Apytańnie “NN”
Biełaruskija palityki, paety, žurnalisty, hramadzkija dziejačy adkazvajuć na pytańni karespandenta “NN” pra perspektyvy rasiejska-čačenskaj vajny. Apytańnie pravodziłasia napiaredadni niadaŭniaha teraktu ŭ Maskvie.
23 kastryčnika hrupa ŭzbrojenych čačencaŭ zachapiła dom kultury na vulicy Mielnika ŭ Maskvie i amal 700 zakładnikaŭ.
U hety čas tam demanstravaŭsia miuzykł “Nord-Ost”, i zala była amal całkam zapoŭnienaja. Pavodle sajtu kavkaz.org, akcyja ździejśnienaja čačencami-śmiarotnikami na čale z palavym kamandziram Maŭsaram Barajevym. Paviedamlajecca, što asnovu hrupy składajuć čačenki-ŭdovy. Terarysty adpuścili z budynku dziaciej i žančynaŭ. Kali numar rychtavaŭsia da druku, dom kultury byŭ uziaty ŭ abłohu bajcami ŭnutranych vojskaŭ, a čačency zaminavali budynak. Ichnaje patrabavańnie - spynić vajnu ŭ Čačenii.
Siarhiej Bułyhin, stats-sakratar, pamočnik ministra abarony pa pytańniach vajskovaj palityki: Nie pavinien nichto nikoha pieramahać. Pieramoha tut nieprymalnaja. Pieramahać možna, kali vorah na ciabie napaŭ i ty baronišsia. A ŭ Čačenii treba ŭsio vyrašać mirnym šlacham. Pieramovami. Tolki tak udasca pazbavicca prablemaŭ, jakija na Kaŭkazie isnujuć užo stahodździ. Treba dabivacca ŭstalavańnia miru. I potym naładžvać čačenskaje samakiravańnie. U miežach Rasiei, zrazumieła.
Ibrahim Kanapacki, namieśnik staršyni Musulmanskaha relihijnaha abjadnańnia: Čačencaŭ nielha pieramahčy, ich možna tolki vyniščyć. Što Rasieja faktyčna i sprabuje zrabić. Samaje paradaksalnaje, što vyniščaje jana svaich ža hramadzianaŭ. Atrymlivajecca sapraŭdnaja hramadzianskaja vajna. Rasieja čuje pach nafty. I viadzie vajnu na zhubu cełaha narodu. Rasiejskija palityki čamuści nia robiać vysnovaŭ z historyi. Zabylisia i na svajho vialikaha Lava Tałstoja. Jon vuń jašče kali skazaŭ, što na Kaŭkazie niemahčyma stralać. Bo adzin raz streliš - i sto hadoŭ vajna. Navat Stalin nie sprabavaŭ uziać čačencaŭ bojkaju. Jon ich departavaŭ. Unuki departavanych siońnia vajujuć suprać Rasiei. Buduć vajavać i dzieci tych, kaho ciapier zavuć separatystami. Čačency žyvuć pa svaich zakonach. Ich źmianić niemahčyma. Pryjechała, naprykład, da nas čačenka-ŭciakačka ź dziećmi i nie zmahła pryžycca. Tam vajna, śmierć, ale tam usio ichnaje. Tam ichny ład žyćcia.
Pavał Bułacki, televiadučy: Rasieja voźmie pad kantrol hety rehijon. Pieravaha pakul na jaje baku. Ale ž tam hornyja ludzi. Heta taksama treba ŭličvać. Kanflikt moža zaciahnucca - jak na Blizkim Uschodzie. Pakul nia budzie niejkaha valavoha rašeńnia, ničoha nia źmienicca.
Mikoła Statkievič, lider “Narodnaj Hramady”: Nichto. Čačency nie pieramohuć, bo majuć zamała resursaŭ. I ludziej, i zbroi. A Rasieja svaimi dziejańniami tolki raspalvaje varožaść. Čačency adkazvajuć supracivam, a rasiejskija aficery i žaŭniery na heta - hvałtam. Tak moža praciahvacca doŭha, bo ŭ Čačenii vyrasła cełaje pakaleńnie, jakoje nie ŭjaŭlaje siabie biez vajny i zmahańnia. Dla poŭnaj pieramohi Rasieja nia moža prymianić taktyku vypalenaj ziamli - zaminajuć mižnarodnyja abaviazacielstvy. Dyj znajści palityčnyja šlachi vyrašeńnia prablemy nie ŭdajecca. A heta mahło b być vyjściem.
Leanid Drańko-Majsiuk, paet: Pieramoža narod Čačenii. U mianie jość viera dy nadzieja mienavita na heta. Historyja pakazvaje, što narody ŭsio ž taki pieramahajuć, kali adstojvajuć svaje intaresy. Z samaha pačatku kryvavych padziejaŭ maje sympatyi byli na baku čačenskaha narodu.
Cimafiej Drančuk, kaardynatar ZUBRa: Pieramohuć čačency. Jany zmahajucca za svoj narod i svaju ziamlu.
Uładzimier Łabkovič, juryst “Viasny-96”: Pieramožcaŭ być nia moža. Z punktu hledžańnia pravaabaroncaŭ, Rasieja ździajśniaje hienacyd čačenskaha narodu. U “pieršaj” vajnie pieramahli čačency. Ale potym Maschadaŭ nia zdoleŭ zachavać adzinstva krainy. Jon prajhraŭ mir. Tamu za ŭsio, što ciapier tam adbyvajecca, urad Ičkieryi taksama niasie adkaznaść.
Taciana Śnitka, žurnalistka: Mnie chočacca patasna adkazać, što pieramohuć čačency. Ale ja nia viedaju, što tam nasamreč. Na rasiejskich kanałach - šalonaja prapahanda. Da nas dachodzić tolki pałova infarmacyi i tolki z adnaho boku. Ja była ŭ Čačenii dva razy. Hałoŭnaje, što zrazumieła, - ja nienavidžu vajnu. Lubuju. Strašenna cierpiać usie. Čačency, jak mały narod, najbolš. Ale isłamski śviet ich nasamreč padtrymlivaje. Nieviadoma, što lepš - baranić niezaležnaść zbrojaj ci prystasoŭvacca i paźbiahać achviaraŭ, jak biełarusy.
Apytvała Volha Ancypovič
Kamientary