Adny standarty i adna maral

***

Jak adreahavali litoŭskija ŚMI na terakt u Maskvie?

Prezydent Litvy Vałdas Adamkus 24 kastryčnika dasłaŭ spačuvańni ŭ rasiejskuju ambasadu ŭ Litvie dy asudziŭ teraryzm. Litoŭskija ž medyi ŭžo na druhi dzień teraktu ŭ Maskvie kazali pra mahčymaść pravakacyi z boku rasiejskaj FSB i padavali śviedčańni čačenskaj dyjaspary ŭ Litvie dy aficyjnych pradstaŭnikoŭ Čačenskaj Respubliki Ičkieryi.

Litva, jak i ŭsia mižnarodnaja supolnaść, aficyjna ličyć Čačeniju častkaju Rasiei, ale jana dałučajecca da ŭsich sprobaŭ mirnymi srodkami vyrašyć čačenski kanflikt. U litoŭskim Sojmie zarehistravanaja mižnarodnaja hrupa parlamenckich suviaziaŭ z Čačenijaj (12 deputataŭ), u Litvie jak hramadzkaja arhanizacyja zarehistravanaje pradstaŭnictva ČRI. Staršyniom rady pradstaŭnictva źjaŭlajecca hramadzianin Litvy Alhirdas Endrukajcis, adzin z padpisantaŭ aktu 11 sakavika 1989 h. ab adnaŭleńni niezaležnaści Litvy. Jon niekalki razoŭ publična nahadvaŭ, što prezydent A.Maschadaŭ zaŭsiody asudžaŭ teraryzm i, pakul niama kankretnych dokazaŭ, nielha zmaharoŭ za svabodu atajasamlivać z terarystami.

Infarmacyjnaja ahiencyja ELTA, ledźvie zrabiłasia viadoma pra zachop zakładnikaŭ u Maskvie, pieradała zajavu aficyjnaj pradstaŭnicy ČRI ŭ Litvie Aminat Salijevaj pra toje, što terarystyčny akt nia byŭ sankcyjanavany ni ŭładami Čačenii, ni vajskovym kiraŭnictvam: "My nie pryznajom takich srodkaŭ baraćby, dadatkovyja pakuty ludziej nia mohuć prynieści nam palohki". U hetaj zajavie prahučała i toje, što "za akcyju ŭ Maskvie adkaznyja ŭłady Rasiei, jakija čaćvierty hod viaduć u Čačenii kalanijalnuju vajnu i vinavatyja ŭ hienacydzie" i što "ŭ Čačenii štodnia chapajuć zakładnikaŭ - mirnych žycharoŭ, ź ich ździekujucca, ich zabivajuć, a rasiejski druk pra heta maŭčyć, hramadztva nia choča viedać". Zajavu Aminat Salijevaj pieradrukavali ŭsie bujnyja hazety. Litoŭskija parlamentary - prychilniki čačenskaj niezaležnaści taksama zajavili, što niadaŭni terakt u Maskvie abumoŭleny niespraviadlivym i žorstkim charaktaram vajny, jakuju Rasieja viadzie suproć čačenskaha narodu.

Źjaviłasia ŭ ŚMI j mierkavańnie palitolaha Marata Iljazava. Jon nahadaŭ, što hod tamu Asłan Maschadaŭ padpisaŭ zakon, jaki zabaraniaje lubyja vajskovyja dziejańni pa-za miežami Čačenii. Dahetul usie čačenskija zmahary padparadkoŭvalisia hetamu zakonu. Zachop zakładnikaŭ u miastečku Budzionaŭsk na poŭdni Rasiei adbyŭsia ŭ 1995 h., da padpisańnia hetaha zakonu.

Siabra rady asacyjacyi "Litva-Ičkieryja" Imantas Milanis miarkuje, što zachop zakładnikaŭ "moža być i peŭnaj pravakacyjaj rasiejskich specsłužbaŭ, dziela imknieńnia davieści śvietu, što čačency nie zmahary za niezaležnaść, a bandyty i terarysty. Na takuju spravu možna było znajści vykanaŭcaŭ i ź liku asobaŭ čačenskaj nacyjanalnaści".

Lider litoŭskich kanservataraŭ Vitaŭtas Łandśbierhis u svaim vystupie na litoŭskaj televizii dy ŭ interviju infarmacyjnym ahiencyjam nie kazaŭ pra pravakacyi, ale nahadaŭ, što Litva musić trymacca adnych standartaŭ i adnaje marali ŭ acency takich padziejaŭ i padtrymlivać niezaležnickija ruchi, pamiatajučy ŭłasny dośvied zmahańnia za svabodu. A 28 kastryčnika V.Łandśbierhis vyjechaŭ na Suśvietny čačenski kanhres u Kapenhahien. Kiraŭnictva Sojmu Litvy nie ŭchvaliła jahonaha ŭdziełu aficyjna: aściarožnaść nie zaškodzić. U hetym kanhresie biaruć udzieł jašče dva litoŭskija palityki - byłyja parlamentary Alhirdas Endrukajcis dy Rytas Kupčynskas.

U interviju dla telekanału TV-3 pasoł Rasiei ŭ Litvie Jury Zubakoŭ aburyŭsia: "Niezrazumieła, čamu ŭvohule ŭ Litvie isnuje pradstaŭnictva Asłana Maschadava, specsłužby pavinny vyśvietlić, što jano tut robić. I kali jano nasamreč prezentuje Maschadava, to heta pahražaje spakoju ŭ Litvie". Hetyja słovy dla hazety "Lietuvos zinios" prakamentavali pradstaŭniki litoŭskich specsłužbaŭ: "Nijakich suviaziaŭ z terarystami niama ni ŭ Maschadava, ni ŭ jahonaha pradstaŭnictva ŭ Litvie".

Na pytańnie žurnalistaŭ, ci mahčymaja zabarona pradstaŭnictva ČRI ŭ Litvie, uradoŭcy adkazali, što hetaje pytańnie budzie razhladacca tolki paśla aficyjnaha zvarotu pasolstva Rasiei. "Na patrabavańni Rasiei treba reahavać, bo prablema čačenskaha pradstaŭnictva moža stacca jašče vastrejšaj praz uskładnieńni pieramovaŭ z Rasiejaj nakont Kalininhradzkaha tranzytu", - zajaviŭ adzin ź litoŭskich parlamentaroŭ. Čačenskaje pradstaŭnictva vykonvaje ŭ Litvie tolki infarmacyjnuju, aśvietnickuju i humanitarnuju misiju. Ni hetaja dziejnaść, ni abranaja samoj arhanizacyjaj nazva nie piarečać pryncypam demakratyčnaj dziaržavy. Aficyjnaja Litva miarkuje, što dokazy datyčnaści A.Maschadava da teraktu ŭ Maskvie musiać być padadzienyja nia tolki Rasiejaj, ale j Eŭraźviazam dy ZŠA.

Čytačy na litoŭskich Internet-staronkach (na kožnuju navinu było pa 300-400 vodhukaŭ) pieravažna schilalisia da mierkavańnia, što čačencaŭ asudžać ci vysyłać ciapier nielha, bo heta aznačała b padparadkavacca Rasiei. Voś prykłady: "Rasiejskija prahramy pramyvajuć mazhi tym, chto nia maje svajoj dumki, tamu i źjaŭlajucca patrabavańni "čačency, go out", "Litva nia suprać rasiejcaŭ i nia suprać čačencaŭ, prosta choča narmalna žyć i nia błytacca ŭ rasiejskuju imperskuju palityku".

Taciana Pokład, Vilnia

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0