Незалежна ад выбараў
Таварыства Беларускай Мовы застаецца ўплывовай арганізацыяй
Прынамсі ў межах незалежнага беларускага грамадзтва. Такое галоўнае ўражаньне ад учорашняга зьезду ТБМ. Таварыства застаецца таксама ці ні адзінай незалежнай арганізацыяй, якую трываюць і зь якой лічацца ўлады. Наўрад ці нейкай іншаму недзяржаўнаму згуртаваньню, што лучыць беларускамоўных, расейскамоўная ўлада дазволіла б правесьці зьезд у Доме літаратара.
Зьезд ушанавалі прысутнасьцю і падцягнуты, загарэлы фарсун — генэрал Казлоўскі, няўлоўна падобны да генэрала Барака, і затурканы Чыгір, і пахмурны эмігрант Някляеў, і прэс-аташэ МЗС плэйбой Латушка. Вітаньні даслалі Домаш і Пазьняк, што перабываюць за мяжой, а таксама Старшыня Рады БНР Івонка Сурвілла і а.Аляксандар Надсан.
Кожны кандыдат у прэзыдэнты разьлічвае на дапамогу актывістаў-моваабаронцаў. Але тэбээмаўцы, відаць, абяруць таго прэтэндэнта, які справаю засьведчыў адданасьць беларушчыне і мае найбольш шанцаў на посьпех, ды яшчэ й патаргуюцца зь ім.
Ня дзіва, што Трусава пераабралі. Ён здолеў ператварыць ТБМ у дынамічную ўплывовую арганізацыю, сьмела вярнуў яе ў палітыку, увесь час пры гэтым сьцьвярджаючы, што арганізацыя застаецца па-над ёю. Гэтае палітычнае пакліканьне і было тым канём, які выцягнуў ТБМ. На Таварыства зноў пачалі спадзявацца, зь ім пачалі лічыцца, а хто-ніхто — нават баяцца. Аднак, актыўны ўдзел моваабарончай арганізацыі у палітыцы хавае небясьпеку: мова пачынае ўспрымацца не як агульнанацыянальная, а як вузкапартыйная.
Ёсьць і іншая праблема: сёньня частка дэмакратаў лічыць мову перашкодаю на шляху да ўлады. Калі, маўляў, Лукашэнку нігілізм і разбуральніцтва вынесьлі на вяршыню, чаму б нам не скарыстацца ягонай тактыкай, толькі з добрымі намерамі?.. Пра гэта — тэма сёньняшняга нумару “НН” (старонкі 6–7).
Гэты год мінецца, аціхне тлум прэзыдэнцкай кампаніі, а грамадзтва і ТБМ застануцца з ранейшымі праблемамі. Як перайсьці ад абароны мовы да яе разьвіцьця. Як стварыць на руінах мімалётнага “Зубра” трывалую радыкальную палітычную сілу. Як пераарыентавацца ў справе прамоцыі мовы зь дзяржаўнага сэктару на недзяржаўны. На ўсе гэтыя пытаньні давядзецца шукаць адказы незалежна ад вынікаў прэзыдэнцкіх выбараў.
Барыс Тумар
Цяпер чытаюць
Вось хто той хлопец, які паехаў на праполку бульбы і стаў героем сацсетак5
Каментары