U vydaviectvie «Biełaruś» vyjšła kniha tapanimičnych padańniaŭ «U Lepieli lepiej…», jakuju skłali daśviedčanyja navukoŭcy T. V. Vałodzina i T. I. Kucharonak. Vydańnie adkryvaje sieryju «Lehiendy i padańni ziamli biełaruskaj», piša «Źviazda».
Simpatyčnym i vyznačalnym epihrafam adkryvajecca kniha «U Lepieli lepiej…»: «U siołaŭ imiony, jak huki cymbałaŭ…» (Piatruś Broŭka). Staronki zbornika, staronki lehiend i padańniaŭ pra ŭźniknieńnie nazvaŭ haradoŭ i viosak Biełarusi hučać jak sapraŭdnaja muzyka. Tut i karotkija kampazicyi, i siuity, i inšyja tvory, u jakich dajecca abhruntavańnie nazvaŭ pasieliščaŭ, prydumanaje narodam. U pradmovie da knihi havorycca: «Narodnyja apoviedy pra ŭźniknieńnie nazvaŭ pasieliščaŭ pryniata nazyvać tapanimičnymi padańniami, ad zapazyčanaha z hrečaskaj movy słova «taponim» («miesca», «imia»). Takija padańni časta zasnavany na tak zvanaj narodnaj etymałohii, a heta značyć, vytłumačeńnie nazvy abapirajecca na suhučča ź inšymi, zrazumiełymi słovami ci vyrazami. Nu chiba žyli na miescy sučasnaha Słonima słany? Ale ž padabienstva słoŭ dazvoliła biezymiennamu aŭtaru pasialić hetych žyvioł na našaj Haradzienščynie. Ci ŭzhadajem pra sto linioŭ, jaki nibyta vyłaviŭ niejki ŭmielec na miescy sučasnaha Stolina.
Častka nazvaŭ viosak ci haradkoŭ utvaryłasia ad imionaŭ ich pieršanasielnikaŭ ci jarkich asob, jak Klimavičy, abaviazanyja dužamu Klimu, ci ad vymaŭlenych kimści važnych słoŭ, jak Homiel, jaki atrymaŭ svaju nazvu ad vokličaŭ «Ho! Miel!» <…> Tapanimičnyja padańni — sapraŭdy, čaściej trahičnyja i ŭ toj ža čas pavučalnyja historyi, hałoŭnymi hierojami jakich vystupajuć nie stolki ludzi, kolki viernaść i zdrada, spahada i złość, dabro i zło. Ale heta zusim nie kazki, ich prydumvali i raskazvajuć nie dla taho, kab zabaŭlać kaho-niebudź ci pryjemna bavić čas. Heta apoviedy z vyraznaj paznavalnaj i vytłumačalnaj metaj…»
Teksty, sabranyja ŭ pryhoža aformlenym zborniku (mastak — H. Kalinoŭskaja), znajomiać nas z padańniami pra pachodžańnie nazvaŭ nastupnych pasieliščaŭ: Brest, Białyničy, Biaroza, Viciebsk, Vałožyn, Homiel, Dobruš, Zelva, Ivacevičy, Ivianiec, Kalinkavičy, Kamianiec, Kapyl… Tyraž vydańnia — 1200 ekzemplaraŭ.
Knihu «U Lepieli lepiej…» možna nabyć u kniharniach AAT «Biełkniha» pa ŭsioj krainie, a taksama ŭ kniharni «Akademkniha» pa adrasie: Minsk, praśpiekt Niezaležnaści, 72.
Ciapier čytajuć
20‑hadovuju dziaŭčynu z ahraharadka Makrany na miažy z Ukrainaj asudzili za Hajuna5
20‑hadovuju dziaŭčynu z ahraharadka Makrany na miažy z Ukrainaj asudzili za Hajuna
Biełaruś užo nie tolki pra palitviaźniaŭ. Z čym Śviatłana Cichanoŭskaja pajechała na adzin z hałoŭnych forumaŭ pa biaśpiecy ŭ ZŠA i što tam rabiŭ Siarhiej Cichanoŭski1818
Kamientary