Archieolahi znajšli ŭ Mahilovie sialibu bahataha mastaka

U Hienieralnym płanie razvićcia horada Mahilova zaćvierdžana achoŭnaja zona kulturnaha słoja. Budavać u hetaj zonie možna tolki pad kantrolem archieołahaŭ.

Pavodle infarmacyi doktara histaryčnych navuk, zahadčyka kafiedry archieałohii i śpiecyjalnych histaryčnych dyscyplin Mahiloŭskaha dziaržaŭnaha ŭniviersiteta Ihara Marzaluka, firma, jakaja raspačała budoŭlu na vulicy Leninskaj, pamyłkova nie aformiła patrebnyja dakumienty. Pakul budoŭla prypyniena, i ŭ katłavanie korpajucca z rydloŭkami i kistkami studenty histaryčnaha fakulteta MDU.

— Tut vielmi cikavy kulturny słoj, — kamientuje Ihar Marzaluk. — Heta miesca zdaŭna nazyvałasia Škłoŭskim pasadam, jaki zasialaŭsia z ChVI stahodździa. Tut historyja Mahilova adbita ŭ ziamli: pačynajučy z asfaltu našych časoŭ i savieckaha pieryjadu, cahlanaha śmiećcia ad bambiožak Druhoj suśvietnaj vajny, potym darevalucyjnaja brukavanaja mastavaja, nižej jość navat dubovy nascił, i narešcie — čorny słoj XVI‑XVII stahodździaŭ. Voś tam my i znajšli cikavyja rečy.

Vysokaja čarka ź zialonaha škła vydatna zachavałasia. Jana była amal davierchu zapoŭniena suchoj zialonaj farbaj. Pobač — nievialiki akuratnieńki kubak z reštkami vapny dla hruntoŭki. Heta śviedčyć pra toje, ličyć Marzaluk, što na hetym miescy žyŭ mahiloŭski mastak — majstar, jaki pisaŭ abrazy albo freski.

Pavodle słoŭ Marzaluka, hety mastak byŭ zusim niabiednym čałaviekam. Naprykład, znojdzieny kavałki kafli — jarkich bieła‑błakitna‑sinich adcieńniaŭ. «Kab ablicavać piečku takoj kaflaj, treba być VIR‑asobaj! Takuju kaflu rabili tolki pad zakaz, heta było doraha. Tahačasny siaredni kłas abmiažoŭvaŭsia adnym zialonym koleram, a tut — roznakalarovaja. Praŭda, kali čałaviek mieŭ hrošy, to ŭ Mahilovie na pačatku ChVIII stahodździa možna było nabyć navat ananas!» — cikava raskazvaje historyk.

Što ž, miesca ŭ centry Mahilova, dzie ciapier viaducca raskopki, zaŭsiody było prestyžnym. Tut u darevalucyjnyja časy byŭ samy šykoŭny hatel horada pad nazvaj «Brystol», dzie, jak by ciapier skazali, była samaja krutaja restaracyja. U hetym pavažnym hateli, darečy, žyli anhličanie i francuzy, pasły Antanty, kali ŭ Mahilovie była staŭka impieratara Mikałaja II. Ciapier ža tut chočuć pabudavać sučasny handlovy centr. Adnak tolki paśla praviadzieńnia archieałahičnych raskopak.

Darečy, čorny staražytny słoj ChVI‑ChVII stahodździaŭ, jaki možna pabačyć u katłavanie, vielmi padobny, pavodle daśledavańniaŭ śpiecyjalistaŭ, na noŭharadski: jon idealna zachoŭvaje arhaniku — skuru i kosci. U adroźnieńnie ad inšych miescaŭ u Mahilovie, dzie zvyčajna vykopvajuć tolki staražytnyja žaleźzie i kieramiku. Tak što mahiloŭskija historyki različvajuć na novyja znachodki.

A pakul u vyšejšym słoi znajšli šklanuju čarnilnicu. Jana, jak vyznačyŭ Ihar Marzaluk, adnosicca da časoŭ Alaksandra Puškina i Adama Mickieviča. U ich časy karystalisia mienavita takimi kvadratnymi bočačkami z prazrystaha škła.

Pryciahvajuć taksama ŭvahu nosiki ad umyvalnikaŭ. Akazvajecca, u staražytnasci kieramičny harščok z nosikam padviešvali i nachilali, kab ź jaho ciakła vada. Heta było prystasavańnie, nieabchodnaje dla hihijeny.

Havorać, što archieołahi i biznesmieny znajšli ahulnuju movu, i paśla atrymańnia ŭsich dazvołaŭ jany razam vyznačać: dzie mohuć praciahvać kapać buldoziery, a dzie — studenty‑historyki, uručnuju i pa ŭsich praviłach raskopak. Usio budzie rupliva pierabrana, zafiksavana, sfatahrafavana dla spravazdačy ŭ Akademiju navuk, a znachodki pieradadzieny ŭ Muziej historyi Mahilova.

«Źviazda»

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0