Pryhody nie biez nudy

kino

Pryhody nie biez nudy

Hadoŭ ź piać tamu ja hladzieŭ pa televizary aficyjny film da čarhovaj hadaviny ŭsienarodnaabrańnia. Pačuŭšy saŭndtrek, ledźvie nie zvaliŭsia z kresła: źjaŭleńnie pieršaha prezydenta supravadžałasia melodyjaj z “Zorkavych vojnaŭ”, pad jakuju rycar-džedaj Luk Skajuokier kryšyŭ vorahaŭ i ciažka pakutavaŭ ad biezbaćkoŭstva…

Ciapier u mienskich kinateatrach idzie čarhovaja seryja “Zorkavych vojnaŭ”. Stvaralniki “Epizodu II” prapanujuć hledačam panastalhavać pa časoch, kali “ŭ dalokaj-dalokaj Halaktycy viravali zorkavyja vojny”, adčuć asałodu ad vydatnych kamputarnych specefektaŭ i pamierci ad nudy padčas luboŭna-palityčnych scenaŭ.

25 hadoŭ tamu pabačyła śviet pieršaja častka (“Epizod IV”) “Zorkavych vojnaŭ”. U hetym kazačna-kaśmičnym epasie z robatami, pryncesami i pačvarami paŭstancy Respubliki zmahalisia ź Imperyjaj zła, vajskovyja siły jakoj ačolvaŭ hienerał Dart Vejder. Z taho času ŭsio j pačałosia: čerhi ŭ kinateatry (darosłyja hladzieli hety film pa vosiem razoŭ), miljonnyja zbory, kamputarnyja hulni, źjaŭleńnie jakich spravakavała sama karcina. Paśla troch seryj dy pierapynku ŭ piatnaccać hadoŭ režyser Džordž Łukas vyrašyŭ źniać pieradhistoryju.

U “Epizodzie I” Dart Vejder — tady jašče Enakin Skajuokier, kiemlivy chłopčyk i vučań rycara-džedaja — nia moh nia być stanoŭčym hierojem. U “drennaha dziadźku” jon pačaŭ pieratvaracca jakraz u seryi, jakuju my ciapier hladzim. Pastaleły Enakin (Chajden Krystensen) nia słuchaje nastaŭnika Obi-van Kienobi (jaho hraje Evan MakHrehar), raz-poraz trahična ściskaje zuby i — samaje hałoŭnaje — sympatyzuje pryncesie Padme (Natali Portman), kachańnie da jakoj i skiravała jaho na amaralny šlach.

Na tle ichnych doŭhich razvažańniaŭ pra pačućci j dyktaturu naviny ATN vyhladajuć bajevikom.

Adnak i pryhodaŭ u filmie chapaje: pahonia za najomnym zabojcam, zmahańni na zorkalotach, bitvy z paskudnymi žyviołami i mechaničnymi žaŭnierami, desant kłonaŭ i, zrazumieła, firmovaja łukasaŭskaja bojka na łazernych miačoch miž hałoŭnym nastaŭnikam džedajaŭ mahistram Jodam i hałoŭnym niahodnikam — hrafam Duku. Joda tut całkam kamputarny — zialony, maleńki, jak Čaburaška, havoryć vieršami, krechča i skača jak zajčyk, hieraična špurlajučysia kalonami. Lalka Jody, jakaja “zdymałasia” ŭ pieršych “Zorkavych vojnach”, z pašanaj zdadzienaja ŭ Bruklinski muzej mastactva.

Pieraśled najmanaha kilera nahadvaje pahoniu na pavietranych taksoŭkach ź “Piataha elementu”, tolki ŭ Łukasa heta hladzicca bolš šykoŭna j technalahična. Bitva armijaŭ padobnaja da analahičnaje sceny z “Apakalipsysu siońnia” Kopały, a paskudnyja insekty, jakija źbirajucca pakusać pryncesu, prypaŭźli z “Doktara No”. Nie kažu ŭžo pra fajnuju scenu na kanvejery, dzie źbirajuć bajavych robataŭ. Hieroi adbivajucca ad pavietranych vorahaŭ i adnačasova ŭchilajucca ad ryčahoŭ — zavody ŭ amerykanskim kino daŭno ŭžo pieratvarylisia ŭ ciomny les sa svajoj Babaj Jahoj.

Film zdymaŭsia na admysłovyja ličbavyja kamery, što spraščała kamputarnuju apracoŭku. I ŭsio adno niekatoryja kadry składajucca z tysiačaŭ słajoŭ. Mahutnaści pentahonaŭskich kamputaraŭ sastupajuć kamputaram Łukasa. Na tle biaskroŭnych, niecikavych, nijakich ludziej žyvymi j ačałaviečanymi vyhladajuć mienavita virtualnyja persanažy. Prykładam, mechaničnyja błazny R2-D2 i C-3PO. Adzin toŭsty — druhi tonki, adzin maŭčun — druhi bałbatlivy, adzin uvieś čas lehkadumna traplaje ŭ nierat — druhi vyzvalaje niedareku.

“Zorkavyja vojny” ŭžo zrabilisia historyjaj, paŭpłyvali na kulturu, palityku, čałaviečuju śviadomaść. Tak, u Vialikaj Brytanii, zhodna z apošnim pierapisam, kala tysiačy čałaviek u hrafie “vieravyznańnie” napisali “Džedaj”. Kolišni prezydent ZŠA Ronald Rejhan nazvaŭ prahramu stratehičnaj abarončaj inicyjatyvy — z kaśmičnymi karablami j łazerami — prahramaj zorkavych vojnaŭ. Łukas navat sudziŭsia ź im za kradziež intelektualnaj majomaści, ale praces prajhraŭ. A Saviecki Sajuz z času źjaŭleńnia pieršaje seryi “Vojnaŭ” tryvała pačali nazyvać Imperyjaj zła. Film zrabiŭsia pudziłam u SSSR: na školnych zaniatkach nam raspaviadali pra antysavieckija “Zorkavyja vojny”, a my dumali: “Choć by adnym vokam ubačyć”…

Za kančatkovym pieratvareńniem Enakina ŭ pačvarnaha hienerała Darta Vejdera možna budzie panazirać u 2005 h. — da taho času Łukas źbirajecca skončyć “Epizod III” kaśmičnaha epasu.

Andrej Rasinski