei.

Jak i skroź u SND, Maskva addała b pieravahu stratehičnamu kantrolu nad biełaruskaj haspadarkaj praz pastupovy prychod rasiejskaha kapitału na biełaruskija pradpryjemstvy. Heta idzie marudna, zatoje majem tendencyju źmianšeńnia doli Rasiei ŭ biełaruskim eksparcie (čakajecca, što da kanca hodu jana ŭpieršyniu zraŭnujecca z dolaju “krainaŭ dalokaha zamiežža”).

Źleźci ź ihołki enerhanośbitaŭ

10 hadoŭ biełaruskaje kiraŭnictva zastavałasia zakładnikam pramysłovaha łobi. Urad kiravaŭsia intaresami dyrektarskaha korpusu. Łukašenka vybivaŭ unutranyja rasiejskija ceny na enerhanośbity, kab źnizić sabiekošt biełaruskaj pradukcyi. I heta ciapier vyłazić bokam.

Niebiaśpiečnaść dla nacyjanalnaha suverenitetu samoj idei intehracyi pa-biełarusku — voś što vyśviecili prynižalnyja zajavy pucincaŭ. Čechija, Polšča zakłali ŭ kancepcyi nacyjanalnaj biaśpieki punkt, što z adnaje krynicy možna atrymlivać nia bolš za tracinu ŭsich enerhanośbitaŭ. A my — 90% nafty, 100% hazu z Rasiei. Niby pa začaravanym kole, usie stratehii budaŭnictva dziaržavy viartajucca da pytańnia enerhii.

Biełarusy sami ŭbłytalisia ŭ intehracyjnyja hulni. Zajava Pucina raźviejała sałodki tuman, jaki ich supravadžaŭ. Deputat pałaty pradstaŭnikoŭ i były alimpijski čempijon Uładzimier Parfijanovič upeŭnieny, što hetyja hulni ŭ intehracyju tre było b skončyć daŭno: “Daść Boh, Biełaruś zachavaje svoj suverenitet. Ja dumaju, što heta pavinna było adbycca dva hady tamu, kab katlety adjechali ad much”. Jak vykazaŭsia Michaił Marynič, “dalejšaja intehracyja nabudzie charaktar cyvilizavanych adnosin dźviuch suverennych krainaŭ”. H.zn. spynicca. Hulni ž vakoł vabnych biełaruskich pradpryjemstvaŭ nia spyniacca. Pole dla maneŭru ŭ Łukašenki na samoj spravie vielmi vuzkaje. Choča nia choča, a 25 červienia — znoŭ jechać da Pucina. Cikava, kali kančajecca termin pucinskaha ultymatymu? I što vyrašyła “vertykal” na źlocie ŭ Mahilovie?

Biełaruś “siadzić na ihołcy” tannych rasiejskich enerhanośbitaŭ. U Prybałtycy, Ukrainie admova ad ich u 1992—94 h. supravadžvałasia 40%-m spadam u pramysłovaści. Źnižeńnie pastavak hazu — jasny syhnał, što i ŭ Biełaruś haz moža pajści pa ŭkrainskich cenach. Prybałtyka, Ukraina paviarnulisia da Zachadu i vytryvali ciažki pierachodny peryjad. Ale Łukašenka na svajoj idealohii zabiaśpiečyć pavarot da Zachadu nia moža. Choć tolki hety pavarot daŭ by biełaruskaj dziaržaŭnaści doŭhaterminovuju stabilnaść.

Za intehracyjaj idzie praćvierazieńnie. Pryznačany na listapad Usiebiełaruski schod intelihiencyi ŭ abaronu niezaležnaści moža nabyć inšaje hučańnie.

Barys Tumar

Zianon Paźniak:

Možna narabić hłupstvaŭ

Zajavy Ŭładzimiera Pucina i Alaksandra Łukašenki kamentuje lider Kanservatyŭna-chryścijanskaje partyi BNF Zianon Paźniak.

Adbyłasia čakanaja i patrebnaja źmiena dyplamatyčnaje terminalohii. Va ŭžytak uvodzicca pytańnie ab aneksii. Raniej jaho chavali pad floram “sajuzu”… Daviali krainu da biednaści, narod — da adureńnia, najvyšejšy va Ŭschodniaj Eŭropie ekanamičny patencyjał pieratvaryli ŭ niejkija aškamiotki, pakłali na łapatki biznes, padrychtavali źniščeńnie biełaruskaj kultury, movy, asłabili nacyjanalny pačatak — kraina hatovaja da zdačy.

Łukašenku faktyčna pastaŭleny ultymatum: albo idzi da nas z patrachami, albo my tabie haz adklučym. I Łukašenka moža narabić hłupstvaŭ. Sytuacyja surjoznaja. Alternatyva łukašenkaŭcam źniščanaja — BNF raskołaty. U łukašystaŭ jość ułada, i jana ich jadnaje. Ich interas — trymacca razam. Adnak łukašenkaŭcy hatovyja zdać krainu, bo ŭ ich niama samastojnaha myśleńnia. Dyj Łukašenka nikoli nie pavierniecca da Zachadu, nia źvierniecca da nacyjanalnaha pytańnia, nie pačnie macavać nacyjanalnuju dziaržavu, nacyjanalnuju kulturu.

Patrebnaja siła, kab pieraviarnuć sytuacyju. Dla siły patrebnaja ideja. A dla idei patrebnaja infarmacyja. Tolki nacyjanalnaja ideja moža skansalidavać nacyju na stvareńnie nacyjanalnaj dziaržavy. Toje, što adbyvajecca ŭ biełaruskich ŚMI, — nacyjanalnaja hańba. Pry aśviatleńni toj samaj zajavy Pucina — miaščanskaja bałbatnia, vał emacyjnych acenak… Tolki za hetym vałam chavajecca zusim peŭnaja palityka.

Tym nia mienš, sytuacyja niebiaśpiečnaja i dla tych, chto staić za hetaj bałbatnioj. Bo kali idzie adkrytaja razmova, adkryty šantaž, dyk možna i adkryta abaraniacca. Kali nacyja ŭśviedamlaje niebiaśpieku, infarmacyja raspaŭsiudžvajecca imhnienna i biaz radyjo, i biez telebačańnia. Tady sama sytuacyja stvaraje mahnetyčnaje pole ŭ hramadztvie. Takoje zdarałasia ŭ Biełarusi ŭ minułyja stahodździ, niešta padobnaje moža adbycca i zaraz.