Navuka i technałohii55

U evalucyi čałavieka znajšli niečakany skačok rostu

Novaje daśledavańnie pakazała, što evalucyja čałavieka nie była pastupovym pracesam bieśpierapynnaha rostu. Kala dvuch miljonaŭ hadoŭ tamu pradstaŭniki rodu Homo pieražyli svojeasablivy skačok rostu: siaredniaja masa cieła istotna pabolšała, što dapamahło im asvojvać novyja terytoryi i bolš efiektyŭna zdabyvać ježu.

Ekspazicyja «Evalucyja čałaviectva: vialiki šlach napierad» u Muziei pieršabytnaj historyi Čanhok (Paŭdniovaja Kareja). Fota: artsandculture.google.com

Hadami navukoŭcy spračalisia, ci pavialičvalisia prodki čałavieka ŭ pamierach pastupova na praciahu evalucyi, ci ž rezki skačok adbyŭsia ŭ niejki klučavy momant historyi rodu Homo.

Kab razabracca ŭ hetym pytańni, mižnarodnaja hrupa navukoŭcaŭ z Redynhskaha i Oksfardskaha ŭniviersitetaŭ praanalizavała źviestki pra 386 vykapniovych znachodak, jakija naležali da 21 vidu hamininaŭ — hrupy, što ŭklučaje sučasnych ludziej, vymierłyja vidy čałavieka i našych najbližejšych prodkaŭ paśla evalucyjnaha razychodžańnia z šympanze i banoba. Vykarystoŭvajučy statystyčnyja madeli, daśledčyki prasačyli, jak źmianialisia pamiery cieła hetych istot na praciahu miljonaŭ hadoŭ.

Schiema pakazvaje dźvie asnoŭnyja hipotezy evalucyi pamieraŭ cieła prodkaŭ čałavieka: pastupovy rost (A) i rezki skačok (V) u pradstaŭnikoŭ rodu Homo. Krynica: materyjały artykuła

Na dumku aŭtaraŭ pracy, papiarednija daśledavańni niaredka prychodzili da roznych vysnoŭ tamu, što razhladali tolki asobnyja frahmienty značna bolš składanaj karciny. Abjadnańnie ŭsich dastupnych vykapniovych znachodak, paraŭnańnie roznych hipotez i ŭlik evalucyjnych suviaziaŭ pamiž vidami dazvolili atrymać bolš poŭnaje ŭjaŭleńnie pra toje, jak źmianialisia pamiery cieła prodkaŭ čałavieka.

Na vyniki, jakija apublikavanyja ŭ časopisie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), źviartaje ŭvahu vydańnie Daily Mail.

Analiz pakazaŭ, što ŭ rańnich prodkaŭ čałavieka masa cieła pavialičvałasia pastupova. Adnak kala dvuch miljonaŭ hadoŭ tamu adbyŭsia značna bolš prykmietny skačok, źviazany sa źjaŭleńniem Homo erectus — adnaho z rańnich pradstaŭnikoŭ rodu Homo.

Pavodle acenak daśledčykaŭ, siaredniaja masa cieła ŭ hety pieryjad pavialičyłasia prykładna z 40 da 60 kiłahramaŭ. Pry hetym nie ŭsie evalucyjnyja linii rušyli tym ža šlacham: niekatoryja vidy zastavalisia adnosna nievialikimi i nie dasiahali pamieraŭ sučasnaha čałavieka.

Na dumku aŭtaraŭ, heta śviedčyć pra toje, što evalucyja pamieraŭ cieła ŭ hamininaŭ adbyvałasia nieadnolkava ŭ roznych hrupach. Najbolš istotnyja źmieny adbylisia ŭnutry rodu Homo i supali ź inšymi važnymi pieraŭtvareńniami ŭ ładzie žyćcia prodkaŭ čałavieka.

U hety pieryjad pradstaŭniki rodu Homo pačali bolš efiektyŭna pierasoŭvacca na dźviuch nahach, spažyvali bolš miasa i pieraadolvali značna bolšyja adlehłaści ŭ pošukach ježy i prydatnych miescaŭ dla žyćcia.

Na dumku aŭtaraŭ pracy, pavieličeńnie pamieraŭ cieła mahło być ciesna źviazana z hetymi źmienami ŭ pavodzinach i ekałohii rańnich ludziej. Bolšaja masa i rost mahli palahčać praciahłyja pieramiaščeńni i dazvalać vykarystoŭvać bolš raznastajnyja charčovyja resursy.

Asablivuju rolu ŭ hetym pracesie daśledčyki advodziać Homo erectus. Hety vid uźnik u Afrycy, ale paźniej raspaŭsiudziŭsia na značnyja terytoryi Azii i dasiahnuŭ uskrain Jeŭropy, staŭšy pieršym hamininam, jaki pakinuŭ afrykanski kantynient.

Homo erectus mieŭ bolš vysoki rost i daŭžejšyja nohi, čym jaho papiaredniki, dziakujučy čamu moh lahčej pieraadolvać vialikija adlehłaści. Viertykalnaja pastava vyzvaliła ruki dla vykarystańnia pryład pracy, a adnosna vialiki mozh spryjaŭ raźvićciu novych technałohij. Jamu taksama časta prypisvajuć pieršyja śviedčańni kantralavanaha vykarystańnia ahniu.

Aŭtary daśledavańnia adznačajuć, što ich praca dapamahaje lepš zrazumieć adno z asnoŭnych pytańniaŭ čałaviečaj evalucyi — kali i jakim čynam našy prodki nabyli fizičnyja rysy, jakija stali charakternymi dla sučasnaha čałavieka.

Kamientary5

  • Žvir
    29.06.2026
    Tak, i hetaje pavieličeńnie paramietraŭ supała z momantam, kali sapijensy vynajšli j zvaryli pieršaje piva !
    Z taho času j pajšła pahałoska,"picie piva piennaje, budzie cieła ahramiennaje"...
  • Łoł
    29.06.2026
    Žvir , budzie morda zdaraviennaja
  • %
    29.06.2026
    Łoł, i ja b skazaŭ, što navat nie zdaraviennaja, a troški bolš źmiastoŭna

Ciapier čytajuć

Mužčyna ŭ minskim mietro łapaŭ dziaŭčat, z vyhladu padletkaŭ, i pakazvaŭ im pachabnyja žesty. Jaho zatrymali6

Mužčyna ŭ minskim mietro łapaŭ dziaŭčat, z vyhladu padletkaŭ, i pakazvaŭ im pachabnyja žesty. Jaho zatrymali

Usie naviny →
Usie naviny

«Ja nie maju mahčymaści ŭbačyć cieła syna i raźvitacca ź im pa-ludsku». Maci Cichana Klukača zapisała zvarot da jaho kamandziraŭ6

Pamior adzin z najstarejšych śviataroŭ Hrodzienskaj jeparchii — Mikałaj Hlad1

Navukoŭcy: žančyny dasiahajuć «krytyčnaj kropki» fiertylnaści prykładna ŭ 49 hadoŭ6

Biełarusa žorstka pakarali za toje, što chadziŭ pa rasijskaj turmie z tatuiroŭkami sa svastykaj i z partretam Hitlera6

Źniavoleny kiraŭnik ZROBIM architects pradaje čarhovuju majomaść — učastak pad turystyčny kompleks na Vilejcy12

Voś na jakim samalocie Aryna Sabalenka i Hieorhijas Franhulis prylacieli ŭ Minsk6

Ukrainskija vajskoŭcy ŭpieršyniu pryniali ŭdzieł u paradzie da Dnia ŭziaćcia Bastylii ŭ Paryžy

Na płoščy Jakuba Kołasa ŭ Minsku pradajecca kvatera z prastornym adkrytym bałkonam i vidam na horad1

Bialacki: Zakryli Honar, LSTR Adzenne i Ragna — rusifikacyja praciahvajecca45

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Mužčyna ŭ minskim mietro łapaŭ dziaŭčat, z vyhladu padletkaŭ, i pakazvaŭ im pachabnyja žesty. Jaho zatrymali6

Mužčyna ŭ minskim mietro łapaŭ dziaŭčat, z vyhladu padletkaŭ, i pakazvaŭ im pachabnyja žesty. Jaho zatrymali

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić