Paschalnaje pasłańnie Mitrapalita Minskaha i Słuckaha Fiłareta, Patryjaršaha Ekzarcha ŭsiaje Biełarusi
Uźlublenyja archipastyry, pastyry, manachi i ŭsie viernyja dzieci Biełaruskaj Pravasłaŭnaj Carkvy, — Boham ścieražony narod Božy!
- «…Tamu prabudzisia, kab źlitavaŭsia nad taboju Chrystos Boh,
Jaki ŭsiudy prysutny i ŭsio napaŭniaje»
Kandak 6‑j pieśni Vialikaha kanona
prapadobnaha Andreja Kryckaha
Surovyja i pramyja słovy Pakajannaha kanona na praciahu Vialikaha postu rychtavali našy sercy da Paschalnaj radaści — da Śvietłaha Chrystovaha Uvaskrasieńnia. I voś siońnia, prabudziŭšysia ad hrachoŭnaha snu, my paklikany, pavodle słova Śviatoha Jevanhiella, uvajści ŭ radaść Hospada našaha (Mf. 25: 21, 23) i śviedčyć pierad Boham i ludźmi pra toje, što
Chrystos uvaskres! Sapraŭdy ŭvaskres!
Pieramohu Žyćcia nad śmierciu my vyznajom u hetyja dni ŭsimi siłami našaha sumleńnia, jakoje my pastaralisia ačyścić postam i malitvaju. I tamu dla nas stanovicca vielmi blizkim vobraz abudžeńnia ad snu i pierachod da tvorčaj dziejnaści.
«Hospadzi Boža moj! Praśviatli vočy maje, kab nie zasnuŭ ja snom śmiarotnym», — usklikaje da Tvarca Psałmaśpieviec David (Ps. 12: 4). Nie tolki ab zachavańni svajho cialesnaha žyćcia molić jon Boha, ale i ab praśviatleńni rozumu i serca, bo hrech — heta taksama «son śmiarotny».
Kali pryroda našaha kraju pačynaje kvitnieć viasnoju, my kažam, što i jana abudžajecca ad zimovaha snu. I čałaviek viasnoj taksama niejkim prostym i naturalnym čynam adtajvaje ad ildu abyjakavaści. Choć by na čas, — ale ŭsio ž jon pieraadolvaje svaju chałodnaść da bližniaha; choć by na imhnieńnie, — jon uśmichajecca soniečnamu śviatłu i źviartaje svoj tvar da Sonca Praŭdy, Jakim jość Chrystos, Boh naš.
Vieru, što takoje abudžeńnie ŭ svoj čas pieražyvaje kožny čałaviek! I tamu zaklikaju ŭsich vas, uźlublenyja maje: dzialiciesia ciapłom viery ź bližnimi i dalnimi; ni ad kaho nie zasłaniajcie svaimi čałaviečymi mudravańniami žyvatvornaje śviatło Niabiesnaha Ajca, ale ŭsim i zaŭsiody niasicie dobruju viestku pra Uvaskrasieńnie Syna Božaha, Syna Čałaviečaha.
«Ustań, chto śpić, i ŭvaskreśni ź miortvych, i aśviatlić ciabie Chrystos», — paŭtaraje słovy Psałtyra apostał Pavieł (Ef. 5: 14). I adrazu ž paśla hetaha pa‑sapraŭdnamu paschalnaha błahasłavieńnia śviaty apostał narodaŭ śpiašajecca papiaredzić nas pra niebiaśpieku: «Dyk, hladzicie, dziejničajcie aściarožna, — kaža jon, — nie jak nierazumnyja, a jak mudryja, ceniačy čas, bo dni — lichija» (Ef. 5: 15—16).
Ciapier nastaŭ čas, kali kryzisnyja vyprabavańni napatkali «novy śviet», zbudavany čałaviekam biez Boha. Śviet nažyvy i hardyni, karystalubstva i niastrymnaha spažyvańnia padmanuŭ svaich žycharoŭ. Źbiantežanaść i strach, razhublenaść i ŭnutranuju spustošanaść adčuvajuć siońnia miljony ludziej pa ŭsim abliččy Ziamli. «Pavodle jakich pravił ciapier žyć? — zadajuć pytańnie hanarlivyja. — Jak znoŭ znajści apiryšča, kali pad nahami — tolki zybki piasok, a dom, zbudavany na piasku, pačynaje abrušvacca na vačach?» Što ž, spustošanaść sercaŭ niaźmienna pryvodzić da spustašeńnia damoŭ…
Ci možam my nie smutkavać z‑za patrasieńniaŭ rodu čałaviečaha ŭ hety pavarotny momant suśvietnaj historyi? Ci možam zastavacca abyjakavymi da ludziej i tym bolš — złaradničać ź niaščaściaŭ? Nie, bo ŭ takim vypadku my sami budziem asudžany pavodle horkaha praroctva Chrysta Spasiciela pra tyja časy, kali «z‑za pamnažeńnia biezzakońnia astynie luboŭ u mnohich» (Mf. 24: 12).
Zadača śvietu chryścijanskaha zaklučajecca ŭ tym, kab «kamień, jaki adkinuli budaŭniki», pavodle słova Pisańnia, znoŭ «staŭ hałavoju vuhła» (Mf. 21: 42). Užo nie tolki pałymianym słovam, a i kankretnaj spravaju my paklikany paćvierdzić iścinu pra toje, što «kali Hospodź nie zbuduje doma, marna pracujuć budaŭniki jaho» (Ps. 126: 1).
Stan chryścijanskich siemjaŭ i dobraŭparadkavanaść pravasłaŭnych chramaŭ, hramadskaje słužeńnie členaŭ Carkvy i asabisty prykład viery kožnaha chryścijanina: usio, što stanovicca hałavoju vuhła našaha asabistaha spasieńnia, my pavinny zrabić dastojnym šyrokaj pavahi i dziejnaha pierajmańnia.
U čas vyprabavańniaŭ radaść ab Uvaskrasieńni Chrystovym pavinna być nie prosta likavańniem ab iścinnaści našaj viery! Darahija braty i siostry, my paklikany da acaleńnia ran tych ludziej, jakija pakutujuć. Chryścijanskaja misija siarod tych, chto chvory i biedny, chto adzinoki i pakinuty, — heta abaviazak Carkvy i paklikańnie kožnaha jaje člena. Ale my pavinny pamiatać, što nie mienš važnaj źjaŭlajecca misija chryścijan, źviernutaja da tych, chto pakutuje z‑za straty sensu žyćcia, z‑za adsutnaści žyćciovych aryjenciraŭ, z‑za krušeńnia iłžyvych ideałaŭ.
U tym samym Pasłańni da Efiesianaŭ apostał Pavieł daje prostuju i mudruju paradu, jak i čym my možam dapamahčy vierujučym i niavierujučym: «Nie budźcie biezrazvažnymi, a paznavajcie, u čym jość vola Božaja» (Ef. 5: 16—17).
Razvažlivaść i razumieńnie Božaj voli nie dajucca chryścijaninu prosta tak. Heta — płod niastomnaj pracy nad samim saboju, vynik asensavańnia ŭ śviatle Jevanhiella Chrystovaha pierš za ŭsio svajho žyćcia, i tolki potym — žyćcia i ŭnutranaha śvietu inšaha čałavieka, svajho bližejšaha asiarodździa, svajho naroda i, urešcie, ŭsioj čałaviečaj supolnaści.
Ćviorda i spraviadliva hučać słovy z Pasłańnia Pradstajacielaŭ Pravasłaŭnych Pamiesnych Cerkvaŭ, jakija sabralisia ŭ horadzie Kanstancinopali, ciapierašnim Stambule, u kastryčniku minułaha hoda: «Pravasłaŭnyja chryścijanie padzialajuć ź inšymi relihijnymi i nierelihijnymi ludźmi płaniety adkaznaść za sučasny kryzis, — havorycca ŭ Pasłańni, — tamu što jany nierazumna dapuskali złoŭžyvańni svabody albo źmiralisia ź imi, nie supraćstajali im dastojna słovam viery. Takim čynam, našym hałoŭnym abaviazkam źjaŭlajecca ŭkład u pieraadoleńnie raździaleńniaŭ u śviecie».
Pad hetym dakumientam staić podpis zaŭždypaminajemaha Śviaciejšaha Patryjarcha Alaksija II, i tamu my ŭsprymajem misiju «pieraadoleńnia raździaleńniaŭ u śviecie» jak duchoŭny zapaviet Jaho Śviaciejšastva. Dobrym znamieńniem dla našaj Maci‑Carkvy stała i misijanierskaja skiravanaść pačataha słužeńnia šasnaccataha Patryjarcha Maskoŭskaha i ŭsiaje Rusi Kiryła, śviedkami vybrańnia i intranizacyi jakoha my stali ŭ dni pracy Archijerejskaha i Pamiesnaha Saboraŭ Ruskaj Pravasłaŭnaj Carkvy.
Darahija maje! Śviatkujučy śvietłaje Chrystova Uvaskrasieńnie, vyznajučy pierad Boham i prapaviedujučy śvietu dabravieście ab tym, što «Chrystos uvaskres ź miortvych, śmierciu śmierć zvajavaŭ», — my słovam i spravaju śćviardžajem adziny spasicielny vybar, jaki advieku prapanavany čałavieku jaho Tvarcom. Z hłybini viakoŭ Bahavidziec Maisiej źviartaje da čałaviečaha rodu bohanatchniony zaklik: «Žyćcio i śmierć prapanavaŭ ja tabie, błahasłavieńnie i praklaćcie. Vybiery žyćcio, kab žyŭ ty i patomstva tvajo» (Druh. 30: 19).
«Uvaskres Chrystos, i žyćcio žyvie», — recham hučyć u dni Paschi Haspodniaj śviedčańnie pravasłaŭnaha śvietu pra naš vybar. Sapraŭdy, viedańnie Božaha Zakona žyćcia — samaje kaštoŭnaje ŭ skarbnicy ahulnačałaviečaj dumki.
…I znoŭ bahamudry apostał Pavieł padtrymlivaje nas u pošuku adkazaŭ na viečnyja i na nieadkładnyja pytańni byćcia. «Luboŭ jość vykanańnie zakona, — kaža jon. — Tak rabicie, viedajučy čas, što nastupiła ŭžo hadzina prabudzicca nam ad snu». I siońnia, u čas suśvietnych vyprabavańniaŭ, siarod chryścijan nie vyklikajuć niedaŭmieńnia nastupnyja słovy śviatoha apostała: «Ciapier bližej da nas spasieńnie, čym kali my ŭvieravali» (Rym. 13: 10—11).
Dyk budziem dobrymi rabotnikami na nivie Chrystovaj, i Ajciec naš, Jaki bačyć tajnaje, uznaharodzić śviet jaŭna (Mf. 6: 4, 6: 18)!
Našu śvietłuju nadzieju i radasnaje śviedčańnie viery nakiroŭvaju razam z paschalnym vinšavańniem adzinaviernym i adzinakroŭnym bratam i siostram našym, jakija žyvuć va ŭsich kancach Ziamli. Sardečna vitaju ŭsich, chto nosić imia Chrystova i zaklikaje Boha ŭ Śviedki svajho žyćcia, svajho sumleńnia, svaich słoŭ i spraŭ.
Uźlublenyja! Chrystos uvaskres! Sapraŭdy ŭvaskres! — i nas uvaskrasić siłaju Svajoju. Amiń.
Pascha Chrystova, 2009 h., Minsk
-
«Ja nie chaču ŭ zahončyk biełaruščyny». Knyrovič adkazaŭ na krytyku za ŭdzieł u kancercie na Dzień Rasii
-
Fiaduta pra Aŭtuchoviča: U dvoryku «Amierykanki» jon uparta rabiŭ praktykavańni, imknučysia padtrymlivać siabie ŭ formie
-
Ci jość siarod siłavikoŭ u turmach i kałonijach dobryja ludzi? Adkazvaje Łosik
Kamientary